.
Κυριακή, Σεπτεμβρίου 20, 2026
Η ραγδαία άνοδος των τιμών των καυσίμων στοιχειώνει για άλλη μια φορά τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Από το Βερολίνο μέχρι την Αθήνα και το Παρίσι ως τη Μαδρίτη, οι αρμόδιοι υπουργοί συζητούν ξανά κάποια μέτρα, παρατείνουν ή αυτοσχεδιάζουν πακέτα έκτακτης βοήθειας.
Οι τιμές διαφέρουν όμως σημαντικά μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Η βενζίνη είναι η φθηνότερη στη Μάλτα με 1,34 ευρώ ανά λίτρο και η ακριβότερη στη Δανία με 2,56 ευρώ. Το ντίζελ κυμαινόταν από 1,21 ευρώ ανά λίτρο στη Μάλτα έως 2,51 ευρώ στη Φινλανδία.
Στη Γερμανία, η βενζίνη έφτασε σε ιστορικό υψηλό πάνω από 2,35 ευρώ το λίτρο. Στην Ελλάδα, κυμαίνεται γύρω στα 2,16 -2,20 ευρώ. Στη Γαλλία, πολλοί οδηγοί πάνε στο Βέλγιο για να φουλάρουν τα αυτοκίνητά τους καθώς , τα βελγικά πρατήρια εμφανίζουν τιμές έως και 20 σεντς χαμηλότερες από ό,τι στην ηπειρωτική Γαλλία.
Η σταθμισμένη μέση τιμή ενός λίτρου βενζίνης στην ΕΕ είναι 2,063 ευρώ, ενώ του ντίζελ έφτασε τα 2,159 ευρώ ανά λίτρο.
«Το γέμισμα του ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου δεν ήταν ποτέ τόσο ακριβό κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες»; λένε στη Ναυτεμπορική, Ευρωπαίοι παράγοντες της αγοράς ενέργειας .«Με τις τελευταίες μέσες τιμές στην ευρωζώνη , το κόστος για να γεμίσει ένα ρεζερβουάρ βενζίνης 50 λίτρων είναι περίπου 105 ευρώ-σχεδόν 22 ευρώ περισσότερα σε σχέση με πριν τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή », προσθέτουν.
Για την ιστορία, πριν από την έναρξη του πολέμου, το Brent άξιζε περίπου 72 δολάρια το βαρέλι, ξεπέρασε τα 126 δολάρια στο αποκορύφωμα της σύγκρουσης και διαπραγματευόταν πάνω από 104 δολάρια το βαρέλι την περασμένη Παρασκευή για παράδοση τον επόμενο μήνα.
Οι ευρωπαϊκές προμήθειες αργού πετρελαίου είναι πιθανό μάλιστα να διαταραχθούν περαιτέρω. Η Saudi Aramco ενημέρωσε τουλάχιστον δύο ευρωπαϊκά διυλιστήρια ότι δεν θα παραλάβουν πετρέλαιο στο πλαίσιο των μακροπρόθεσμων συμβάσεών τους τον Οκτώβριο, μετά από επίθεση στον στρατηγικό αγωγό Ανατολής -Δύσης προς την Ερυθρά Θάλασσα, αναφέρει το Bloomberg, επικαλούμενο πηγές που γνωρίζουν την απόφαση και οι οποίες λένε ότι ισχύει για όλους τους Ευρωπαίους αγοραστές.
Γιατί οι τιμές των καυσίμων είναι υψηλές στην Ευρώπη;
Ωστόσο, οι διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου δεν είναι ο μόνος παράγοντας που αυξάνει τις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ. Στους υπολογισμούς του Ιουλίου που παρουσιάζονται στο ιστολόγιο της ΕΚΤ, το αργό πετρέλαιο αντιπροσώπευε λιγότερο από το ένα τέταρτο της τιμής στα πρατήρια στην ευρωζώνη. Το υπόλοιπο κάλυπτε το κόστος και τα περιθώρια κέρδους διύλισης και διανομής, τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και τον φόρο προστιθέμενης αξίας, γεγονός που βοηθά στην εξήγηση των σημαντικών διαφορών μεταξύ των χωρών.
«Το κόστος διύλισης και τα περιθώρια κέρδους έχουν επίσης αυξηθεί απότομα, ασκώντας περαιτέρω πίεση στις τιμές στα πρατήρια», εξηγούν παράγοντες της αγοράς. «Τα περιθώρια κέρδους στα διυλιστήρια αντιπροσωπεύουν τη διαφορά μεταξύ του κόστους του αργού πετρελαίου και της τιμής των προϊόντων διύλισης, όπως η βενζίνη και το ντίζελ».
Ενώ τα περιθώρια κέρδους της βενζίνης φαίνεται να έχουν φτάσει στο υψηλότερο σημείο τους, ειδικοί της ΕΚΤ δήλωσαν στο Euronews Business ότι τα περιθώρια κέρδους του ντίζελ αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται μέχρι τον Οκτώβριο.
Οι αυξανόμενες τιμές του αργού πετρελαίου τροφοδοτούν επίσης τον πληθωρισμό ενέργειας στην ευρωζώνη και σε ολόκληρη την ΕΕ. Ο πληθωρισμός ενέργειας στην ευρωζώνη αυξήθηκε στο 14,3% τον Αύγουστο, σε σύγκριση με 10,3% τον Ιούλιο, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Από τις αρχές του 2026, η μέση σταθμισμένη τιμή της βενζίνης στην ΕΕ έχει αυξηθεί κατά περίπου 29%, ενώ η τιμή του ντίζελ έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 40%.
Σύμφωνα με μια ανάρτηση ιστολογίου που δημοσίευσε η ΕΚΤ τον Ιούλιο, οι αυξήσεις στις τιμές του αργού πετρελαίου γενικά μετακυλίονται πλήρως στις τιμές προ φόρων στο πρατήριο καυσίμων εντός ενός έως δύο μηνών. Οι υπολογισμοί της ΕΚΤ δείχνουν ότι, τον Ιούλιο, οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης και ο ΦΠΑ μαζί αντιπροσώπευαν περίπου το 44% της τιμής του ντίζελ στη ζώνη του ευρώ και το 52% της τιμής της βενζίνης.
Ειδικοί της ΕΚΤ δήλωσαν στο Euronews Business ότι τα περιθώρια διύλισης αποτελούν πλέον σημαντικό παράγοντα στα επίπεδα τιμών του ντίζελ.
«Σε αυτό το στάδιο, έχουμε εκτιμήσει ότι, κατά την τρίτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου, τα περιθώρια κέρδους διύλισης συνέβαλαν κατά μέσο όρο , 0,41 ευρώ ανά λίτρο (19% της τιμής αντλίας) και 0,17 ευρώ ανά λίτρο (8%) στις λιανικές τιμές του ντίζελ και της βενζίνης στη ζώνη του ευρώ αντίστοιχα », ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Οι εμπειρογνώμονες της ΕΚΤ έχουν επισημάνει ότι το τέλος της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και η αποκατάσταση των ροών ενέργειας και διύλισης θα ήταν απαραίτητες προϋποθέσεις για τη μείωση των τιμών.
«Για να αρχίσουν να μειώνονται οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ, το βασικό στοιχείο θα ήταν η παύση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η ομαλοποίηση των ροών μέσω του Στενού του Ορμούζ και η αποκατάσταση της παγκόσμιας δραστηριότητας διύλισης, ώστε να καταστεί δυνατή η αναπλήρωση των αποθεμάτων πετρελαίου», προσθέτουν.
Τα κυβερνητικά μέτρα
Ο «πόλεμος των καυσίμων-έκδοση 2026», έχει επιστρέψει για τα καλά, και μαζί του, μια σειρά κυβερνητικών μέτρων ανά χώρα, άλλα γενναιόδωρα, άλλα αμφιλεγόμενα.
Οι κυβερνήσεις μπορούν να μετριάσουν προσωρινά τον αντίκτυπο μέσω μέτρων όπως οι μειώσεις του φόρου στα καύσιμα.
Οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης καυσίμων είναι σταθεροί: καταβάλλονται ανά λίτρο, όχι ανά τιμή, και παραμένουν οι ίδιοι είτε η βενζίνη κοστίζει 1,30 ευρώ ή 2,20.
Από τις χώρες που χρησιμοποιούν το ευρώ, πέντε χώρες έχουν τον υψηλότερο φόρο στο ένα λίτρο βενζίνης: η Ολλανδία, η Φινλανδία, η Ελλάδα, η Γαλλία και η Ιταλία . Όλες οι άλλες είναι χαμηλότερες, και μερικές σημαντικά χαμηλότερες: στην Ιρλανδία, ο ειδικός φόρος κατανάλωσης είναι ο μισός από τον ελληνικό συντελεστή , ενώ στην Ισπανία και την Πορτογαλία είναι μόνο ελαφρώς υψηλότερος.
Στη Γερμανία, η υπουργός Οικονομίας Κατερίνα Ράιχε πρότεινε μια προσωρινή μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα από 19% σε 7%.
Στην Ιταλία, η κυβέρνηση Μελόνι παρέτεινε για 16η φορά τη μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης που αποσκοπούσε στη μείωση των τιμών του ντίζελ και της βενζίνης, η οποία ισχύει επί του παρόντος έως τις 22 Σεπτεμβρίου, μετά από ένα αρχικό μέτρο του Μαρτίου αξίας σχεδόν 2 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Από τον Οκτώβριο, η ιταλική κυβέρνηση σχεδιάζει να το αντικαταστήσει με ένα «κουπόνι βενζίνης» 150 ευρώ για νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, εργαζομένους και αυτοαπασχολούμενους, αλλά όχι για συνταξιούχους.
Στη Γαλλία είναι που το δημοσιονομικό και κοινωνικό μείγμα φαίνεται να είναι το πιο εκρηκτικό. Αντιμέτωπος με αυτή την έξαρση των εντάσεων, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί ανακοίνωσε παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου αύξηση της επιδότησης στα καύσιμα από 25 σε 35 σεντς ανά λίτρο προς τους πιο εκτεθειμένους επαγγελματικούς τομείς (κατασκευές, γεωργία) και ακόμη και, για τους αλιείς. Το συνολικό κόστος ξεπερνά τα 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ από τον Ιανουάριο.
Στην Πολωνία, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ υπολογίζει σε φόρο 60% επί των έκτακτων κερδών από το πετρέλαιο (που αναμένεται να αποφέρει περίπου 920 εκατομμύρια ευρώ ετησίως) για να χρηματοδοτήσει μια άμεση μείωση της τιμής στην αντλία. Η σχετική νομοθεσία μπλοκάρεται όμως από τον Πρόεδρο Κάρολ Ναβρόκι. Η Βαρσοβία είχε ήδη μειώσει τον ΦΠΑ στους υδρογονάνθρακες δύο φορές φέτος, από 23% σε 8%. Λόγω έλλειψης χρηματοδότησης, το μέτρο εξακολουθεί να εξαρτάται από την προεδρική έγκριση.
Στην Ισπανία, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσες αναγκάστηκε να επαναφέρει την έκπτωση των 20 λεπτών ανά λίτρο στα καύσιμα τον Σεπτέμβριο, πριν από την προγραμματισμένη λήξη του μέτρου στις 30 Σεπτεμβρίου.
Έξι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν καταθέσει επίσης πρόταση επιβολής κοινοτικού φόρου στα υπερβάλλοντα κέρδη των πετρελαϊκών εταιρειών, που έχουν αυξηθεί σημαντικά. Το αίτημα υποβλήθηκε σε κοινή επιστολή από τους υπουργούς Οικονομικών της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Αυστρίας, της Πολωνίας και της Πορτογαλίας, μαζί με τον Ισπανό Υπουργό Οικονομικών. Ο στόχος είναι η άντληση κεφαλαίων για την υποστήριξη των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών που επηρεάζονται από την αύξηση των τιμών της ενέργειας.
Η ΕΕ κωλυσιεργεί
Η ΕΕ κωλυσιεργεί πάντως και η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την Κατάσταση της ΕΕ την περασμένη Τετάρτη, περιορίστηκε σε ημίμετρα και γενικολογίες για την αντιμετώπιση του προβλήματος. «Η πρόεδρος της Κομισιόν δεν στάθηκε στο ύψος της κρίσης όσον αφορά την ενέργεια και τις τιμές των καυσίμων», λέει ο Φουκ -Βιν Νγκουγιέν, επικεφαλής του Κέντρου Ενέργειας στο Ινστιτούτο Jacques Delors.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Κέντρου Ενέργειας στο Ινστιτούτο Jacques Delors, η ΕΕ είχε ήδη διαθέσει 16 δισεκατομμύρια ευρώ σε περισσότερα από 210 μέτρα στήριξης μετά από 100 ημέρες κρίσης. Στα τέλη Αυγούστου, οι παρατάσεις είχαν προσθέσει μόνο 1,1 δισεκατομμύριο ευρώ επιπλέον, προσθέτει, θεωρώντας το ποσό ανεπαρκές «δεδομένου του κινδύνου περαιτέρω αύξησης των τιμών».
Με το επικρατέστερο σενάριο ακριβώς στην αρχή αυτού του ακαδημαϊκού έτους να είναι το Brent πάνω από 100 δολάρια για αρκετούς μήνες και το φυσικό αέριο γύρω από τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ο Φουκ -Βιν Νγκουγιέν εκτιμά ότι «πολλά περισσότερα μέτρα θα τεθούν στο τραπέζι από τα κράτη μέλη».
Άρθρο Μ.Ψύλλος
Πηγή Ναυτεμπορική
















