Η πρόταση έγινε μέσω της μυστικής υπηρεσίας κράτους που δεν κατονομάζεται, ανέφεραν οι NYT, σύμφωνα με αξιωματούχους από τη Μέση Ανατολή και αξιωματούχους από δυτική χώρα που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Ο Λευκός Οίκος και η CIA δεν απάντησαν αμέσως σε αίτημα του Reuters για σχόλιο.

Αξιωματούχοι στην Ουάσινγκτον είναι σκεπτικοί αν όντως το Ιράν ή η κυβέρνηση Τραμπ είναι έτοιμοι για μια "έξοδο" από τη σύρραξη, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, πρόσθεσε η εφημερίδα.

Ο πρέσβης του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη στη Γενεύη απέκλεισε την Τρίτη, προς το παρόν, οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, λίγες ημέρες μετά την έναρξη των επιθέσεων ΗΠΑ και Ισραήλ κατά της χώρας του.

 

Στην παραπάνω φράση συνοψίζεται σε αδρές γραμμές η εικόνα για τη χώρα, όπως προκύπτει από την ευρεία χθεσινή σύσκεψη φορέων και εταιρειών από όλο το ενεργειακό φάσμα, υπό τον υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, με αντικείμενο την αποτίμηση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις στην ελληνική αγορά.

Στην περίπτωση του φυσικού αερίου, η κατάσταση δεν προσφέρεται για προβλέψεις, όταν μπροστά στο ντόμινο φόβου και κερδοσκοπίας που τροφοδοτεί η αίσθηση ότι μιλάμε για μια σύρραξη εβδομάδων και όχι ημερών, η τιμή σκαρφάλωσε χθες πάνω από τα 65 ευρώ η Μεγαβατώρα, κάνοντας 50% ημερήσιο άλμα και 90% από την Παρασκευή.

Βασικές αλλαγές

► Εκτοξεύεται η τιμή φυσικού αερίου πάνω από τα 65 €/MWh -ημερήσιο άλμα 50% και 90% από την Παρασκευή.

► Αυξάνονται τα προθεσμιακά συμβόλαια ρεύματος Απριλίου: +17% στην Ουγγαρία (93,12 €/MWh), +19% στη Γερμανία (88,2 €/MWh) σε μία εβδομάδα.

► Ανεβαίνει η μέση τιμή αμόλυβδης στην Αττική στο 1,77 €/λίτρο, με περαιτέρω αυξήσεις αναμενόμενες την επόμενη εβδομάδα.

► Παραμένει ο εφοδιασμός σε φυσικό αέριο ασφαλής για τον επόμενο μήνα -πληρότητα Ρεβυθούσας (τερματικός σταθμός LNG) στο 90%.

► Συνεχίζεται η εισροή αμερικανικού LNG -δύο φορτία αναμένονται εντός Μαρτίου, χωρίς εξάρτηση από το Κατάρ (παραγωγή διακοπείσα μέχρι νεωτέρας).

► Ενεργοποιούνται λιγνιτικές μονάδες στο κακό σενάριο παρατεταμένης κρίσης -αποθέματα καυσίμου για τουλάχιστον 2 μήνες· ενδεχόμενη αναβολή του προγραμματισμένου κλεισίματος (τελευταία μονάδα: «Πτολεμαΐδα 5»).

Στα θετικά, εκείνο που επισημάνθηκε στη σύσκεψη είναι ότι σε αντίθεση με άλλες χώρες, η Ελλάδα δεν εισάγει φορτία LNG από το Κατάρ, η παραγωγή του οποίου έχει διακοπεί μέχρι νεωτέρας, μετά τα πλήγματα στις υποδομές του, ενώ η πληρότητα στον τερματικό της Ρεβυθούσας κινείται στο 90%.

Τα περισσότερα μάλιστα φορτία που έχει παραλάβει ο ΔΕΣΦΑ (Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου) έχουν κλείσει με τιμές του προηγούμενου μήνα, πριν δηλαδή το ξέσπασμα της κρίσης, κάτι που φυσικά δεν ισχύει για τα δύο καράβια που αναμένει μέσα στον Μάρτιο. Αμφότερα με αμερικανικό LNG, όπως και αυτό που κατέφτασε προ ημερών.

Εχει τη σημασία του ότι στην ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας συμβάλλει πάντα και το ρωσικό αέριο, που παραμένει ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό των ελληνικών εισαγωγών, καλύπτοντας το 26% της συνολικής κατανάλωσης για τον Ιανουάριο, σύμφωνα με ανάλυση του Green Tank. Αν πάντως συγκρίνει τα ποσοστά αυτά με εκείνα για ολόκληρο το 2025, προκύπτει πολύ μεγάλη μείωση, καθώς ολόκληρη την περυσινή χρονιά το ρωσικό αέριο είχε καλύψει το 44,6% των συνολικών εισαγωγών.

Ενθαρρυντικό και το στοιχείο ότι η νέα κρίση στη Μ. Ανατολή συμπίπτει με την έλευση της άνοιξης, δηλαδή τη μείωση των φορτίων που καλούνται να καλύψουν οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, οι μεγαλύτεροι πελάτες φυσικού αερίου στην Ελλάδα.

Στο κακό τώρα σέναριο, δηλαδή αν η διακοπή παραγωγής του Κατάρ που προμηθεύει το 1/5 της παγκόσμιας αγοράς υγροποιημένου αερίου (LNG) κρατήσει πάνω από μήνα, τότε, όπως ειπώθηκε στη σύσκεψη, το πιθανότερο είναι ότι Ευρώπη και Ασία θα εμπλακούν σε έναν «πόλεμο προσφορών» για τα εναπομείναντα φορτία του Ατλαντικού.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, προφανώς οι επιπτώσεις για τους καταναλωτές θα είναι μεγάλες και θα εμφανιστούν ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις, όπως προειδοποίησαν χθες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και ο Γιάννης Στουρνάρας (Διοικητής Τράπεζας της Ελλάδος), καθώς ενισχύονται οι εκτιμήσεις ότι ο πόλεμος δεν θα τελειώσει γρήγορα με ένα σκληρό χτύπημα αποδυνάμωσης του ιρανικού καθεστώτος, όπως ενδεχομένως υπολόγιζαν αρχικά οι ΗΠΑ.

Στην περίπτωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, που συναρτάται φυσικά με την πορεία του φυσικού αερίου, ενδιαφέρον έχουν τα σινιάλα που εκπέμπουν τις τελευταίες ώρες τα futures (συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης) για τον επόμενο μήνα.

Κοιτάζοντας κανείς τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για τον Απρίλιο σε κομβικά ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, όπως η Ουγγαρία, που λόγω της κεντρικής της θέσης και των διασυνδέσεων με το Νότο, αποτελεί για τους traders ένα «benchmark» για τη ΝΑ Ευρώπη, τις τελευταίες ημέρες καταγράφονται αυξήσεις.

Στις χθεσινές για παράδειγμα συναλλαγές, τα futures για τον Απρίλιο έκλεισαν στα 93,12 €/MWh, έναντι των 79,5 €/MWh στις 23 Φεβρουαρίου, δηλαδή μερικές ημέρες πριν το ξέσπασμα του πολέμου. Εντός μιας εβδομάδας, το μηνιαίο προθεσμιακό συμβόλαιο «τσίμπησε» 17%.

Στη Γερμανία, τη μακράν μεγαλύτερη ενεργειακή αγορά της Ευρώπης και με το μεγαλύτερο όγκο συναλλαγών σε προθεσμιακά συμβόλαια, χθες τα futures για τον Απρίλιο έκλεισαν στα 88,2 €/MWh, όταν στις 23 Φεβρουαρίου είχαν κλείσει στα 74 €/MWh. Εδώ, η αύξηση είναι 19%.

«Οι ανατιμήσεις αυτές -χωρίς να είναι υπερβολικές- δεν περνούν απαρατήρητες και αν τις επόμενες ημέρες παγιωθούν τιμές αερίου στα υψηλά επίπεδα των 40-50 ευρώ ή και υψηλότερα, προφανώς και τα futures θα τσιμπήσουν κι άλλο», σχολιάζει trader μεγάλης ελληνικής ενεργειακής εταιρείας, που δεν κρύβει την ανησυχία του η κρίση να τραβήξει για μήνες.

Στο κακό αυτό σενάριο, δηλαδή μιας νέας ενεργειακής κρίσης, θεωρείται βέβαιο ότι θα επιστρατευτούν οι λιγνιτικές μονάδες, για όσο διάστημα χρειαστεί, ώστε να μην υπάρξει πρόβλημα στο σύστημα τροφοδοσίας της χώρας, μεταθέτοντας για αργότερα το σβήσιμό τους, το οποίο προγραμματίζεται για φέτος (η «Πτολεμαΐδα 5» είναι η τελευταία μονάδα που πρόκειται να κλείσει).

Σημειωτέον ότι στις αυλές των λιγνιτικών μονάδων εκτιμάται ότι υπάρχουν αποθέματα καυσίμου για τουλάχιστον 2 μήνες, και αν προφανώς χρειαστεί να μπουν μπροστά κάποια ορυχεία, θα γίνει και αυτό.

Αν τα πράγματα ξεφύγουν, είναι βέβαιο ότι η κυβέρνηση θα επιστρατεύσει το fuel pass για τα καύσιμα ή τις επιδοτήσεις για το ρεύμα, όπως άφησε να εννοηθεί χθες ο κ. Παπασταύρου, λέγοντας ότι η «κυβέρνηση έχει αποδείξει στην πράξη ότι όταν χρειάζεται, έχει και τα οικονομικά και τα θεσμικά εργαλεία να στηρίξει τον Έλληνα πολίτη».

Στο καλό σενάριο, που η σύγκρουση δεν θα κρατήσει παρά το πολύ λίγες εβδομάδες, δεν θα χρειαστεί τίποτα από τα παραπάνω, πόσο μάλλον όταν η ελληνική αγορά διανύει μια πολύ καλή συγκυρία με πολλά ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας), μεγάλη υδροηλεκτρική παραγωγή λόγω των βροχών, επομένως μέρος των κραδασμών μπορεί να απορροφηθεί, όπως σημειώνει έτερος παράγοντας της αγοράς.

Τα στοιχεία που έβγαλε χθες το Green Tank για τις τάσεις στην ηλεκτροπαραγωγή τον Ιανουάριο, δείχνουν ότι οι ΑΠΕ ήταν στη πρώτη θέση με ποσοστό 40%, με το φυσικό αέριο ωστόσο να ακολουθεί από κοντά με ποσοστό 38% και τα μεγάλα υδροηλεκτρικά στην τρίτη θέση με 12%.

Εχει τη σημασία του ότι υπάρχουν ημέρες που τα νερά συμμετέχουν στο ενεργειακό μείγμα με ποσοστό κοντά ή και πάνω από 20%, ακόμη και μπροστά από το φυσικό αέριο. Καθώς επίσης ότι υπάρχουν ημέρες όπου ακριβώς επειδή οι ταμιευτήρες φουλάρουν, ο ΑΔΜΗΕ (Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) αναγκάζεται να χρησιμοποιεί όσο περισσότερα υδροηλεκτρικά μπορεί, προκειμένου να διατηρήσει τη στάθμη των φραγμάτων εντός των ορίων ασφαλείας, προς αποφυγή πλημμυρών.

Σε ό,τι αφορά τα καύσιμα, η μέση τιμή της αμόλυβδης στην Αττική έπαιζε χθες στο 1,77 ευρώ, ενώ από σήμερα έρχονται και άλλες αυξήσεις και ο λογαριασμός θα ανέβει περαιτέρω την επόμενη εβδομάδα. Στο πετρέλαιο, το καλό σενάριο της JP Morgan, δηλαδή μια γρήγορη αποκλιμάκωση, μιλά για επιστροφή στα 50-60 δολάρια, ενώ το κακό βλέπει εκτόξευση στα 120 δολάρια.

πηγή Euro2day

Από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν το Σάββατο, το Ιράν έχει εκτοξεύσει εκατοντάδες πυραύλους και περισσότερα από 1.000 μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον κρατών του Κόλπου που συμμαχούν με την Ουάσινγκτον. Τα περισσότερα αναχαιτίστηκαν από την αεράμυνα, αλλά ορισμένα οικιστικά και εμπορικά κτίρια, υποδομές και στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ έχουν υποστεί ζημιές.

Η Τεχεράνη είναι ένας σημαντικός κατασκευαστής μη επανδρωμένων αεροσκαφών και έχει τη βιομηχανική ικανότητα να παράγει περίπου 10.000 μη επανδρωμένα αεροσκάφη ανά μήνα, σύμφωνα με το Κέντρο Ανθεκτικότητας Πληροφοριών, μια μη κερδοσκοπική ερευνητική ομάδα που χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Εξωτερικών της Βρετανίας.

Το μέγεθος του αποθέματος πυραύλων της είναι άγνωστο, με εκτιμήσεις που κυμαίνονται από 2.500 από τον ισραηλινό στρατό έως περίπου 6.000 σύμφωνα με άλλους αναλυτές. Το πόσο από τα αποθέματα όπλων του Ιράν παραμένουν θα μπορούσε να είναι ένας βασικός παράγοντας για τον καθορισμό της πορείας του πολέμου.

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ενός στενού σημείου μεταξύ Ιράν και Ομάν, από το οποίο διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, ήταν ένας από τους κύριους στόχους του Ιράν, και η ναυτιλία μέσω της κρίσιμης ενεργειακής αρτηρίας έχει σχεδόν σταματήσει μετά από ιρανικά χτυπήματα σε έξι πλοία.

Οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτοξευθεί, με την τιμή του αργού πετρελαίου Brent να αυξάνεται κατά 12% και το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς φυσικού αερίου να έχει αυξηθεί περίπου 50% μέχρι στιγμής αυτή την εβδομάδα.

«Το Ιράν δεν πρόκειται να ανατραπεί εύκολα ή γρήγορα, έχουν τα μέσα να καταστήσουν επικίνδυνη τη ροή εμπορικής κυκλοφορίας μέσω του Ορμούζ», δήλωσε ο Μπομπ ΜακΝάλι, πρόεδρος του Rapidan Energy Group.

«Οι ΗΠΑ δίνουν προτεραιότητα στην επίθεση στα πυρομαχικά, τις βάσεις και τις εγκαταστάσεις του Ιράν που απειλούν το Στενό. Αλλά το μόνο που έχει να κάνει το Ιράν είναι να δείξει ότι μπορεί να χτυπήσει μερικά δεξαμενόπλοια και η ανησυχία θα φροντίσει για τα υπόλοιπα, ο κόσμος απλώς δεν θα περάσει», δήλωσε ο ΜακΝάλι.

Οι στρατηγικές προμήθειες πυραύλων αποτελούν ένα ευάλωτο σημείο για το Ιράν, σύμφωνα με έναν πρώην διευθυντή της βρετανικής υπηρεσίας πληροφοριών MI6.

«Η Ρωσία δεν είναι σε θέση να ανεφοδιάσει και η Κίνα θα είναι αρκετά επιφυλακτική σε αυτό. Εάν γινόταν γνωστό ότι η Κίνα παρείχε στην πραγματικότητα κάποιο είδος σοβαρού στρατιωτικού υλικού στο Ιράν, αυτό θα ήταν πολύ άσχημο για τα κράτη του GCC», είπε, αναφερόμενος στα μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου που περιλαμβάνει το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Τα αποθέματα πυραύλων μπορεί να είναι χαμηλότερα επειδή η Τεχεράνη είχε προμηθεύσει τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο και τους Χούθι στην Υεμένη, δήλωσε μια δεύτερη δυτική πηγή πληροφοριών.

Τα αποθέματα μειώθηκαν επίσης κατά τη διάρκεια ενός 12ήμερου πολέμου με το Ισραήλ τον Ιούνιο, αλλά έχουν αποκατασταθεί εν μέρει, σύμφωνα με τις ισραηλινές στρατιωτικές πληροφορίες.

Ένας βασικός περιορισμός μπορεί να είναι οι εκτοξευτές των πυραύλων. Οι προμήθειες έχουν μειωθεί τουλάχιστον στο μισό τον τελευταίο χρόνο λόγω των επιθέσεων του Ισραήλ και των ΗΠΑ και έχουν μειωθεί περαιτέρω τις τελευταίες πέντε ημέρες, έδειξε έρευνα του CIR της Βρετανίας.

Παρά ταύτα, το Ιράν είναι πιθανό να είναι σε θέση να αντέξει μια μάχη με τα drones του, ανοίγει νέα καρτέλα. Η τελευταία γενιά drones Shahed-136 της χώρας έχει εμβέλεια 700 έως 1.000 χιλιόμετρα (435 έως 620 μίλια), επαρκή για να φτάσει οπουδήποτε στις νότιες ακτές του Κόλπου όταν εκτοξεύονται από την ιρανική ηπειρωτική χώρα ή από σκάφη, σύμφωνα με τον Φαρζίν Ναντίμι, ανώτερο συνεργάτη στο Ινστιτούτο της Ουάσιγκτον.

Πολλά παράγονται σε εργοστάσια διπλής χρήσης και άλλες εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να ανακατασκευαστούν για να αυξηθεί η παραγωγή, δήλωσε ένας αναλυτής του CIR.

Αυτά τα drones κατάφεραν να διεισδύσουν στα συστήματα αεράμυνας των κρατών του Κόλπου, με 65 να εισέρχονται στα ΗΑΕ από τότε που ξέσπασε η σύγκρουση.

Χτύπησαν τα κέντρα δεδομένων της Amazon, το Διεθνές Αεροδρόμιο του Ντουμπάι και ένα ξενοδοχείο Fairmont. Το Μπαχρέιν έχει υποστεί υλικές ζημιές σε υποδομές, μια ναυτική βάση των ΗΠΑ και έναν πύργο που περιέχει ένα ξενοδοχείο και διαμερίσματα από drones.

Οι έμποροι πετρελαίου προετοιμάζονται για περαιτέρω αυξήσεις στις τιμές, καθώς η διάρκεια της διαταραχής στα Στενά του Ορμούζ γίνεται σαφέστερη τις επόμενες ημέρες.

«Ανησυχώ πολύ, αυτός ο κίνδυνος είναι επί του παρόντος υποτιμημένος στις αγορές πετρελαίου», δήλωσε ανώτερο στέλεχος της Vitol, μιας παγκόσμιας εταιρείας εμπορίας εμπορευμάτων. «Η επικρατούσα θεωρία είναι ότι το Ιράν χρησιμοποιεί παλιούς πυραύλους και drones πρώτα για να εξαντλήσει την αεράμυνα. Αν ναι, η αντίδρασή του δεν έχει ακόμη ξεκινήσει σωστά».

Και αν οι πύραυλοι και τα drones αρχίσουν να εξαντλούνται, το Ιράν θα μπορούσε να αναπτύξει θαλάσσιες νάρκες. Η Τεχεράνη έχει ένα απόθεμα 5.000 έως 6.000 τέτοιων ναρκών, σύμφωνα με την Dryad Global, μια εταιρεία πληροφοριών για τους θαλάσσιους κινδύνους.

Μπορούν να αγκυροβοληθούν στον βυθό, να προωθηθούν με πυραύλους ή να παρασυρθούν στα νερά, εκρήγνυνται όταν ένα σκάφος έρθει σε επαφή. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι έχουν τοποθετηθεί νάρκες στα Στενά του Ορμούζ σε αυτό το σημείο, ανέφεραν οι αναλυτές.

«Εάν τοποθετηθούν θαλάσσιες νάρκες, θα χρειαστεί πολύς χρόνος για να αντιμετωπιστούν», δήλωσε ο Κόρμακ ΜακΚάρι, διευθυντής της Control Risks με εξειδίκευση στις υπηρεσίες ναυτικής πληροφόρησης και ασφάλειας. «Εκεί θα δούμε μήνες καταστροφής».

Πηγή Reuters

Ο Χέγκσεθ, πλαισιωμένος από τον επικεφαλής του Μικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγό Νταν Κέιν, ενημέρωσε τους δημοσιογράφους στο Πεντάγωνο για την επιχείρηση με την κωδική ονομασία «Operation Epic Fury» στο Ιράν.

«Ένα αμερικανικό υποβρύχιο βύθισε ιρανικό πολεμικό πλοίο που θεωρούσε ότι ήταν ασφαλές σε διεθνή ύδατα», ανέφερε ο Χέγκσεθ. «Αντ’ αυτού, βυθίστηκε από τορπίλη. Σιωπηλός θάνατος. Είναι η πρώτη βύθιση εχθρικού πλοίου με τορπίλη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο στρατηγός Κέιν δήλωσε ότι το ιρανικό σκάφος «εξουδετερώθηκε» στο πλαίσιο ταχείας ναυτικής επίθεσης, με τη χρήση μίας τορπίλης τύπου Mark 48. Πρόσθεσε ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ πέτυχε «άμεσο αποτέλεσμα, στέλνοντας το πολεμικό πλοίο στον βυθό».

«Το ιρανικό ναυτικό βρίσκεται πλέον στον βυθό του Περσικού Κόλπου. Ανίκανο για μάχη, αποδεκατισμένο, κατεστραμμένο, ηττημένο. Διαλέξτε επίθετο», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Χθες το βράδυ βυθίσαμε το κορυφαίο τους πλοίο, το Soleimani. Φαίνεται πως ο Πρόεδρος τον νίκησε δύο φορές. Το ναυτικό τους δεν αποτελεί πλέον απειλητικό παράγοντα. Δεν υπάρχει πια» πρόσθεσε ο χέγκσεθ αναφερόμενο και στη βύθιση της κορβέτας Σολεϊμανί.

Τα στοιχήματα στην πλατφόρμα Polymarket δείχνουν αισθητή αποκλιμάκωση των πιθανοτήτων για πτώση της κυβέρνησης έως τα τέλη Μαρτίου, σε σύγκριση με τα επίπεδα που καταγράφηκαν αμέσως μετά την αεροπορική επιδρομή.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η πιθανότητα κατάρρευσης του ιρανικού καθεστώτος έως τις 31 Μαρτίου διαμορφώνεται λίγο πάνω από το 20%, έναντι περίπου 40% το Σάββατο, όταν έγινε γνωστή η εξόντωση του Χαμενεΐ.

Ο όγκος συναλλαγών στο σχετικό «συμβόλαιο» έχει ξεπεράσει τα 14 εκατ. δολάρια, στοιχείο που καταδεικνύει έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον αλλά και αυξημένη μεταβλητότητα στις εκτιμήσεις.Καθορισμός χαρακτηριστικής εικόνας

Αντίστοιχα συμβόλαια με μεταγενέστερες ημερομηνίες λήξης αποτυπώνουν υψηλότερες πιθανότητες πολιτικής ανατροπής: περίπου 42% έως τις 30 Ιουνίου και 50% έως το τέλος του έτους, με όγκους συναλλαγών 5 και 7 εκατ. δολαρίων αντίστοιχα.

Η Polymarket, όπως και η ανταγωνίστρια πλατφόρμα Kalshi, βρέθηκαν στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης το Σαββατοκύριακο, εξαιτίας των στοιχημάτων που συνδέονται με την αμερικανική επίθεση στο Ιράν και την απομάκρυνση του ανώτατου ηγέτη από την εξουσία.

Οι υποστηρικτές των αγορών πρόβλεψης υποστηρίζουν ότι προσφέρουν ένα χρήσιμο εργαλείο αποτύπωσης της συλλογικής εκτίμησης για κρίσιμα διεθνή γεγονότα. Αντίθετα, οι επικριτές κάνουν λόγο για ηθικά ζητήματα, επισημαίνοντας ότι η διευκόλυνση στοιχημάτων γύρω από πολεμικές συγκρούσεις και ανθρώπινες απώλειες ενδέχεται να ανοίγει τον δρόμο ακόμη και για εκμετάλλευση εμπιστευτικών πληροφοριών.

Σε κάθε περίπτωση, τα δεδομένα δείχνουν πως, παρά τη δραματική κλιμάκωση, οι αγορές δεν θεωρούν δεδομένη μια άμεση πολιτική κατάρρευση στην Τεχεράνη — τουλάχιστον όχι εντός των επόμενων εβδομάδων.

Το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ από το Ιράν, από τα πρώτα 24ωρα της σύρραξης και οι πρώτες επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια που βρίσκονται στα στενά, έχουν ήδη φτιάξει ένα σκηνικό αγωνίας για τις αγορές, παρά την πρόθεση του OPEC+ να αυξήσει την ημερήσια παραγωγή κατά 206 χιλιάδες βαρέλια, επιχειρώντας να προλάβει δυσμενείς εξελίξεις.

Πέρα όμως από το κλείσιμο των στενών, το οποίο όπως φαίνεται υποστηρίζουν και οι αντάρτες Χούθι από την Υεμένη, υπάρχουν μια σειρά από αστάθμητοι παράγοντες που θα κρίνουν τις εξελίξεις. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μιλούσε την Κυριακή για τη διάθεση του Ιράν να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις μετά το θάνατο του θρησκευτικού ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Την ίδια ώρα το Ισραήλ συνέχιζε τα χτυπήματα στην Τεχεράνη, ενώ έρχονταν από όλα τα διεθνή δίκτυα πληροφορίες ότι το Ιράν θα προχωρήσει σε αντίποινα χρησιμοποιώντας υπερηχητικούς πυραύλους που έχει στο οπλοστάσιο του. Ενώ λοιπόν κανείς δεν μπορούσε να πει με βεβαιότητα ποια θα είναι η επόμενη μέρα, όλοι έχουν αρχίσει να υπολογίζουν τις συνέπειες της νέας σύρραξης. 

Ανεξάρτητα από τις εξελίξεις, στο πεδίο η αβεβαιότητα που έχει επιστρέψει δείχνει ότι θα ζήσουμε μια περίοδο υψηλών τιμών ενέργειας, η οποία ανάλογα με τη διάρκεια και την επίδραση που θα έχει στα κράτη του Περσικού κόλπου που παράγουν πετρέλαιο, θα έχει συνέπειες για όλους. 

Θα πρέπει να διευκρινίσουμε, ότι με βάση τα στοιχεία της Ε.Ε. το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ δεν επηρεάζουν την ενεργειακή επάρκεια της Ευρώπης και της Ελλάδας. Η Ευρώπη γενικά, έχει μικρή έως μηδαμινή εξάρτηση από το υγροποιημένο φυσικό αέριο του Αραβικού κόλπου. Οι ανάγκες καλύπτονται σε ποσοστό 58% από τις ΗΠΑ, 33% από τη Νορβηγία και σε μικρότερα ποσοστά από την Αλγερία και το Αζερμπαϊτζάν, ενώ υπάρχει και ένα ποσοστό της τάξης του 3-5% που συνεχίζει να προμηθεύει η Ρωσία. 

Ωστόσο, το πρόβλημα που θα έχουν τα αραβικά κράτη να εμπορευτούν πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα κρατήσει τις τιμές σε υψηλά επίπεδα. Χαρακτηριστικό είναι ότι από το Σάββατο κάποιοι αναλυτές έχουν ανακαλέσει το σενάριο που θέλει την τιμή του αργού πετρελαίου να φτάνει τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Η διάρκεια της κρίσης θα κάνει τις συνέπειες μεγαλύτερες. Αν δηλαδή οι υψηλές τιμές της ενέργειας παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα για περισσότερο από ένα τρίμηνο, η αύξηση αυτή θα αρχίσει να περνάει στο σύνολο του καλαθιού των αγαθών και υπηρεσιών κάθε νοικοκυριού. Είναι σαφές ότι για την Ελλάδα ο εισαγόμενος πληθωρισμός από τις τιμές ενέργειας είναι κάθε άλλο παρά επιθυμητός. Τούτο διότι θα επιδεινώσει τον ήδη υψηλό πληθωρισμό που καταγράφει η χώρα, πιέζοντας ακόμη περισσότερο τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. 

Αν η άνοδος αυτή είναι οριζόντια στην Ε.Ε. σε μια χρονιά κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υπολόγιζε ο πληθωρισμός να κινηθεί κάτω από τον στόχο του 2%, μπορεί να δούμε ακόμη και άνοδο των επιτοκίων του ευρώ μέσα στον χρόνο. Το μόνο που μπορεί να αποτρέψει μια τέτοια εξέλιξη είναι ότι οι συνέπειες θα είναι βαρύτερες για τις ΗΠΑ, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ περιμένει την αλλαγή ηγεσίας της Federal Reserve για να μειώσει σημαντικά τα επιτόκια του δολαρίου. 

Άρθρο του κ.Τ.Δασόπουλου

Πηγή Capital

Σύμφωνα με ανεπίσημες πηγές και αναφορές που κυκλοφορούν στα μέσα ενημέρωσης και στα κοινωνικά δίκτυα, ο Καανί έχει επιβιώσει από αρκετές απόπειρες δολοφονίας τους τελευταίους μήνες. Κατά τις ίδιες πηγές, εθεάθη για τελευταία φορά κοντά στον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, μόλις πριν από μία ημέρα. Ωστόσο, φέρεται ότι έκτοτε έχει εξαφανιστεί και πάλι από τη δημόσια σκηνή.

Οι αναφορές δείχνουν ότι εντός των δομών του IRGC υπάρχουν έντονες υποψίες για τον Καανί, κατηγορώντας τον για πιθανή συνεργασία με το Ισραήλ. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση από τις ιρανικές αρχές σχετικά με τους ισχυρισμούς αυτούς και οι πληροφορίες παραμένουν ανεπιβεβαίωτες από ανεξάρτητες πηγές.

Ο Ιρανός στρατηγός ανέλαβε την ηγεσία της Δύναμης Quds τον Ιανουάριο του 2020, μετά τη δολοφονία του προκατόχου του, Κασέμ Σολεϊμανί, σε αμερικανικό χτύπημα στη Βαγδάτη. Η Δύναμη Quds είναι ο βραχίονας των εξωτερικών επιχειρήσεων του IRGC και διαδραματίζει βασικό ρόλο στις στρατιωτικές και στρατηγικές επιχειρήσεις του Ιράν στο εξωτερικό.

Από τότε που διορίστηκε γλιτώνει τυχαία από επιχειρήσεις της Μοσάντ.

Όπως λέγεται, τον Ιούλιο του 2024 επισκέφθηκε τον Ισμαήλ Χανιγιέ, σε τοποθεσία που ήταν άκρως απόρρητη, στο κέντρο της Τεχεράνης. Λίγο αργότερα, οι Ισραηλινοί ανατίναξαν το σημείο. Ο Καανί γλίτωσε στο « παρά λίγο».

Και πάλι «κατά τύχη» φέρεται να επέζησε από τις επιθέσεις των Ισραηλινών στη διάρκεια του πολέμου των 12 ημερών, κατά τις οποίες σκοτώθηκε μεγάλο μέρος τη στρατιωτικής ηγεσίας του Ιράν.

Και τώρα, απουσίαζε, από το γραφείο του Χαμενεΐ, όταν οι Ισραηλινοί χτύπησαν με 30 βόμβες ακριβείας σκοτώνοντας τους πάντες.

Οι εξελίξεις με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης ενισχύουν τον κίνδυνο ενεργειακής αστάθειας, με άμεσες συνέπειες στο κόστος παραγωγής, μεταποίησης και μεταφοράς. Και όπως έχει αποδειχθεί επανειλημμένα, κάθε ενεργειακή αναταραχή μεταφέρεται με ταχύτητα στο ράφι.

Τα πρώτα στοιχεία του 2026 επιβεβαιώνουν ότι η πίεση όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά αποκτά νέα ένταση. Ο κλαδικός δείκτης τιμών στην ομάδα "διατροφή" επιταχύνθηκε στο 4,5% τον Ιανουάριο του 2026, από 3,6% τον Δεκέμβριο, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες συνέχισε ακόμη πιο επιθετικά και τον Φεβρουάριο. Πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα αν αφαιρεθεί η επίδραση του ελαιολάδου, το οποίο υποχώρησε κατά 30,6% σε ετήσια βάση και συγκράτησε τεχνητά τον συνολικό δείκτη. Χωρίς αυτόν τον παράγοντα, ο πληθωρισμός τροφίμων θα είχε διαμορφωθεί στο 5,3% τον Ιανουάριο, επιβεβαιώνοντας ότι η ανοδική δυναμική είναι ευρύτερη και βαθύτερη.

Η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή να ενεργοποιεί εκτεταμένο σχέδιο ελέγχων σε όλη τη χώρα. Οι έλεγχοι ξεκινούν από τα πρατήρια καυσίμων, καθώς η ενέργεια αποτελεί τον βασικό πολλαπλασιαστή κόστους σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, και επεκτείνονται στα κανάλια διανομής βασικών καταναλωτικών αγαθών. Σύμφωνα με πληροφορίες, η διοικήτρια της Αρχής, Δέσποινα Τσαγγάρη, έχει ήδη καταθέσει στον πρωθυπουργό δέσμη προτάσεων για ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, σε μια προσπάθεια να αποδυναμωθεί το σπιράλ αυξήσεων. Η κίνηση αυτή, η οποία έγινε πριν την κλιμακούμενη επίθεση Τραμπ στο Ιράν, αν η κρίση στη Μέση Ανατολή τραβήξει σε μάκρος αποκτά ιδιαίτερη δυναμική.

Τα δεδομένα της αγοράς εξηγούν την αυξημένη κινητικότητα. Στις πρώτες έξι εβδομάδες του 2026 καταγράφηκαν ανατιμήσεις σε περισσότερους από 5.000 κωδικούς προϊόντων στα σούπερ μάρκετ, ενώ το τελευταίο τρίμηνο του 2025 οι αυξήσεις είχαν αγγίξει τους 11.400 κωδικούς. Το εύρος των ανατιμήσεων δείχνει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένες κατηγορίες, αλλά για ένα γενικευμένο φαινόμενο που επηρεάζει βασικούς πυλώνες της διατροφής.

Το μοσχαρίσιο κρέας πρωταγωνιστεί, με αυξήσεις σε πάνω από 1.300 κωδικούς, επιβεβαιώνοντας τη δομική ευαισθησία μιας κατηγορίας με υψηλή εισαγόμενη εξάρτηση, που φτάνει το 90%. Ωστόσο, η πίεση δεν περιορίζεται εκεί. Πάνω από 600 κωδικοί τυριών έχουν ανατιμηθεί, περισσότεροι από 250 στην κατηγορία των αλλαντικών, ενώ αυξήσεις καταγράφονται επίσης στα γιαούρτια και στα αυγά (άνω των 150 κωδικών), στο χοιρινό (πάνω από 140  κωδικοί), ακόμη και στο κρασί (200 κωδικοί).

Ο μέσος όρος των αυξήσεων διαμορφώνεται στο 5,62%, με άμεσο αντίκτυπο άνω της μίας ποσοστιαίας μονάδας στον συνολικό πληθωρισμό του οργανωμένου λιανεμπορίου.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστική της ασυμμετρίας που επικρατεί είναι η περίπτωση της σοκολάτας. Παρά το γεγονός ότι η διεθνής τιμή του κακάο υποχώρησε κατά 54% από τον Ιούλιο του 2025 έως τον Ιανουάριο του 2026, οι τιμές της σοκολάτας αυξήθηκαν κατά 20,3% σε ετήσια βάση και κατά 6,2% σε μηνιαία.

Οι βιομηχανίες επικαλούνται συμβόλαια που είχαν συναφθεί σε υψηλότερες τιμές, ωστόσο η εξήγηση αυτή έχει περιορισμένη διάρκεια, καθώς τα αποθέματα δεν μπορούν να καλύπτουν τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα. Στην πράξη, πολλές επιχειρήσεις επιλέγουν να διατηρούν υψηλές βασικές τιμές και να επενδύουν σε προωθητικές ενέργειες, διατηρώντας το ονομαστικό επίπεδο τιμών σε υψηλά επίπεδα.

Στο βόειο κρέας, η εικόνα είναι ακόμη πιο σύνθετη. Αν και οι τιμές στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 25,4% σε ετήσια βάση, οι αντίστοιχες αυξήσεις στις βασικές χώρες προέλευσης ήταν σημαντικά χαμηλότερες: 11,2% στη Γαλλία, 14,8% στη Γερμανία, 21% στην Πολωνία και 23,7% στην Ολλανδία. Η απόκλιση αυτή δεν μπορεί να εξηγηθεί αποκλειστικά από το κόστος μεταφοράς, γεγονός που ενισχύει τις υποψίες για στρεβλώσεις σε ενδιάμεσους κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας. Συνολικά, το μοσχαρίσιο κρέας έχει ακριβύνει κατά 76% από το 2019, αποτυπώνοντας το σωρευτικό βάρος της πληθωριστικής περιόδου.

Πίσω από τις επιμέρους περιπτώσεις κρύβονται βαθύτερες διαρθρωτικές αιτίες. Η λήξη, τον Ιούνιο του 2025, του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους, που ίσχυε από την περίοδο της πανδημίας, δημιούργησε νέο περιθώριο αναπροσαρμογών. Πολλές επιχειρήσεις επιχειρούν πλέον να αποκαταστήσουν περιθώρια που είχαν συμπιεστεί επί χρόνια, αλλά και να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις και προωθητικές ενέργειες.

Παράλληλα, η ζήτηση παραμένει ανθεκτική. Η μείωση της κατανάλωσης στην εστίαση οδηγεί περισσότερα νοικοκυριά στο σπίτι, αυξάνοντας τον όγκο αγορών στα σούπερ μάρκετ. Όταν η ζήτηση δεν υποχωρεί, τα κίνητρα για μειώσεις τιμών περιορίζονται. Σε αυτό προστίθεται και ο σωρευτικός πληθωρισμός τροφίμων της τελευταίας πενταετίας, που ξεπερνά το 37%, δημιουργώντας μια νέα "βάση" τιμών σε υψηλότερα επίπεδα.

Σε πολιτικό επίπεδο, η ακρίβεια εξελίσσεται σε κρίσιμο ζήτημα. Η συνεχής άνοδος των τιμών "ροκανίζει" την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και εντείνει την κοινωνική δυσαρέσκεια. Η κυβέρνηση παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, ενώ στο παρασκήνιο αυξάνονται οι πιέσεις προς την οργανωμένη λιανική να συμβάλει στη συγκράτηση των τιμών, χωρίς όμως μέχρι στιγμής να υπάρχει επίσημη παρέμβαση.

Εάν η ενεργειακή κρίση κλιμακωθεί, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ένα νέο κύμα ανατιμήσεων στα τρόφιμα είναι πιθανό – με την ακρίβεια να μετατρέπεται σε μόνιμο βάρος για τα ελληνικά νοικοκυριά, δοκιμάζοντας ταυτόχρονα την αντοχή της πολιτικής ηγεσίας και την κοινωνική υπομονή.

Πηγή capital

Συνεχίζοντας με κυνικό τρόπο, ο Χέγκσεθ παραδέχθηκε ότι θα υπάρξουν περισσότερες απώλειες, θρηνώντας την απώλεια τεσσάρων Αμερικανών στρατιωτών από την έναρξη της επιχείρησης: «Όπως προειδοποίησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, αυτός ο πόλεμος θα έχει απώλειες. Ο πόλεμος είναι κόλαση και πάντοτε θα είναι. Το έθνος μας ευγνωμονεί τους τέσσερις Αμερικανούς που έχουμε ήδη χάσει και όσους έχουν τραυματιστεί». «Τέλος οι ανόητοι κανόνες μάχης, όχι άλλο τέλμα για την οικοδόμηση μιας χώρας, όχι άσκηση οικοδόμησης της δημοκρατίας», πρόσθεσε.

Ο Χέγκεθ υπέδειξε ότι δεν υπάρχουν Αμερικανοί στρατιώτες επί του παρόντος σε ιρανικό έδαφος, αλλά σημείωσε ότι οι ΗΠΑ θα πάνε μακριά «όσο χρειαστεί». Ο υπουργός αρνήθηκε να δηλώσει ανοιχτά «τι είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε ή να μην κάνουμε». «Αυτό είναι ανοησία», είπε ο Χέγκεθ όταν ρωτήθηκε αν έχουν αναπτυχθεί αμερικανικά στρατεύματα στο Ιράν. Αλλά «ο πρόεδρος Τραμπ διασφαλίζει ότι οι αντίπαλοί μας κατανοούν ότι θα πάμε όσο πιο μακριά χρειαστεί για να υπερασπιστούμε τα αμερικανικά συμφέροντα».

Ο Χέγκσεθ δήλωσε επίσης ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν δεν θα οδηγήσουν σε έναν «ατέρμονα πόλεμο» και ότι ο στόχος είναι να καταστραφούν ιρανικοί πύραυλοι, το ιρανικό Πολεμικό Ναυτικό και άλλες υποδομές ασφαλείας της Τεχεράνης. «Οι φιλοδοξίες μας δεν είναι ουτοπικές. Είναι ρεαλιστικές», ανέφερε επίσης και πρόσθεσε: «Αυτό δεν είναι Ιράκ, αυτό δεν είναι ατέρμονο... Η γενιά μας ξέρει καλύτερα, όπως και αυτός ο πρόεδρος».

Ωστόσο, αρνήθηκε να δώσει ένα χρονοδιάγραμμα για τον πόλεμο, λέγοντας ότι εναπόκειται στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να αποφασίσει τη διάρκεια της στρατιωτικής εκστρατείας εναντίον του Ιράν. Μετά την πίεση που του ασκήθηκε, σημείωσε αορίστως: «Ο πρόεδρος Τραμπ έχει όλο το περιθώριο του κόσμου να μιλήσει για το πόσο καιρό μπορεί να διαρκέσει ή όχι, τέσσερις εβδομάδες, δύο εβδομάδες, έξι εβδομάδες. Θα μπορούσε να αυξηθεί. Θα μπορούσε να μειωθεί».

Εξάλλου επέμεινε στο αφήγημα πως οι ΗΠΑ κατέβαλαν «ειλικρινείς προσπάθειες για ειρήνη» στους πρόσφατους γύρους διαπραγματεύσεων, ενώ το Ιράν προσπαθούσε «να μας κρατήσει ομήρους απειλώντας να χτυπήσει τις δυνάμεις μας».

Παράλληλα, επαίνεσε τη συνεργασία του Ισραήλ στον πόλεμο, ενώ επιτέθηκε σε «παραδοσιακούς συμμάχους» που «παριστάνουν τους σοκαρισμένους» και «γκρινιάζουν για τη χρήση βίας». «Δεν πρόκειται για έναν λεγόμενο πόλεμο αλλαγής καθεστώτος, αλλά το καθεστώς σίγουρα άλλαξε και ο κόσμος είναι σε καλύτερη θέση χάρη σε αυτό», είπε επίσης, αναφερόμενος στο Ιράν.

Κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, θα μεταβούν την Τρίτη (3/3) στο ομοσπονδιακό Κογκρέσο για να ενημερώσουν τα μέλη του κοινοβουλίου σχετικά με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν.

Ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ και ο επικεφαλής του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας πτέραρχος Νταν Κέιν θα συμμετάσχουν στην αντιπροσωπεία, διευκρίνισε ο εκπρόσωπος της αμερικανικής διπλωματίας Ντίλαν Τζόνσον, καθώς αντιπολιτευόμενοι δημοκρατικοί καταγγέλλουν εξαρχής έντονα ότι δεν υπήρξε καμιά διαβούλευση της κυβέρνησης με το αμερικανικό κοινοβούλιο πριν εξαπολυθούν οι επιχειρήσεις το Σάββατο (28/2).

Επικαλούμενο έναν ανώτερο αξιωματούχο, το ρεπορτάζ αναφέρει ότι ο Αραγτσί άρχισε να φωνάζει στον Γουίτκοφ και στον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, αφού ο Ιρανός διπλωμάτης ισχυρίστηκε ότι η χώρα του έχει «αναφαίρετο δικαίωμα» στον εμπλουτισμό ουρανίου, ωθώντας τον Γουίτκοφ να απαντήσει λέγοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν «αναφαίρετο δικαίωμα» να σταματήσουν το Ιράν.

«Αν προτιμάτε, μπορώ να φύγω», φέρεται να είπε ο Γουίτκοφ στον Αραγτσί σε απάντηση στις φωνές του.

Ο ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος ανάφερε στο NBC ότι οι Γουίτκοφ και Κούσνερ ενημέρωσαν στη συνέχεια τον Τραμπ, ο οποίος ήταν «αμήχανος». Λιγότερο από δύο ημέρες αργότερα, οι ΗΠΑ έπληξαν το Ιράν.

Πηγή: Times of Israel 

Όπως εξηγεί το αμερικανικό ειδησεογραφικό δίκτυο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να ανακόψει την επιρροή του Πεκίνου σε κρίσιμες υποδομές, με την Ελλάδα στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης ανάμεσα στις δύο δυνάμεις.

Ιερός τόπος στην αρχαιότητα, η Ελευσίνα επισκιάστηκε στη σύγχρονη εποχή από την επέκταση της Αθήνας και από το μεγαλύτερο λιμάνι του Πειραιάς, το οποίο ανήκει και διαχειρίζεται η κινεζική Cosco. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που έχουν διευρύνει την παρουσία τους στην Ελλάδα κυρίως μέσω της ενέργειας, θέλουν να μετατρέψουν την Ελευσίνα σε κόμβο φορτίων, αναφέρει το Bloomberg και προσθέτει ότι η Κίνα δεν κρύβει τη δυσαρέσκειά της.

Η κινεζική πρεσβεία κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι επιτίθενται στην επένδυσή της και επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την Ελλάδα, κάνοντας λόγο για «νοοτροπία Ψυχρού Πολέμου».

Η Ελλάδα δεν είναι ξένη σε ρόλο γεωστρατηγικού πεδίου, σημειώνει το άρθρο. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι σύμμαχοι παρενέβησαν για να αποτρέψουν την επικράτηση των κομμουνιστών, ενώ ο αμερικανικός στρατός διατηρεί έως σήμερα βάση στην Κρήτη.

Με τον Τραμπ να αναδιαμορφώνει ενεργά τη διεθνή τάξη –από τους δασμούς στο εμπόριο έως τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας το περασμένο Σαββατοκύριακο– η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο της σινοαμερικανικής αντιπαλότητας. «Αυτό εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο σινοαμερικανικού ανταγωνισμού», λέει ο Κωνσταντίνος Φίλης, διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων στο American College of Greece.

Οι δύο λιμένες απέχουν περίπου 20 χιλιόμετρα στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας. Ο κινεζικός ναυτιλιακός κολοσσός Cosco απέκτησε το 2009 τη σύμβαση παραχώρησης για τη λειτουργία και ανάπτυξη δύο προβλητών στον Πειραιά. Το 2016, εν μέσω της ελληνικής κρίσης χρέους, συμφώνησε να αγοράσει το 67% του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς έναντι 368,5 εκατ. ευρώ, ολοκληρώνοντας τη συναλλαγή πέντε χρόνια αργότερα, αφού υλοποίησε τις επενδυτικές του δεσμεύσεις.

Το μεσογειακό λιμάνι είναι το πέμπτο μεγαλύτερο της Ευρώπης σε εμπορευματοκιβώτια και ένα από τα μεγαλύτερα επιβατικά λιμάνια της ηπείρου, εξυπηρετώντας κρουαζιερόπλοια και ακτοπλοϊκές συνδέσεις με τα ελληνικά νησιά. Για την Cosco –και, όπως υποστηρίζει η ίδια, για το λιμάνι– η εξαγορά θεωρείται μεγάλη επιτυχία: τα συνολικά έσοδα υπερδιπλασιάστηκαν μέσα σε μια δεκαετία, φτάνοντας τα 231 εκατ. ευρώ το 2024.

Η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι η συμφωνία ισχύει, καθώς επιδιώκει να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών μετά την ανάκαμψη της οικονομίας από την κρίση. Η Ελλάδα υπεραποδίδει σε σχέση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες και η ανεργία μειώνεται. Τον περασμένο μήνα, ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών εξελέγη πρόεδρος του Eurogroup.

«Για εμάς, οι συμφωνίες που έγιναν από προηγούμενες κυβερνήσεις πρέπει να γίνονται σεβαστές», δήλωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στο Bloomberg τον Νοέμβριο. «Υπάρχουν και άλλα λιμάνια στην Ελλάδα που μπορούν να αναπτυχθούν. Υπάρχει τρόπος να σεβαστούμε ό,τι έχει ήδη γίνει και ταυτόχρονα να προσκαλέσουμε αμερικανικά κεφάλαια και συμφέροντα να επενδύσουν στη χώρα».

Η ιδέα αναβάθμισης της υποδομής της Ελευσίνας, περίπου 20 χιλιόμετρα από τον Πειραιά, συζητείται εδώ και χρόνια. Το 2023, η U.S. Development Finance Corporation χορήγησε δάνειο 125 εκατ. δολαρίων σε εταιρεία που έχει αναλάβει την ανακαίνιση των ναυπηγείων της περιοχής.

Η υπόθεση απέκτησε νέα δυναμική μετά την άφιξη της νέας πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, τον Νοέμβριο. Η ίδια χαρακτήρισε «ατυχές» το γεγονός ότι ο Πειραιάς πέρασε στον κινεζικό έλεγχο, τονίζοντας ότι τότε δεν υπήρξε ευρωπαϊκό ή αμερικανικό ενδιαφέρον.

Η Ελευσίνα διαθέτει σήμερα λιμάνι, το οποίο όμως εξυπηρετεί κυρίως χύδην φορτία και όχι κοντέινερ, όπως ο Πειραιάς. Ένα από τα σενάρια προβλέπει τη μεταφορά του σε γειτονική περιοχή με σύνδεση στο σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο, ώστε να εξελιχθεί σε τερματικό σταθμό γενικού φορτίου. Το υπάρχον λιμάνι θα μπορούσε τότε να μετατραπεί σε μαρίνα.

Ωστόσο, τίποτα δεν αναμένεται να γίνει σύντομα, ενώ ακόμη και μετά την ολοκλήρωση μιας τέτοιας μεταμόρφωσης θα είναι δύσκολο να ανταγωνιστεί τον Πειραιά, σύμφωνα με τον κ. Φίλη. «Η Ελευσίνα έχει πολλά πλεονεκτήματα, αλλά το έργο δεν είναι τεχνικά και νομικά εύκολο. Αν γίνει κάτι, θα γίνει σε βάθος χρόνου – όχι μέσα σε ένα ή δύο χρόνια».

Η πόλη έχει πάντως εμπειρία στο να τραβά τα βλέμματα. Στην αρχαιότητα προσέλκυε ανθρώπους από όλο τον γνωστό κόσμο για τα Ελευσίνια Μυστήρια, τα μυστικά τελετουργικά προς τιμήν της Δήμητρας και της Περσεφόνης. Πιο πρόσφατα, η Ελευσίνα αναδείχθηκε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2023, με το περιοδικό Monocle να τη χαρακτηρίζει πρότυπο για άλλα «μεταβιομηχανικά φυλάκια».

Η Ελευσίνα εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα λιμενικών αναπτύξεων. Σύντομα αναμένεται η ανακοίνωση ιδιώτη επενδυτή για το Λαύριο, ενώ διεθνής διαγωνισμός για την Αλεξανδρούπολη αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα λόγω της στρατηγικής της θέσης κοντά σε ενεργειακά έργα.

Χωρίς επίσημες ανακοινώσεις μέχρι στιγμής, πηγές με γνώση των σχεδίων, που επικαλείται το Bloomberg, αναφέρουν ότι ο Οργανισμός Λιμένος Ελευσίνας θα μεταβιβάσει μέρος της έκτασής του σε ιδιώτη επενδυτή, ο οποίος θα μπορεί να λειτουργήσει το νέο λιμάνι. Ο διαγωνισμός θα είναι ανοιχτός σε εγχώριους και διεθνείς επενδυτές.

Η ελληνική πλευρά προσπαθεί να κινηθεί προσεκτικά. Μέχρι στιγμής, οι συμφωνίες με τις ΗΠΑ εστιάζουν στην ενέργεια, καθώς η Ελλάδα επιδιώκει να καταστεί περιφερειακός κόμβος μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου και η Ευρώπη κινείται προς πλήρη απεξάρτηση από τις ρωσικές προμήθειες. Τον Νοέμβριο, η Atlantic See –θυγατρική της ΔΕΠΑ Εμπορίας και του Ομίλου Aktor– υπέγραψε συμφωνία με την αμερικανική Venture Global για την προμήθεια LNG επί 20 χρόνια, από το 2030. Τον ίδιο μήνα, η ΔΕΠΑ συμφώνησε να προμηθεύει την ουκρανική Naftogaz με αμερικανικό LNG από τον Δεκέμβριο έως τον Μάρτιο.

Οι λεπτομέρειες για το σχέδιο της Ελευσίνας αναμένεται να ξεκαθαρίσουν τους επόμενους μήνες, καθώς θα αποφασιστεί πώς το νέο λιμάνι θα συνδεθεί με το δίκτυο μεταφορών και ποιος θα είναι ο αντίκτυπος για τους κατοίκους.

Η πόλη, πάνω στον βασικό άξονα που συνδέει την Αθήνα με τη δυτική και νότια Ελλάδα, είναι ήδη επιβαρυμένη κυκλοφοριακά. «Αποστάσεις που πριν από δέκα χρόνια χρειάζονταν πέντε λεπτά, τώρα απαιτούν μισή ώρα ή και περισσότερο», λέει στο Bloomberg ο 70χρονος συνταξιούχος Μανώλης Αποκορωνιωτάκης. «Θα προτιμούσα να βελτιωθεί το παραλιακό μέτωπο χωρίς άλλες παρεμβάσεις και χωρίς νέα δραστηριότητα. Όσα έχουμε, είναι αρκετά».

«Το Alpamayo φέρνει τη λογική στα αυτόνομα οχήματα επιτρέποντάς τους να επεξεργάζονται σπάνια σενάρια να οδηγούν με ασφάλεια σε πολύπλοκα περιβάλλοντα και να εξηγούν τις αποφάσεις οδήγησής τους» δήλωσε ο Χουάνγκ στη σκηνή της ετήσιας έκθεσης τεχνολογικών προϊόντων CES στο Λας Βέγκας.

Ο Χουάνγκ ανέφερε επίσης ότι η Nvidia έχει ξεκινήσει την παραγωγή ενός αυτοκινήτου χωρίς οδηγό βασισμένου στην τεχνολογία της, το Mercedes‑Benz CLA σε συνεργασία με τη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία. Το όχημα θα κυκλοφορήσει στις ΗΠΑ τους επόμενους μήνες πριν επεκταθεί σε Ευρώπη και Ασία.

Οι αναλυτές λένε ότι η ανακοίνωση ενισχύει την ηγετική θέση της Nvidia στην ενσωμάτωση υλικού και λογισμικού τεχνητής νοημοσύνης και βαθαίνει την ώθησή της στην αποκαλούμενη «φυσική AI».

«Η στροφή της Nvidia προς την AI σε μεγάλη κλίμακα και τα συστήματα AI ως παράγοντες διαφοροποίησης θα την κρατήσει πολύ μπροστά από τους ανταγωνιστές. Το Alpamayo αντιπροσωπεύει μια βαθιά αλλαγή για τη Nvidia μετακινώντας την από κύριο πάροχο υπολογιστικής ισχύος σε πάροχο πλατφόρμας για φυσικά οικοσυστήματα AI» αναφέρει ο αναλυτής Πάολο Πεσκατόρε από την PP Foresight.

Η παρουσίαση περιλάμβανε βίντεο επίδειξης του AI‑powered Mercedes‑Benz που οδηγεί στη Σαν Φρανσίσκο ενώ ο επιβάτης πίσω από το τιμόνι κρατά τα χέρια του στη γόνατα. «Οδηγεί τόσο φυσικά επειδή έμαθε απευθείας από ανθρώπινους διδάσκοντες», είπε ο Χουάνγκ, «αλλά σε κάθε σενάριο σου λέει τι πρόκειται να κάνει και λογικά επεξεργάζεται τι πρόκειται να κάνει».

Το Alpamayo είναι ένα ανοιχτού κώδικα μοντέλο AI, με τον βασικό κώδικα πλέον διαθέσιμο στην πλατφόρμα μηχανικής μάθησης Hugging Face, όπου οι ερευνητές αυτόνομων οχημάτων μπορούν να το χρησιμοποιήσουν δωρεάν και να επαναεκπαιδεύσουν το μοντέλο, δήλωσε ο Χουάνγκ. «Το όραμά μας είναι ότι κάποια μέρα κάθε αυτοκίνητο και κάθε φορτηγό θα είναι αυτόνομο» είπε στο κοινό.

Το έργο θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή για εταιρείες όπως η Tesla του Έλον Μασκ που προσφέρει λογισμικό υποβοήθησης οδήγησης Autopilot.

«Ακριβώς αυτό κάνει η Tesla», ανάρτησε ο Μασκ στα κοινωνικά δίκτυα μετά την ανακοίνωση του Alpamayo. «Αυτό που θα διαπιστώσουν είναι ότι είναι εύκολο να φτάσεις στο 99% και μετά πολύ δύσκολο να φτάσεις στο τέλος». Όπως η Tesla, η Nvidia έχει επίσης σχέδια να λανσάρει υπηρεσία robotaxi μέχρι του χρόνου σε συνεργασία με έναν εταίρο, αλλά δεν έχει αποκαλύψει ποιος είναι ο συνεργάτης ή πού θα λειτουργεί η υπηρεσία.

Η συμφωνία θα υποβληθεί για έγκριση στην αρμόδια Επιτροπή Ανταγωνισμού όπως ορίζεται από τις κείμενες διατάξεις, όπως σημειώνεται σε σχετική ανακοίνωση.   

Οι δύο εταιρείες εκφράζουν την ικανοποίησή τους για την εξέλιξη της διαδικασίας και την από κοινού προσήλωση στην επιχειρησιακή συνέχεια, τη διατήρηση της απασχόλησης και των δικαιωμάτων των εργαζομένων και την απρόσκοπτη εξυπηρέτηση των καταναλωτών σε όλη την Ελλάδα.

 

Για τη Διαμαντής Μασούτης Α.Ε., η συμφωνία αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της στρατηγικής της για ενίσχυση της παρουσίας της στην αγορά, στήριξη της εγχώριας παραγωγής και του δικτύου συνεργατών της, με σεβασμό στους ανθρώπους της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός Α.Ε., τους καταναλωτές και τους τοπικούς κοινωνικούς εταίρους, καταλήγει η ανακοίνωση.

 

Από την οπτική γωνία των Βρυξελλών, η συμφωνία αποτελεί μια σημαντική γεωπολιτική νίκη υπό το πρίσμα του αυξανόμενου μεριδίου της Κίνας στο εμπόριο και την επιρροή της στη Λατινική Αμερική.

Καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εντείνει την επιβολή δασμών σε παγκόσμιο επίπεδο, η συνθήκη έρχεται επίσης σε μια εποχή που τόσο η Ευρώπη όσο και χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Βραζιλίας, αναζητούν μεγαλύτερη σταθερότητα, γράφει το Politico.Οι ευρωπαϊκοί τομείς που αναμένεται να επωφεληθούν από τη μείωση των δασμών περιλαμβάνουν την αυτοκινητοβιομηχανία, την αεροπορία, την κατασκευή μηχανημάτων και τις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων όπως το κρασί και το τυρί.

Η Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ–Mercosur είναι μια εκτεταμένη εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του νοτιοαμερικανικού εμπορικού μπλοκ Mercosur, τα ιδρυτικά μέλη του οποίου είναι η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη. Ύστερα από 25 χρόνια συνομιλιών – και παλινωδιών – η τελική εκδοχή της συμφωνίας επετεύχθη τον Δεκέμβριο του 2024. Η εφαρμογή της συμφωνίας δημιουργεί μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου που θα καλύπτει σχεδόν το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ, καθιστώντας την τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει ποτέ η ΕΕ, αλλά και τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία στον κόσμο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που προώθησε με θέρμη τη συμφωνία, υποστηρίζει πως θα ενισχύσει σημαντικά το εμπόριο και την ανάπτυξη της ΕΕ, σε μια περίοδο αστάθειας και αυξανόμενου προστατευτισμού, με τον νέο παγκόσμιο πόλεμο δασμών που κήρυξε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Βασικός στόχος της συμφωνίας είναι ο περιορισμός των δασμών και άλλων εμποδίων στο εμπόριο και τις επενδύσεις μεταξύ των δύο μπλοκ, της ΕΕ και της Mercosur, της νοτιοαμερικανικής εμπορικής ένωσης, τα πλήρη μέλη της οποίας είναι η Αργεντινή, η Βολιβία, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη. Η Βενεζουέλα – αν και πλήρες μέλος – έχει τεθεί σε αναστολή από την 1η Δεκεμβρίου 2016. Η Χιλή, η Κολομβία, ο Ισημερινός, η Γουιάνα , ο Παναμάς, το Περού και το Σουρινάμ είναι συνδεδεμένες χώρες.

Βάσει της συμφωνίας, η Mercosur θα καταργήσει σταδιακά τους εισαγωγικούς δασμούς στο 91% των προϊόντων της ΕΕ, ενώ η ΕΕ θα καταργήσει τους δασμούς στο 92% των εισαγωγών από τη Mercosur.

Για την ΕΕ, οι βασικοί ωφελημένοι θα είναι οι εξαγωγείς αυτοκινήτων, μηχανημάτων, χημικών, φαρμάκων, κρασιών και αλκοολούχων ποτών, με τις εξαγωγές της ΕΕ προς τη Mercosur να εκτιμάται ότι θα αυξηθούν έως και 39%, αξίας περίπου 49 δισ. ευρώ για την ευρωπαϊκή οικονομία. Για τις χώρες της Mercosur, τα κύρια οφέλη είναι η αυξημένη πρόσβαση στις αγορές της ΕΕ για αγροτικά προϊόντα, όπως το βοδινό κρέας, τα πουλερικά, η ζάχαρη, το ρύζι, το μέλι και η αιθανόλη.

Για ορισμένα προϊόντα, όπως τα τρόφιμα και τα αγροτικά αγαθά, θα εφαρμοστεί πλήρως ελεύθερο εμπόριο. Σε άλλα προϊόντα προβλέπονται ποσοστώσεις με χαμηλότερους δασμούς, τα αποκαλούμενα «tariff-rate quotas – TRQ».

Ένα από τα βασικότερα ζητήματα είναι το βοδινό κρέας, καθώς, βάσει των ποσοστών που προβλέπονται, επιτρέπεται η είσοδος σημαντικής ποσότητας φθηνότερου νοτιοαμερικανικού βοδινού στην ΕΕ. Η συμφωνία θα επιτρέψει στις χώρες της Mercosur να εξάγουν 99.000 τόνους βοδινού κρέατος στην ΕΕ με μειωμένο δασμό 7,5%, σε σύγκριση με τους κανονικούς δασμούς που κυμαίνονται γύρω στο 40–45%.

Οι επικριτές της συμφωνίας εκφράζουν φόβους ότι θα διαταράξει την ευρωπαϊκή γεωργία με την είσοδο στην ΕΕ φθηνότερων προϊόντων που δεν συμμορφώνονται απαραίτητα με τα περιβαλλοντικά πρότυπα της ΕΕ, λόγω ανεπαρκών ελέγχων.

Τα παραπάνω είναι και οι βασικοί λόγοι αντίδρασης των αγροτών και ιδιαίτερα των κτηνοτρόφων, με τις Γαλλία, Πολωνία, Ουγγαρία, Ιρλανδία και Αυστρία να απορρίπτουν και επίσημα τη συμφωνία. Οι αγρότες τονίζουν ότι η συμφωνία θα πιέσει προς τα κάτω τις τιμές του βοδινού και θα δημιουργήσει αθέμιτο ανταγωνισμό, καθώς οι παραγωγοί της Mercosur λειτουργούν με πιο χαλαρούς κανόνες σε θέματα περιβάλλοντος, καλής διαβίωσης των ζώων και ασφάλειας τροφίμων. Επίσης, υποστηρίζουν ότι η συμφωνία ευνοεί μεγάλους νοτιοαμερικανικούς εξαγωγείς, υπονομεύοντας μικρότερες ευρωπαϊκές εκμεταλλεύσεις.

Όσον αφορά στους Έλληνες αγρότες, η εμπορική συμφωνία αναμένεται να προκαλέσει αναταράξεις, για τα ελληνικά προϊόντα και την αγροτική παραγωγή.

Για την Ελλάδα ένα από τα βασικά ζητήματα ήταν η προστασία των επεριδοειδών, που όμως προστατεύονται καθώς όσα θα εισάγονται έχουν ενταχθεί στο μηχανισμό της λεγόμενης τιμής εισόδου, θα έχουν δηλαδή, αυξημένους δασμούς, ώστε να προστατεύεται η τιμή και η ανταγωνιστικότητα των εγχώριων και ευρωπαϊκών προϊόντων. 

Αυτό που κυρίως επισημαίνεται είναι ότι τα βασικά ελληνικά προϊόντα όπως η φέτα και το ελαιόλαδο προστατεύονται και δημιουργούνται νέοι εξαγωγικοί δρόμοι προς τις χώρες της Λατινικής Αμερικής που υπογράφουν την εμπορική συμφωνία μειωμένων δασμών με την ΕΕ (Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη, Παραγουάη), ενώ νέοι δρόμοι ανοίγονται και για τα ελληνικά κρασιά. Παράλληλα, στις ρήτρες που έχουν μπει στη συμφωνία προστατεύονται πλήρως τα 21 ελληνικά ΠΟΠ προϊόντα, που είναι: 

Ωστόσο, αν και προβλέπεται η προστασία ελληνικών προϊόντων από απομιμήσεις στις τοπικές αγορές, ειδικά όσον αφορά στη φέτα (καθώς και για άλλα ευρωπαϊκά προϊόντα, όπως το γαλλικό ροκφόρ και η ιταλική παρμεζάνα) προβλέπεται μεταβατική περίοδος 7 ετών.

Ειδικότερα, η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη σε χθεσινή συνέντευξή της στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ ανέφερε ότι «έως τις 28 Φεβρουαρίου, όπως προβλέπουν οι σχετικές υπουργικές αποφάσεις, θα υποβληθούν οι νέες αιτήσεις. Με την εικόνα που έχω σήμερα, εκτιμώ ότι θα υπάρξουν πάνω από πέντε νέες αιτήσεις» και υπογράμμισε ότι «τα ξένα πανεπιστήμια παρατηρούν πως εφαρμόζεται ο νέος νόμος και εξετάζουν ζητήματα υποδομών και ουσίας, εκφράζοντας αισιοδοξία για τη δυναμική που αναπτύσσεται. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προοπτικές τόσο για τους νέους, που θα μπορούν να σπουδάζουν στη χώρα τους σε ιδρύματα με αυστηρές προδιαγραφές, όσο και για την επιστροφή Ελλήνων καθηγητών που εργάστηκαν στο εξωτερικό κατά την περίοδο της κρίσης».

Στελέχη του υπoυργείου Παιδείας διευκρίνισαν στην «Κ» ότι ο αριθμός που ανέφερε η κ. Ζαχαράκη περιλαμβάνει και ΑΕΙ που δεν είχαν υποβάλει αίτηση πέρυσι αλλά και ΑΕΙ που πέρυσι «κόπηκαν».

Ως προς τα πρώτα, ένα εξ αυτών θα είναι του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος – Deree, που έχει ανακοινώσει ότι σχεδιάζει να καταθέσει αίτηση με στόχο την έναρξη λειτουργίας του μη κρατικού ΑΕΙ εντός του 2026, σε συνεργασία με αμερικανικό εκπαιδευτικό ίδρυμα. Επίσης, πληροφορίες αναφέρουν ότι θα καταθέσει αίτηση το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Το ίδρυμα ήταν μεταξύ εκείνων τα οποία, μετά την ψήφιση του νόμου 5094 το 2024 για τη θεσμοθέτηση μη κρατικών ΑΕΙ, φέρεται να προετοιμάστηκαν για την ίδρυση παραρτήματος.

Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες , συζητήσεις γίνονται και με τρία πανεπιστήμια της Μεγάλης Βρετανίας.

Την ίδια στιγμή, θα επανέλθουν ξένα ΑΕΙ που είχαν καταθέσει αίτηση πέρυσι αλλά «κόπηκαν» στην αξιολόγηση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ). Οι φάκελοι που δεν εξασφάλισαν άδεια είναι των βρετανικών πανεπιστημίων East London και Queen Margaret, τα οποία θα συνεργάζονταν με το Μητροπολιτικό Κολλέγιο, του London Metropolitan University σε συνεργασία με το City Unity College στην Αθήνα, του Πανεπιστημίου Derby που συνεργάζεται με το Mediterranean College, του Πανεπιστημίου West London σε συνεργασία με το ελληνικό κολέγιο BCA, του Πανεπιστημίου του Essex σε συνεργασία με το Aegean College, του γαλλικού Paris 13 – Sorbonne Paris Nord σε συνεργασία με το Ιnstitution d’ Etudes Francophones (IdEF) και του βρετανικού Greater Manchester σε συνεργασία με ελληνικό New York College. Βέβαια, δεν πρόκειται για νέα αίτηση αλλά για συμμόρφωση των ξένων ΑΕΙ επί των παρατηρήσεων που έκανε πέρυσι η ΕΘΑΑΕ αιτιολογώντας την απόρριψη της αίτησής τους.

Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι άδεια έλαβαν και ήδη λειτουργούν τα παραρτήματα του Πανεπιστημίου της Λευκωσίας, του Πανεπιστημίου του York, το οποίο συνεργάζεται στην Ελλάδα με το City College της Θεσσαλονίκης, του Πανεπιστημίου Keele σε συνεργασία με το Μητροπολιτικό Κολλέγιο και του βρετανικού Open University σε συνεργασία με το Anatolia College της Θεσσαλονίκης.

Τέλος, σε ερώτηση για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, το σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια και την καθιέρωση του εθνικού απολυτηρίου, η κ. Ζαχαράκη ανέφερε ότι «θα ανοίξει ένας ευρύς δημόσιος διάλογος ο οποίος θα καλύψει το σύνολο της εκπαίδευσης από το νηπιαγωγείο έως το λύκειο, με τελικό στόχο να σταματήσει το λύκειο να είναι αποκλειστικά ένας “προθάλαμος εξετάσεων”». Ο εθνικός διάλογος θα ξεκινήσει άμεσα και θα κρατήσει εννέα μήνες. Η υπουργός επισήμανε ότι το νέο σύστημα εισαγωγής, εφόσον προκύψει, θα εφαρμοστεί στους μαθητές που φοιτούν σήμερα στην Α΄ Γυμνασίου.

Η νέα εφαρμογή σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε χωρίς καμία επιβάρυνση σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, τηρώντας παράλληλα τις προϋποθέσεις  για τη διασφάλιση της διαδικασίας και την προστασία των δεδομένων των πολιτών, σύμφωνα με τη νομοθεσία περί προσωπικών δεδομένων.

Η ψηφιοποίηση της διαδικασίας φέρνει πολλαπλά πλεονεκτήματα για τους πολίτες και τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες:

Μειώνεται κατά μία έως δύο ημέρες ο απαιτούμενος χρόνος διεκπεραίωσης των αιτημάτων, καθώς εξαλείφεται ο χρόνος διακίνησης έντυπων δικαιολογητικών μέσω ταχυδρομικών υπηρεσιών.

Μειώνεται ο απαιτούμενος χρόνος λήψης των αιτημάτων από τους αρμόδιους χειριστές καθώς και ο αριθμός των απορριφθέντων αιτήσεων λόγω εσφαλμένης καταχώρισης δεδομένων, καθώς προσυμπληρώνονται αυτόματα, μέσω διαλειτουργικοτήτων της εφαρμογής με άλλα πληροφοριακά συστήματα.

Καταργείται μια σειρά δικαιολογητικών που απαιτούνταν να συνυποβληθούν με κάθε αίτημα έκδοσης διαβατηρίου (ψηφιακό αντίγραφο δελτίου ταυτότητας, αντίγραφο αποδεικτικού δέσμευσης ηλεκτρονικού παραβόλου, βεβαίωση αποτελέσματος ερευνών σχετικά με συνθήκες κλοπής ή απώλειας διαβατηρίου).

Μειώνονται σημαντικά οι δαπάνες για την κάλυψη των εξόδων ταχυμεταφοράς.

Ενισχύεται περαιτέρω η ασφάλεια του διαβατηρίου, καθώς πλέον οι φωτογραφίες προσώπου συλλέγονται σε ψηφιακή μορφή με αυξημένη ποιότητα αποτύπωσης.

Εφαρμογή και επόμενα βήματα

Αρχικά, η εφαρμογή χρησιμοποιείται σε όλα τα Γραφεία Διαβατηρίων και Σημεία Παραλαβής Δικαιολογητικών της χώρας. Έως το 2026, προβλέπεται η επέκταση και στις Ελληνικές Προξενικές Αρχές του εξωτερικού, μειώνοντας τον χρόνο έκδοσης διαβατηρίων για τους Έλληνες του εξωτερικού έως και κατά 30 ημέρες.

Η νέα διαδικασία τέθηκε σε λειτουργία στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Ωστόσο, μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2026 θα λειτουργεί παράλληλα και η παλαιά μέθοδος με έντυπα δικαιολογητικά, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση.

Από τις 3 Αυγούστου 2026 και εφεξής, η έκδοση νέου διαβατηρίου θα απαιτεί νέου τύπου δελτίο ταυτότητας, ενισχύοντας περαιτέρω την ασφάλεια της διαδικασίας.

Αναλυτικές πληροφορίες για τη διαδικασία και τα απαραίτητα δικαιολογητικά είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα www.passport.gov.gr.

Το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και η Ελληνική Αστυνομία υπογραμμίζουν ότι θα συνεχίσουν τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών και την αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων, με στόχο την ταχύτερη, ασφαλέστερη και ποιοτικότερη εξυπηρέτηση των πολιτών.

Ειδικότερα όπως μεταδίδει το onlarissa.gr, η Μαίρη Χατζηκωνσταντίνου δήλωσε πως: ”Πρέπει να τιμωρηθούν αυτοί που δεν θέλησαν ένα τρομερό έγκλημα που λέγεται έκρηξη να στοιχειοθετηθεί ποινικά, γιατί δεν έχει στοιχειοθετηθεί ποινικά, δεν υπάρχει έκρηξη στο κατηγορητήριο. Σήμερα η δίκη ξεκίνησε και πιστεύουμε θα συνεχιστεί ως ποινική δίκη και όχι ως πασαρέλα διαφόρων πολιτικών εκδηλώσεων. Καταθέσαμε σήμερα ένα αίτημα για λογαριασμό των συγγενών των οικογενειών που εκπροσωπώ προκειμένου η μεγάλη δίκη των Τεμπών που θα ξεκινήσει στις 23 να μεταφερθεί στη Θεσσαλονίκη και επικουρικά στην Αθήνα.”

Ο κ. Γιώργος Κουτσόπουλος, παππούς θύματος, επισήμανε πως: ”Θέλω οι συγγενείς να είναι όλοι ενωμένοι.” Σε ερώτηση για το κόμμα της κ. Καρυστιανού ο ίδιος απάντησε ότι: ”Έχει το δικαίωμα να κάνει σαν πολίτης ότι θέλει.”

Η Χρυσούλα Χλωρού, από την πλευρά της, αδερφή της αδικοχαμένης στα Τέμπη Λαρισαίας, Βασιλικής, σημείωσε με τη σειρά της: ”Είμαστε εδώ για έκτη φορά στο δικαστήριο προσπαθώντας να ξεκινήσουμε τη δίκη για τα κλεμμένα και παραποιημένα βίντεο. Προσπαθούν εδώ και πολύ καιρό να μας πετάξουν έξω όλους τους συγγενείς και να καθυστερήσουν την δίκη αυτή όσο τον δυνατόν περισσότερο γιατί ότι βγει εδώ σε αυτή τη δίκη είναι ουσιαστικό στοιχείο και για την μεγάλη δίκη των Τεμπών. Παρά την κούραση μας θα είμαστε εδώ και ευτυχώς που υπάρχει κόσμος που στέκεται δίπλα μας και μας υποστηρίζει. Δε θα κάνουμε πίσω, ζητάμε και προσπαθούμε να αποδοθεί δικαιοσύνη για εμάς για τους ανθρώπους μας και για όλη την κοινωνία”.

Η απόφαση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των ευρωπαϊκών ενεργειών για τον περιορισμό της ανεξέλεγκτης εισροής φθηνών κινεζικών προϊόντων ηλεκτρονικού εμπορίου. Το μέτρο θα έχει μεταβατικό χαρακτήρα και θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου καταργηθεί πλήρως το καθεστώς απαλλαγής από δασμούς ("de minimis”) για αγορές κάτω των 150 ευρώ, το οποίο αρχικά προβλεπόταν να καταργηθεί το 2028, αλλά επισπεύδεται λόγω της αυξανόμενης πίεσης και των καταγγελιών για πρακτικές αθέμιτου ανταγωνισμού.

Σήμερα εκτιμάται ότι περισσότερα από 4,6 δισ. μικροδέματα αποστέλλονται ετησίως από την Κίνα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Εμπορίου και Υπηρεσιών της ΕΣΕΕ, πάνω από το 91% των δεμάτων αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισάγονται στην ΕΕ προέρχονται από την Κίνα. Στην Ελλάδα, οι ημερήσιες αφίξεις παραγγελιών εκτιμώνται έως και σε 50.000 δέματα, γεγονός που αποτυπώνει τη δυναμική αλλά και τις πιέσεις που δημιουργούνται στην αγορά.

Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα του τέλους των 3 ευρώ αμφισβητείται έντονα. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι δύσκολα θα λειτουργήσει αποτρεπτικά, καθώς οι ασιατικές πλατφόρμες διαθέτουν σημαντικά περιθώρια κέρδους και τη δυνατότητα να απορροφήσουν το κόστος μέσω εκπτώσεων ή μικρών αυξήσεων τιμών. Η μεγάλη διαφορά κόστους σε σχέση με τα ευρωπαϊκά προϊόντα παραμένει, με αποτέλεσμα το μέτρο να θεωρείται περισσότερο μια πρώτη παρέμβαση παρά ουσιαστική λύση.

Παράλληλα, το μέτρο δέχεται κριτική καθώς δεν αντιμετωπίζει πλήρως τα προβλήματα που δημιουργούν τα αδασμολόγητα μικροδέματα: αθέμιτο ανταγωνισμό, κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών καθώς και υψηλά επίπεδα απάτης.

Την ίδια στιγμή, η "έκρηξη" των φθηνών εισαγωγών έχει αναδιαμορφώσει το τοπίο των ταχυμεταφορών στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, περίπου 150 εκατ. ταχυδρομικά αντικείμενα διακινήθηκαν το 2024, αυξημένα κατά 12% σε σχέση με το 2023, με τα δέματα και τα μικροδέματα να αντιστοιχούν στο 69% του όγκου και στο 81% των εσόδων του κλάδου. Έξι μόλις επιχειρήσεις συγκεντρώνουν το 62% του συνολικού όγκου και το 70% των εσόδων, ενώ η δραστηριότητα επικεντρώνεται κυρίως στην Αττική και τη Μακεδονία.

Η μεγάλη δημοφιλία των ασιατικών πλατφορμών έχει ενισχύσει τη δραστηριότητα των εγχώριων εταιρειών courier, με πολλές από αυτές να έχουν πλέον εδραιώσει μόνιμες συνεργασίες. Παρά τη συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από την επιβολή του τέλους των 3 ευρώ, στους κόλπους των ταχυμεταφορών δεν καταγράφεται, προς το παρόν, έντονη ανησυχία για άμεσες επιπτώσεις στη δραστηριότητα του κλάδου. Εκτιμάται ότι το πρόσθετο κόστος δύσκολα θα μεταβάλει βραχυπρόθεσμα τον όγκο των διακινήσεων, ενώ ακόμη και σε ένα σενάριο περιορισμού των αποστολών από την Κίνα, ενδέχεται να υπάρξει εξισορρόπηση μέσω της ενίσχυσης των εγχώριων ηλεκτρονικών παραγγελιών. Σε αυτή την περίπτωση, οι πιθανές απώλειες από το διασυνοριακό εμπόριο θα μπορούσαν να καλυφθούν εν μέρει από αυξημένη ζήτηση στην εσωτερική αγορά.

Τα ευρήματα της πανελλαδικής έρευνας της NielsenIQ για λογαριασμό του ΣΕΛΠΕ αποτυπώνουν τη σαρωτική διείσδυση των ασιατικών πλατφορμών στους Έλληνες καταναλωτές. Το 94% πραγματοποίησε online αγορές το τελευταίο 12μηνο και περίπου 8 στους 10 έχουν αγοράσει από πλατφόρμα εκτός ΕΕ, κυρίως από Temu και Shein. Περίπου 3 στους 10 χρήστες πραγματοποιούν αγορές τουλάχιστον μία φορά τον μήνα, με τη χαμηλή τιμή να αποτελεί το κυρίαρχο κριτήριο. Είναι ενδεικτικό ότι 1 στα 5 ευρώ των online αγορών των Ελλήνων καταλήγει στην Κίνα, με τον ετήσιο τζίρο να εκτιμάται μεταξύ 529 και 627 εκατ. ευρώ./πηγή capital

Το 2025, ο δείκτης MSCI, που παρακολουθεί τις κορυφαίες μετοχές του αμυντικού και αεροδιαστημικού κλάδου, αυξήθηκε κατά 75%, ξεπερνώντας σημαντικά την υπόλοιπη αγορά.

Ενώ η δυναμική των αμυντικών βιομηχανιών φάνηκε να μειώνεται τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, τροφοδοτούμενη από τις ανανεωμένες ελπίδες για μια ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία, η αναζωπύρωση των διεθνών εντάσεων , η στρατιωτική επιχείρηση στην Βενεζουέλα και οι απειλές από την αρχή του χρόνου για επέμβαση στο Ιράν και τη Γροιλανδία, ήταν αέρας στα πανιά της πολεμικής οικονομίας.

Η βρετανική BAE Systems κατέγραψε επίσης άνοδο 18% ( 40% το 2025), η ιταλική Leonardo ενισχύθηκε 20% (μετά από 90% το 2025), οι μετοχές της Airbus και της Safran έχουν σημειώσει άνοδο άνω του 8% (αντίστοιχα +28% και +40% το 2025) και η Thales ενισχύθηκε 17% (μετά από 66% πέρυσι).

Αλλά και στην απέναντι ακτή του Ατλαντικού, μετά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για αύξηση κατά 50% του αμυντικού προϋπολογισμού ,σε 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια, οι τιμές των μετοχών των Northrop Grumman, Lockheed Martin, L3 Harris και RTX αυξήθηκαν χθες μεταξύ 4% και 9%, στη Wall Street.

«Οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία γίνονται πιο συγκεκριμένες και ακόμη κι αν δεν φτάσει μέχρι την αντιπαράθεση, όλα αυτά είναι πιθανό να αποσταθεροποιήσουν το ΝΑΤΟ, να αυξήσουν τις στρατιωτικές δαπάνες στην Ευρώπη και να στηρίξουν τις τιμές των μετοχών των αμυντικών βιομηχανιών », εξηγεί ο Γκαμπριέλ Καραμπουλάντ, αναπληρωτής Διευθυντής Επενδύσεων στην Neuflize OBC.

Η κερδοφορία της πολεμικής βιομηχανίας θα συνεχιστεί επίσης, καθώς τα επόμενα χρόνια, οι στρατιωτικοί προϋπολογισμοί στις ευρωπαϊκές χώρες αναμένεται να αυξάνονται κατά 5% έως 7% ετησίως.

Οι επενδύσεις στον αμυντικό τομέα φαίνονται μάλιστα  πιο ελκυστικές στην Ευρωπαϊκή Ενωση, από ό,τι στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Οι προοπτικές ανάπτυξης των ευρωπαϊκών αμυντικών εταιρειών είναι τρεις φορές υψηλότερες», εκτιμούν οι ειδικοί.

Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν αυξήσει δραστικά τις αμυντικές τους δαπάνες από τότε που η Ρωσία ξεκίνησε την εισβολή στην Ουκρανία στις αρχές του 2022

Ως αποτέλεσμα, τα κράτη μέλη δαπάνησαν 343 δισεκατομμύρια ευρώ για την άμυνα πέρυσι, σε σύγκριση με 251 δισεκατομμύρια ευρώ το 2021.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσπαθεί να τονώσει ακόμη περισσότερες επενδύσεις σε αυτόν τον τομέα με μια σειρά μέτρων, για παράδειγμα παρέχοντας στα κράτη μέλη της ΕΕ μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο για τις αμυντικές δαπάνες ή μειώνοντας τη γραφειοκρατία για τις αμυντικές εταιρείες, ώστε να μπορούν να επεκταθούν και έτσι να παράγουν περισσότερα και ταχύτερα.

Η πρόταση για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ 2028-2034 αντικατοπτρίζει επίσης αυτήν την αλλαγή: 131 δισεκατομμύρια ευρώ προορίζονται για την άμυνα – σε σύγκριση με περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ στον προϋπολογισμό της περιόδου 2021-2027.

Για τους «εξουσιαστές» του πλανήτη «ο πόλεμος είναι ειρήνη», όπως λέει ο μεγάλος προφήτης του 20ου αιώνα Τζορτζ Όργουελ , στο συγκλονιστικό «1984».

Για αυτό και η Κομισιόν έχει οικειοποιηθεί το πιο διάσημο σύνθημα του Όργουελ για να πείσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές ότι η παραγωγή όπλων μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη.

Στόχος: να ανοίξουν στην αμυντική βιομηχανία, οι πόρτες της αναπτυσσόμενης αγοράς για βιώσιμες επενδύσεις ή ESG (που προωθούν οικολογικές, κοινωνικές ή χρηστές δραστηριότητες διακυβέρνησης ).

Από το 2021 έως σήμερα, η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία επιχορηγείται από τα ESG funds, τα λεγόμενα «πράσινα» ταμεία , φτάνοντας συνολικά σχεδόν τα 50 δισεκατομμύρια ευρώ,μόνο το 2025.

Και ύστερα ρωτάνε κάποιοι ποιος ωφελείται περισσότερο από το ψυχροπολεμικό κλίμα που καλλιεργείται στην Ευρώπη…