• Στην επαρχία υπάρχουν εκατοντάδες βρύσες μέσα ή έξω από έναν οικισμό, περιποιημένες, σε κιόσκι ή και παρατημένες που συνδέονται όχι με το δίκτυο ύδρευσης της περιοχής αλλά απευθείας με κάποια πηγή.

Από αυτές τις βρύσες πίνουν νερό περιστασιακά παιδιά, ιδρωμένα από το παιχνίδι, επισκέπτες και περαστικοί αλλά και σε πολλές περιπτώσεις συστηματικά, κάτοικοι του οικισμού είτε γιατί δεν εμπιστεύονται το νερό δικτύου είτε γιατί ξέρουν από παππού προς παππού ότι το συγκεκριμένο νερό είναι πολύ «καλό» και ευεργετικό.

Συνήθως έχει σημασία όχι πόσο μολυσμένο είναι κάποιο νερό αλλά πόσο συστηματικά το καταναλώνουμε.

Μεγάλο ποσοστό από τις βρύσες αυτές που βρίσκονται σε περιοχές με καλλιεργούμενες εκτάσεις (πολλές δηλαδή!) παρουσιάζουν, με βάση και την εμπειρία του γράφοντος, υψηλές συγκεντρώσεις σε νιτρικά.
Τα νιτρικά μετατρέπονται σε ενώσεις που είναι πιθανώς καρκινογόνες. Συστηματική κατανάλωση αυτού του νερού δεν είναι συνετή.

Βρύσες (εκτός δικτύου πάντα) που η πηγή τους βρίσκεται κοντά σε νεκροταφεία, κτηνοτροφικές μονάδες και σε σημεία που βόσκουν ελεύθερα κοπάδια, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να είναι μολυσμένες από βακτήρια που μπορεί να προκαλέσουν πρόβλημα, συνήθως στομαχικό, ακόμα και με μικρή κατανάλωση.

Οι δύο παραπάνω είναι οι πιο συνηθισμένες περιπτώσεις μόλυνσης. Βέβαια υπάρχουν και οι ακραίες όπου σε περιοχές με υψηλή ανθρωπογενή δραστηριότητα, όπως βιομηχανικές περιοχές, η μόλυνση του νερού μπορεί να είναι πολύ πιο έντονη και επικίνδυνη.

Το νερό δικτύου που τόσα έχει «ακούσει» και τόσο έχει υποτιμηθεί μπορεί κάποιες φορές να μας μυρίσει ή και κάποιες φορές να έχει περίεργη γεύση για διάφορους, συνήθως όχι «επικίνδυνους», λόγους, αλλά σπάνια, και σχεδόν πάντα λόγω ατυχημάτων, θα προκαλέσει ανεπιθύμητες καταστάσεις.

Το νερό πριν διοχετευτεί σε δίκτυο ύδρευσης ελέγχεται, και ή απορρίπτεται ή εγκρίνεται προς χρήση μετά από επεξεργασία ή όχι.
Στη συνέχεια παρακολουθείται κατά τακτά χρονικά διαστήματα.

Συμπερασματικά, όταν η κατανάλωση από βρύσες εκτός δικτύου είναι επιβεβλημένη ή ..συνήθεια που δεν κόβεται, πρέπει να ελέγχεται η ποιότητα του νερού τουλάχιστον ως προς κάποιες βασικές παραμέτρους αναλόγως και του χαρακτήρα της περιοχής.
Να θυμόμαστε ότι όπως ό,τι πετάει δεν τρώγεται έτσι και ό,τι ρέει και κελαρύζει δεν πίνεται.

Στην υγειά μας!

Γιατί οι ψεύτικες ειδήσεις εξαπλώνονται τόσο γρήγορα; Και πώς πέφτουμε τόσο εύκολα στην παγίδα τους; 

Η επικρατέστερη ερμηνεία που έχουν προτείνει ως τώρα οι επιστήμονες είναι ότι αυτό συμβαίνει επειδή με κάποιον τρόπο καταφέρνουν να «αγγίξουν» τη μεροληψία μας.

Μια νέα μελέτη ανακάλυψε ωστόσο ότι η επιτυχία τους δεν έχει να κάνει τόσο με τις προκαταλήψεις μας όσο με την… τεμπελιά μας: τις πιστεύουμε απλά και μόνο επειδή δεν μπαίνουμε στον κόπο να σκεφτούμε λίγο περισσότερο.

Ανθρώπινη συνήθεια

Εξελικτικά οι άνθρωποι έχουν την τάση να αποφεύγουν να σκέφτονται όταν αυτό είναι δυνατόν. Η ασυνείδητη, αυτόματη σκέψη έχει πολλά πλεονεκτήματα, αφού μας δίνει τη δυνατότητα να πάρουμε γρήγορα και χωρίς προσπάθεια αποφάσεις, οι οποίες μάλιστα είναι ενίοτε περισσότερο εμπνευσμένες, ενώ παράλληλα μας επιτρέπει την οικονομία των νοητικών δυνάμεών μας. Εχει ωστόσο και μειονεκτήματα, και τα σοβαρότερα από αυτά είναι ότι μας κάνει να εξάγουμε γρήγορα συμπεράσματα και να μην αμφισβητούμε τα στερεότυπα.

Δυο κορυφαίοι μελετητές των «fake news», ο Ντέιβιντ Ραντ από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (MIT) στις Ηνωμένες Πολιτείες και ο Γκόρντον Πένικουκ από το Πανεπιστήμιο της Ρετζινα στον Καναδά, θέλησαν να διερευνήσουν αν αυτή η τάση μας να μην πολυσκεφτόμαστε τα πράγματα ευθύνεται για το γεγονός ότι πιστεύουμε στις ψεύτικες ειδήσεις. Για να το κάνουν κάλεσαν 3.000 εθελοντές και αξιολόγησαν με ειδικά γνωστικά τεστ κατά πόσον ο καθένας από αυτούς είχε την τάση να αντιδρά ενστικτωδώς ή να σκέφτεται περισσότερο. Στη συνέχεια τους έδειξαν αναρτήσεις από το Facebook οι οποίες πρόβαλλαν τριών ειδών ειδήσεις: αληθινές ειδήσεις, ψεύτικες ειδήσεις οι οποίες ταίριαζαν με τις πολιτικές τους απόψεις και ψεύτικες ειδήσεις που ήταν αντίθετες με αυτές. Ο κάθε εθελοντής έπρεπε να αξιολογήσει πόσο ακριβής θεωρούσε ότι ήταν η κάθε είδηση που διάβασε.

Σκέψη ίσον γνώση

Τα αποτελέσματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση «Cognition», έδειξαν ότι τα άτομα που είχαν την τάση να σκέφτονται περισσότερο ήταν περισσότερο σε θέση να ξεχωρίσουν τις αληθινές από τις ψεύτικες ειδήσεις ανεξάρτητα από το αν αυτές συμφωνούσαν με τις πολιτικές τους πεποιθήσεις. Αντιστρόφως, τα άτομα που σκέφτονταν λιγότερο είχαν περισσότερο την τάση να πιστεύουν οτιδήποτε διάβαζαν, και πάλι ανεξάρτητα από το αν αυτό ταίριαζε με τις πεποιθήσεις τους.

«Όλα τα στοιχεία που έχουμε ως τώρα δείχνουν ότι περισσότερο ευθύνεται η τεμπελιά παρά η μεροληψία. Ο λόγος για τον οποίο οι άνθρωποι πιστεύουν τις ψεύτικες ειδήσεις είναι ότι δεν σκέφτονται αρκετά γύρω από αυτές» δήλωσε ο Γκόρντον Πένικουκ σε ραδιοφωνική συνέντευξη στο καναδικό ειδησεογραφικό δίκτυο CBC. «Λίγο περισσότερη σκέψη μπορεί πραγματικά να κάνει τη διαφορά και να βοηθήσει τους ανθρώπους να αναγνωρίζουν τις ψεύτικες ειδήσεις».

• Χρησιμοποιώντας μια σχετικά νέα τεχνική, η οποία επιτρέπει τον έλεγχο συγκεκριμένων νευρώνων στον εγκέφαλο, νευροεπιστήμονες στην Κίνα κατάφεραν να μετατρέψουν δειλά ποντίκια σε γενναία κυρίαρχα αρσενικά, επιτρέποντάς τους έτσι να ανέβουν στην κοινωνική ιεραρχία.

Από τα ποντίκια μέχρι τους ανθρώπους, τα άτομα πολλών ειδών ανταγωνίζονται μεταξύ τους για... να σχηματίσουν ένα σύστημα κοινωνικής ιεραρχίας. Στο σύστημα αυτό, εξηγούν οι ερευνητές, έχει παρατηρηθεί το λεγόμενο «φαινόμενο του νικητή», στο οποίο η νίκη σε μια κοινωνική διαμάχη δείχνει να αυξάνει την πιθανότητα επιτυχίας και στην επόμενη τέτοια κόντρα. Φαίνεται με άλλα λόγια να υπάρχει ένας αυτοτροφοδοτούμενος κύκλος, στον οποίο κάθε νίκη αυξάνει την πιθανότητα για επόμενες νίκες.

Στη διάρκεια της λήψης αποφάσεων για το εάν ένα άτομο θα φερθεί με διάθεση υπεροχής ή υποταγής, έχουν δείξει προηγούμενες μελέτες, φαίνεται να παίζει ρόλο μια περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται μεσοραχιαίος προμετωπιαίους φλοιός ή dmPFC.

H νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στο κορυφαίο περιοδικό Science, εξετάζει το ρόλο αυτής της περιοχής με την τεχνική της οπτογενετικής, στην οποία τα πειραματόζωα τροποποιούνται γενετικά ώστε να γίνουν ευαίσθητες στο φως κάποιες ομάδες νευρώνων στον εγκέφαλό τους. Αυτό επιτρέπει στους ερευνητές να ενεργοποιούν και να απενεργοποιούν κατά βούληση τους νευρώνες αυτούς απλά αναβοσβήνοντας μια δέσμη λέιζερ που στοχεύει τον εγκέφαλο μέσα από μια τρύπα στο κρανίο.

Η ομάδα του Χαιλάν Χου, νευροεπιστήμονα στο Πανεπιστήμιο του Χανγκζού, υπέβαλε γενετικά τροποποιημένα ποντίκια σε μια στάνταρτ δοκιμασία επικράτησης. Στο τεστ αυτό, δύο ποντίκια αναγκάζονται να έρθουν πρόσωπο με πρόσωπο μέσα σε έναν στενό σωλήνα. Σε αυτή τη θέση, το κυρίαρχο άτομο θα σπρώξει τον πιο υποτακτικό του αντίπαλο προς τα πίσω.

Η τεχνητή ενεργοποίηση μιας ομάδας νευρώνων στο dmPFC, μέσω μια δέσμης λέιζερ που άναβε για μερικά δευτερόλεπτα, επέτρεψε ακόμα και στα πιο υποχωρητικά ποντίκια να επικρατήσουν έναντι άλλων, κυρίαρχων πειραματόζωων. Πολλά ποντίκια στα οποία είχαν ενεργοποιηθεί η εν λόγω περιοχή κατάφεραν να ανέβουν πιο ψηλά στην κοινωνική ιεραρχία.

Ορισμένα από τα ποντίκια αυτά επέστρεψαν αργότερα στην προηγούμενη, χαμηλή τους θέση, άλλα όμως διατήρησαν τα οφέλη -μια ακόμα επίδειξη του «φαινομένου του νικητή».

Δεδομένου ότι το ίδιο νευρικό κύκλωμα υπάρχει και στον ανθρώπινο εγκέφαλο, τα ευρήματα θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στην κατανόηση ψυχικών παθήσεων στις οποίες οι ασθενείς έχουν παθολογικά έντονες τάσεις υπεροχής.

Ιδιαίτερη διάκριση για το ερευνητικό έργου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και ειδικότερα για το ερευνητικό δυναμικό της Ιατρικής Σχολής του Ιδρύματος, αποτέλεσε η δημοσίευση του τελικού πίνακα κατάταξης Highly Cited Researchers (h>100) για το 2017 της Webometrics.


Ο εν λόγω πίνακας συντάσσεται με βάση τις πληροφορίες των δημόσιων προφίλ Καθηγητών και Ερευνητών Πανεπιστημίων στο Google Scholar. Καταγράφει καθηγητές και Ερευνητές Πανεπιστημίων οι οποίοι με το συγγραφικό και ερευνητικό τους έργο έχουν ασκήσει σημαντική επιρροή στην επιστήμη διαχρονικά. Η συγκεκριμένη κατάταξη, περιλαμβάνει 2.285 Highly Cited Researchers, δηλαδή ερευνητές με h-index > 100. Με άλλα λόγια ερευνητές οι οποίοι έχουν τουλάχιστον 100 ερευνητικές εργασίες που έχουν παρατεθεί ως έγκυρη αναφορά από το λιγότερο 100 ερευνητές στις δικές τους εργασίες.

Η κατάταξη περιλαμβάνει τα h-index και citations μέχρι και τον Αύγουστο του 2017. Οι καθηγητές και ερευνητές του εν λόγω πίνακα είτε είναι εν ζωή είτε όχι κατατάσσονται με φθίνοντα βαθμό με αναφορά του Πανεπιστημίου στον οποίο ανήκουν. Το πρώτο κριτήριο κατάταξης είναι το h-index, και το δεύτερο κριτήριο o συνολικός αριθμός ετερεοαναφορών. Στην κατάταξη του 2017, όπως προαναφέραμε εμφανίζονται 2285 ερευνητές και καθηγητές από όλο τον κόσμο. Πρώτος είναι ο Δρ. Sigmund Freud με h-index 279 και 482.648 ετεροαναφορές.

Στην εν λόγω πολύ σημαντική κατάταξη εμφανίζονται και 5 Έλληνες καθηγητές, όλοι από Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και την Ιατρική του Σχολή: ο καθηγητής Γεώργιος Χρούσος στην θέση 72 με h-index 174 και 124.190 ετεροαναφορές, ο Καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του ΕΚΠΑ Παρασκευάς Σφήκας με h-index 172 και 133.229 ετεροαναφορές, ο Καθηγητής και Πρύτανης του Ιδρύματος Μελέτιος Αθανάσιος Δημόπουλος στη θέση 1204 με h-index 113 και 56.373 ετεροαναφορές, ο Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής Μαρίνος Δαλάκας στη θέση 2157 με h-index 101 και 37.452 ετεροαναφορές και ο Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής Χαράλαμπος Μουτσόπουλος στη θέση 2224 με h-index 100 και 41.440 ετεροαναφορές. Στην επόμενη έκδοση, η οποία αναμένεται στα μέσα Φεβρουαρίου του 2018 θα συμπεριλαμβάνεται και ο Καθηγητής της Ιατρικής του ΕΚΠΑ Χριστόδουλος Στεφανάδης με h-index 101 και 56.373 ετεροαναφορές

Τι συμβαίνει, λοιπόν, με το κλίμα; Aραγε ο καιρός τρελάθηκε;
 Η Αυστραλία καίγεται από τον εφιαλτικό καύσωνα, την ίδια στιγμή που οι ΗΠΑ τις προηγούμενες ημέρες κυριολεκτικά πάγωσαν, με την Καλιφόρνια να θρηνεί νεκρούς μετά τις καταρρακτώδεις βροχές και τις πλημμύρες.



Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι απλώς η κλιματική αλλαγή είναι εδώ. Ενα ενδιαφέρον ερώτημα είναι κατά πόσον η τελευταία περίοδος πολικών θερμοκρασιών στις ΗΠΑ θα μπορούσε να σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή και την υπερθέρμανση του πλανήτη, όσο παράδοξο και αν ακούγεται αυτό. Κάποιοι επιστήμονες, αναφέρει δημοσίευμα των New York Times, τονίζουν ότι η κλιματική αλλαγή και οι περίοδοι μεγάλου ψύχους, όταν ο άνεμος από τον Αρκτικό Κύκλο φτάνει στον Νότο, πιθανώς να έχουν διασύνδεση. Αλλά επί του παρόντος η σημασία αυτής της σχέσης δεν είναι σαφής.

Η αλήθεια είναι ότι ο Αρκτικός Κύκλος δεν είναι πλέον τόσο ψυχρός όσο ήταν στο παρελθόν, και μάλιστα, σύμφωνα με μελέτες που πραγματοποιήθηκαν, η αύξηση των μέσων θερμοκρασιών στην περιοχή συντελείται με διπλάσια ταχύτητα από ό,τι στις υπόλοιπες περιοχές του πλανήτη.

Οι άλλοι παράγοντες

Ακόμα η σχέση που διέπει την κλιματική αλλαγή και τα ψυχρά επεισόδια επηρεάζεται και από πληθώρα άλλων κλιματικών παραγόντων, όπως είναι οι θερμοκρασίες των ωκεάνιων υδάτων στους τροπικούς, η υγρασία του εδάφους, η κάλυψη από χιόνι, ακόμα και τα μεγάλα ωκεάνια συστήματα.

Η αλήθεια είναι ότι οι περίοδοι μεγάλου ψύχους δεν είναι φαινόμενο των τελευταίων ετών, αλλά συνέβαιναν πάντα στην Ιστορία και σίγουρα πριν από την εκβιομηχάνιση, που κατέληξε στην εκπομπή των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και την κλιματική αλλαγή. Κι όπως συμβαίνει και με όλα τα μετεωρολογικά γεγονότα, είναι πολύ δύσκολο να υπολογιστεί ποιο μερίδιο ευθύνης βαρύνει την κλιματική αλλαγή για ένα συγκεκριμένο μετεωρολογικό συμβάν. Ωστόσο, η αλήθεια είναι ιδιαίτερα παράδοξη. Ενώ οι μέσες θερμοκρασίες σε όλο τον κόσμο αυξάνονται, αδιαμφισβήτητη τάση, οι χειμώνες στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη γίνονται όλο και πιο ψυχροί τα τελευταία 25 χρόνια.

Η πολική δίνη

Mελέτη που δημοσιεύθηκε το προηγούμενο φθινόπωρο υποδεικνύει ότι η πολική δίνη αποδυναμώνεται και παραμένει πιο αδύναμη για μεγαλύτερες περιόδους. Αυτό επιτρέπει στον ψυχρό αέρα να διαφύγει από τον Αρκτικό Κύκλο και να κατέβει σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη.

Ο Τίμο Βίλμα, επικεφαλής του Τμήματος Πολικής Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας στο Φινλανδικό Ινστιτούτο Μετεωρολογίας, εξήγησε ότι ο θερμότερος αέρας στον Αρκτικό Κύκλο περιορίζει τη διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα σε αυτόν και τα χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη εξασθενώντας την πολική δίνη. «Οταν έχουμε μικρότερη θερμοκρασιακή διαβάθμιση ανάμεσα στον Αρκτικό Κύκλο και τα μέσα γεωγραφικά πλάτη, το αποτέλεσμα είναι πιο ασθενείς άνεμοι».

Συνήθως η πολική δίνη είναι ευθεία και φυσάει από τη Δύση προς την Ανατολή. Οταν εξασθενήσει, μπορεί να γίνει κυματοειδής, σαν ένα μεγάλο φίδι γύρω από το Βόρειο Ημισφαίριο.

Οι πιο ασθενείς άνεμοι είναι πιο επιρρεπείς σε διακυμάνσεις, όπως είναι μια ζώνη υψηλής πίεσης που μπορεί να ωθήσει τον πιο κρύο αέρα νότια. Αυτές οι ζώνες υψηλών πιέσεων είναι αυτές που προκαλούν τον ψυχρό καιρό, ο οποίος μπορεί να διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Σε έναν κυκλώνα-βόμβα, η θερμοκρασιακή διαφορά ανάμεσα σε δύο αέριες μάζες οδηγεί σε σοβαρή –και, όπως λένε οι μετεωρολόγοι, εκρηκτική– μείωση της ατμοσφαιρικής πίεσης. Ο αέρας αρχίζει να κινείται και, υποβοηθούμενος από την περιστροφική τροχιά της Γης, αρχίζει να περιστρέφεται και αυτός. Ο συγκεκριμένος άνεμος είναι συνήθως που ευθύνεται για τη χιονόπτωση.

Πιθανώς αυτό συνέβη και τις προηγούμενες ημέρες στις βορειοανατολικές πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών, που θάφτηκαν κάτω από το χιόνι...
Πηγή Καθημερινή

Καναδοί, Αμερικανοί, Ευρωπαίοι και Γεωργιανοί επιστήμονες και αρχαιολόγοι ανακάλυψαν σε δύο νεολιθικούς οικισμούς περίπου 50 χιλιόμετρα νότια της Τυφλίδας, πρωτεύουσας της Γεωργίας, μεγάλα πήλινα δοχεία που στο εσωτερικό τους υπήρχαν τα αρχαιότερα μέχρι σήμερα ίχνη κρασιού, ηλικίας περίπου 8.000 ετών.





Επιβεβαιώνεται έτσι ότι η παραγωγή κρασιού άρχισε κάπου στο νότιο Καύκασο, στα σύνορα ανατολικής Ευρώπης και δυτικής Ασίας.

Τα χημικά ίχνη του κρασιού (ταρταρικό οξύ και άλλα οργανικά οξέα) ανακαλύφθηκαν σε οκτώ δοχεία, από το οποίο το αρχαιότερο χρονολογείται από το 5980 π.Χ. περίπου.

Παρόμοια πιθάρια χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα στη Γεωργία για τη ζύμωση του κρασιού (στη χώρα καλλεργούνται πάνω από 500 ποικιλίες κρασιών). Σε κάθε ένα από τα δύο νεολιθικά γεωργιανά χωριά εκτιμάται ότι ζούσαν περίπου 60 άτομα, που ήσαν γεωργοί και κτηνοτρόφοι.

Κάθε δοχείο έχει ύψος περίπου 80 εκατοστών και διάμετρο 40 εκατοστών. Κάποια από τα αγγεία, που έχουν γκριζωπή απόχρωση, φέρουν σχέδια αμπελιών και έναν άνδρα που χορεύει (μάλλον μεθυσμένος).

Μέχρι σήμερα οι αρχαιότερες ενδείξεις οινοποιΐας είχαν βρεθεί σε κεραμικά ηλικίας περίπου 7.000 έως 7.500 ετών από τα όρη του Ζάγρου στο βορειοδυτικό Ιράν (5400 έως 5000 π.Χ.). Στην Κίνα έχουν ανακαλυφθεί ίχνη κρασιού όχι από αμπέλια, αλλά από ρύζι, μέλι και φρούτα, που χρονολογούνται πρι 7.000 ετών περίπου.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής στον Στέφεν Μπατιούκ του Πανεπιστημίου του Τορόντο, που έκαναν την ανακάλυψη στις περιοχές ανασκαφών Γκανταχρίλι Γκόρα και Σουλαβέρις Γκόρα, καθώς και τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), δήλωσαν ότι «πρόκειται για το αρχαιότερο παράδειγμα καλλιέργειας άγριου ευρασιατικού αμπελιού με αποκλειστικό στόχο την παραγωγή κρασιού».

Είναι μια ακόμη ένδειξη, σύμφωνα με τους επιστήμονες, για τον κεντρικό, πανάρχαιο και πολύπλευρο ρόλο του κρασιού στον πολιτισμό και ειδικότερα στη θρησκεία, στην ιατρική, στις κοινωνικές επαφές, στην κουζίνα, την οικονομία κ.α.

Σύμφωνα με τον Μπατιούκ, «το ευρασιατικό αμπέλι, από το οποίο σήμερα παράγεται το 99,9% του κρασιού παγκοσμίως, έχει τις ρίζες του στην περιοχή του Καυκάσου».

Ένα νέο είδος εντόμου ανακαλύφθηκε στην Κοιλάδα των Πεταλούδων, στη Ρόδο, με τους επιστήμονες να του χαρίζουν το όνομα «Ovaliptila Rhodos».




Το έντομο, είδος γρύλου, εντοπίστηκε από τον βιολόγο Σωτήρη Αλεξίου και εστάλη για μελέτη στην Αγία Πετρούπολη, όπου ο Ρώσος επιστήμονας Αντρέι Γκορότσοφ απεφάνθη πως πρόκειται για νέο είδος.

Πρόκειται για νυκτόβιο έντομο το οποίο προτιμά το υγρό οικοσύστημα των Πεταλούδων και δεν έχει καταγραφεί αλλού στον κόσμο.

Το άρθρο με την περιγραφή του νέου γρύλου δημοσιεύτηκε το καλοκαίρι, στο επιστημονικό περιοδικό που εκδίδει το Ζωολογικό Ινστιτούτο της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών.

Στη συμβολή της μεθοδολογίας της ομάδας ΒΑΝ στην πρόγνωση των τελευταίων μεγάλων σεισμών στο Μεξικό, αναφέρθηκαν - στο πλαίσιο συνέντευξής τους στην ΕΡΤ1 - οι Ιάπωνες καθηγητές Σ. Ουγιέντα, Τ. Ναγκάο και Μ. Καμογκάβα.


Τόνισαν ότι με την εφαρμογή της μεθοδολογίας της ομάδας ΒΑΝ, Μεξικανοί επιστήμονες διαπίστωσαν -και δημοσίευσαν εγκαίρως- ότι η περιοχή στο νότιο Μεξικό είχε την μεγαλύτερη πιθανότητα, σε σχέση με τις άλλες περιοχές της χώρας, να δώσει έναν εξαιρετικά μεγάλο και σπάνιο σεισμό.

Πρόκειται για τους καθηγητές Seiya UYEDA (Μέλος της Ιαπωνικής Ακαδημίας Επιστημών), που θεωρείται παγκοσμίως ο εν ζωή σημαντικότερος θεμελιωτής της θεωρίας των τεκτονικών πλακών για την γένεση των σεισμών, Toshiyasu NAGAO (Πανεπιστήμιο Τοκάι) και Masashi KAMOGAWA (Πανεπιστήμιο Gakugei, Τόκυο).

Σύμφωνα με τους Ιάπωνες καθηγητές, η μεθοδολογία της ομάδας ΒΑΝ που περιλαμβάνει μετρήσεις για την ανίχνευση προσεισμικών ηλεκτρικών σημάτων εφαρμόζεται σήμερα σε διάφορες χώρες για παράδειγμα στην Ιαπωνία, Ρωσία, Κίνα και Μεξικό.

Όσον αφορά το Μεξικό, ο μεγαλύτερος σεισμός για περισσότερο από 100 χρόνια, μεγέθους 8,2R σημειώθηκε πρόσφατα στις 7 Σεπτεμβρίου 2017 στο νότιο Μεξικό και ακολουθήθηκε από σεισμό 7,1R στις 19 Σεπτεμβρίου 2017 στο κεντρικό Μεξικό. Όπως σημείωσαν, οι σεισμοί αυτοί έφεραν σε μεγάλη αμηχανία την διεθνή επιστημονική κοινότητα διότι δεν σημειώθηκαν, ως συνήθως, σε σημεία όπου συγκρούονται δύο τεκτονικές πλάκες (η πλάκα Cocos και η πλάκα της Βορείου Αμερικής σε αυτή την περίπτωση) αλλά σε εσωτερικά σημεία της μίας μόνον πλάκας (δηλαδή της Cocos). Το καίριο αυτό ερώτημα απαντήθηκε μετά από συνεργασία Μεξικανών επιστημόνων με την ομάδα ΒΑΝ.

Οι κκ Ουγιέντα, Ναγκάο και Καμογκάβα είπαν ότι οι Μεξικανοί επιστήμονες, εφαρμόζοντας την μεθοδολογία της ομάδας ΒΑΝ, διαπίστωσαν (και δημοσίευσαν) εγκαίρως, δηλαδή πριν από τους προαναφερθέντες σεισμούς, ότι η περιοχή στο νότιο Μεξικό, παρ' όλον ότι εθεωρείτο έως τότε από τους σεισμολόγους ασεισμική, είχε την μεγαλύτερη πιθανότητα -συγκρίνοντάς την με όλες τις άλλες περιοχές στο Μεξικό- να δώσει έναν εξαιρετικά μεγάλο και σπάνιο σεισμό. Αυτό τελικά επαληθεύτηκε αφού εκεί σημειώθηκε ο γιγαντιαίος σεισμός 8,2R στις 7 Σεπτεμβρίου 2017.

Σύμφωνα με τους Ιάπωνες καθηγητές, τα έως τώρα αποτελέσματα δείχνουν ότι η μεθοδολογία της ομάδας ΒΑΝ ευρίσκεται διεθνώς στην πρωτοπορία στην πρόγνωση των σεισμών. Επίσης ότι έχει δώσει έως τώρα απαντήσεις σε σύγχρονα επιστημονικά ερωτήματα παγκοσμίου ενδιαφέροντος τα οποία έχουν ταυτοχρόνως και μεγάλη πρακτική αξία εάν λάβουμε υπ' όψη μας για παράδειγμα ότι οι προαναφερθέντες μεγάλοι σεισμοί στο Μεξικό προξένησαν πολυάριθμες ανθρώπινες απώλειες και εκτεταμένες καταστροφές. Αυτή η ερευνητική προσπάθεια είναι εξαιρετικά μεγάλης σημασίας και πρέπει να την ενθαρρύνουμε με όλες μας τις δυνάμεις είπαν στην ΕΡΤ1 οι καθηγητές Ουγιέντα, Ναγκάο και Καμογκάβα.

• Τι εντοπίστηκε

Σημαντικά ευρήματα, όπως ένα χάλκινο τμήμα με πτυχώσεις ενδύματος, προερχόμενο από άγαλμα, και ένα χάλκινο δεξί χέρι (φωτογρ.), που σώζεται από τον ώμο μέχρι τα δάκτυλα, καθώς και άλλα που μένει να αποσαφηνιστούν, ανελκύστηκαν κατά τη φετινή υποβρύχια ανασκαφή στον χώρο του Ναυαγίου των Αντικυθήρων, την οποία διεξήγαγε η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων (ΕΕΑ).

Όπως αναφέρει ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, ανελκύστηκε, επίσης, συσσωμάτωμα, που δημιουργήθηκε γύρω από κάποιο σιδερένιο αντικείμενο και το οποίο έχει πλήρως οξειδωθεί και έχει αφήσει το αποτύπωμά του. Στο ίδιο συσσωμάτωμα παρατηρήθηκαν εγκλωβισμένα φύλλα μολύβδου, όστρακα και κομμάτια ξύλου. Μέσα στο συσσωμάτωμα, όπως έδειξε η ραδιογραφία, υπάρχει και μία μεσόμφαλη μεταλλική φιάλη, το είδος μετάλλου της οποίας θα φανεί μετά την απελευθέρωσή της από τον επίπαγο.

Επίσης, εντοπίστηκαν «μία ορθογώνια, πρακτικώς ακέραιη πλάκα από πολύχρωμο ερυθρωπό μάρμαρο, από επίστεψη τράπεζας με περιχείλωμα στην κυρία όψη, διαστάσεων 68 εκ. x 35 εκ., πάχους 5 εκ, «μία ακόμα ενσφράγιστη λαβή αμφορέως, παρόμοια με δύο άλλες που είχαν βρεθεί στις παλαιότερες έρευνες, ενώ «αξιοσημείωτο είναι ότι ανάμεσα στα χάλκινα ευρήματα συγκαταλέγεται δισκοειδές αντικείμενο, πολύ οξειδωμένο, με τέσσερις διάτρητες αποφύσεις, πάνω στο οποίο, όπως έδειξε η ραδιογραφία, υπάρχει παράσταση ζώου, πιθανόν βοοειδούς.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, «ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα αποτελεί ξύλινο τμήμα από το ίδιο το πλοίο (κέλυφος και νομείς), το οποίο συνδυαζόμενο με τα ευρήματα του φορτίου και το σημείο εντοπισμού του, διασαφηνίζει περαιτέρω την εικόνα του γεγονότος του ναυτικού ατυχήματος, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με τις έμμεσες πληροφορίες από την ανέλκυση των σφουγγαράδων το 1900.

Επιπλέον, βρέθηκαν και άλλα μικροαντικείμενα, θραύσματα κεραμικής, καρφιά από το ίδιο το πλοίο, ελάσματα από την επιμολύβδωση του σκάφους, ενώ αντικείμενα που μαρτυρούν την παρουσία της ομάδας Cousteau - ΥΠΠΕ το 1976 σημάνθηκαν ή ανελκύστηκαν.

«Από την ανασκαφή προέρχονται και αδιάγνωστα, με την αρχική οπτική επισκόπηση, αντικείμενα, τα οποία θα μελετηθούν στη συνέχεια για την ταύτισή τους» σημειώνει το ΥΠΠΟΑ.

Η έρευνα διήρκησε από τις 4 έως τις 20 Σεπτεμβρίου, κάτω από ιδιαίτερα ευνοϊκές καιρικές συνθήκες. Κατά τη φετινή έρευνα συνεχίστηκε η ανασκαφή στον θαλάσσιο χώρο, από τον οποίο προέρχονται τα σκελετικά κατάλοιπα της περυσινής αποστολής, καθώς και εξαρτήματα από το ίδιο το πλοίο.

«Ταυτόχρονα, η ανασκαφή επεκτάθηκε σε δύο ακόμα περιοχές, όπου εντοπίστηκαν κάτω από μεγάλους λίθινους όγκους, οι οποίοι κατέληξαν στον βυθό συνεπεία κάποιου ισχυρού σεισμικού γεγονότος, θραύσματα χαλκών και μαρμάρινων αγαλμάτων, τα οποία θα αποτελέσουν αντικείμενο μελλοντικής έρευνας» εξηγεί το υπουργείο Πολιτισμού.

Η έρευνα διενεργήθηκε, όπως πάντα, υπό τη διεύθυνση της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, διά της προϊσταμένης της, Α. Σίμωσι, ενώ επιστημονικοί υπεύθυνοι και διεξάγοντες στο πεδίο είναι οι αρχαιολόγοι της ΕΕΑ, Θ. Θεοδούλου και Δ. Κουρκουμέλης. Με την ερευνητική ομάδα συνεργάζεται ο δρ. αρχαιολόγος-τεχνολόγος Μπρένταν Φόλεϊ από το Πανεπιστήμιο του Λουντ.

Η έρευνα του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού τελεί υπό την αιγίδα της Προεδρίας της Ελληνικής Δημοκρατίας και η χρηματοδότησή της έγινε από πόρους που εξασφάλισε ο κ. Φόλεϊ και διέθεσε διά μέσου του Πανεπιστημίου του Λουντ ή διά μέσου της μη κερδοσκοπικής εταιρείας «Αργώ».

Την έρευνα υποστήριξαν η ελβετική εταιρεία «Hublot», το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, το Swordspoint Foundation, η Autodesk, η ΟΤΕ-COSMOTE, και η Επιτροπή Εγχωρίου Περιουσίας Κυθήρων και Αντικυθήρων. Όπως επισημαίνει το υπουργείο, «ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλονται στον Δήμο Κυθήρων, ο οποίος παρέχει όλες τις δημοτικές υποδομές φιλοξενίας στα Αντικύθηρα, καθώς και στους κατοίκους των Αντικυθήρων

Η εκτόξευση του Σπούτνικ είχε γίνει από ένα πεδίο πυραυλικών δοκιμών κάπου στο απομονωμένο Καζακστάν, μια περιοχή όπου έμελλε να αποτελέσει το μετέπειτα διάσημο κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ.



Σαν σήμερα πριν από 60 χρόνια, στις 4 Οκτωβρίου 1957, μια μικρή σφαίρα διαμέτρου μόνο 58 εκατοστών και βάρους 64 κιλών ξεκίνησε τη διαστημική εποχή και έδωσε το έναυσμα για να μεταφερθεί ο ανταγωνισμός του ψυχρού πολέμου στο διάστημα.

Ήταν ο Σπούτνικ, ο πρώτος τεχνητός δορυφόρος που τέθηκε σε ελλειπτική τροχιά γύρω από τη Γη από τη Σοβιετική Ένωση. Χάρη στο ανακλαστικό μεταλλικό περίβλημά του, αντανακλούσε έντονα το φως του Ήλιου και ήταν ορατός ακόμη και με γυμνά μάτια σαν μια μικρή λαμπερή κουκίδα.

Η εκτόξευση είχε γίνει από ένα πεδίο πυραυλικών δοκιμών κάπου στο απομονωμένο Καζακστάν, μια περιοχή όπου έμελλε να αποτελέσει το μετέπειτα διάσημο κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ.

Παρόλο που μόνο οι εργαζόμενοι στο απόρρητο πρόγραμμα είχαν πάρει μυστικές επιστολές για να παρευρεθούν στην εκτόξευση, τελικά συνέρρευσαν πλήθη συγγενών και φίλων. Όπως είπε ένας αυτόπτης μάρτυρας, «μετά γυρίσαμε στα καταλύματά μας και ήπιαμε καθαρό αλκοόλ για να γιορτάσουμε τη νίκη του πυραύλου μας».

Τις πρώτες μέρες το γεγονός πέρασε μάλλον στα «ψιλά», αλλά γρήγορα ο διεθνής Τύπος αντιλήφθηκε τη σημασία του -ιδίως εν μέσω του ψυχρού πολέμου- και την ανέδειξε. Ήταν ένας μεγάλος θρίαμβος προπαγάνδας για τη σοβιετική κυβέρνηση και μια μεγάλη ντροπή -και έντονος φόβος λόγω τεχνολογικής υστέρησης- για την αμερικανική.

Οι ΗΠΑ βάλθηκαν γρήγορα να ξεπλύνουν αυτή τη ντροπή και να πάρουν την πρωτοκαθεδρία στο διάστημα. Κάπως έτσι, δημιούργησαν την Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) και στη συνέχεια το πρόγραμμα «Απόλλων», που οδήγησε τους Αμερικανούς πρώτους στη Σελήνη μετά από 12 χρόνια.

Ο Σπούτνικ ήταν έργο του «πατέρα» του σοβιετικού διαστημικού προγράμματος Σεργκέι Κορολιόφ, ο οποίος είχε περάσει έξι χρόνια στα στρατόπεδα Γκουλάγκ. Βοηθήθηκε σημαντικά από γερμανούς επιστήμονες, οι οποίοι είχαν συμμετάσχει στην ανάπτυξη του πυραυλικού προγράμματος του Χίτλερ και μετά την ήττα της ναζιστικής Γερμανίας μεταφέρθηκαν, θέλοντας και μη, στη Σοβιετική Ένωση.

Αρχικά η ρωσο-γερμανική ομάδα επιστημόνων και μηχανικών κλήθηκε να δημιουργήσει ένα διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο ικανό να μεταφέρει μια βόμβα υδρογόνου σε οποιοδήποτε σημείο της Γης, όπως δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο 97χρονος Νικολάι Σιγκανόφ, ο οποίος είχε συμμετάσχει στην κατασκευή του σοβιετικού στρατιωτικού πυραύλου R-7 Semyorka, που επρόκειτο αργότερα να θέσει σε τροχιά τον Σπούτνικ.


Στην πορεία, ο οραματιστής Κορολιόφ έκανε τολμηρά όνειρα, που αφορούσαν την κατάκτηση του διαστήματος. Τα όνειρα αυτά είχαν και μια ανταγωνιστική διάσταση, καθώς ήταν γνωστό ότι ένας άλλος γερμανός πυραυλικός επιστήμων, ο Βέρνερ φον Μπράουν, ήδη εργαζόταν για λογαριασμό των ΗΠΑ.

Μετά από προσπάθειες τριών ετών και τρεις καταστροφές πιλοτικών πυραύλων, τελικά ο τέταρτος R-7, εφοδιασμένος με ένα ομοίωμα πυρηνικής κεφαλής, εκτοξεύθηκε επιτυχώς τον Αύγουστο του 1957 και βρήκε το στόχο του στην απομακρυσμένη χερσόνησο Καμτσάτκα της 'Απω Ανατολής.

Έχοντας πληροφορίες ότι οι ΗΠΑ θα εκτόξευαν τον πρώτο δορυφόρο τους το 1958, η Σοβιετική Ένωση έκανε αγώνα δρόμου για να προλάβει. Για να καταστεί αυτό εφικτό, ο Κορολιόφ πρότεινε και έγινε δεκτό να αναθεωρηθούν τα αρχικά σχέδια για έναν μεγάλο δορυφόρο και να κατασκευασθεί ένας μικρός σφαιρικός δορυφόρος, που θα περιείχε μόνο ένα ραδιοπομπό και μπαταρία, ώστε το σήμα του να φθάνει στη Γη.

Σύμφωνα με τον Σιγκανόφ, μέσα σε δύο μόνο μήνες ο Σπούτνικ ήταν έτοιμος και μπόρεσε να εκτοξευθεί τον Οκτώβριο του 1957. Καθώς οι απανταχού ραδιοερασιτέχνες στη Γη συντονίζονταν με έξαψη για να πιάσουν το δορυφορικό σήμα του, όταν διέσχιζε τον ουρανό πάνω από τα κεφάλια τους (το σήμα σταμάτησε μετά από 22 μέρες, όταν εξαντλήθηκαν οι μπαταρίες), οι εφευρέτες του πρωτίστως είχαν άλλο πράγμα στο μυαλό τους. «Το πιο σημαντικό πράγμα ήταν ότι είχε αποδείξει την αποτελεσματικότητα του πυραύλου R-7», όπως είπε ο υπερήλικος πρώην σοβιετικός επιστήμων.

Ο Σπούτνικ 1 παρέμεινε σε τροχιά 92 μέρες, έχοντας πραγματοποιήσει 1.440 περιφορές γύρω από τη Γη, προτού χάσει ταχύτητα και τελικά καεί στην ατμόσφαιρα στις 8 Ιανουαρίου 1958. Λίγο μετά, το Φεβρουάριο του ίδιου έτους, οι ΗΠΑ έστειλαν στο διάστημα το πρώτο τους δορυφόρο, τον Explorer 1.

Μετά τον Σπούτνικ 1 ακολούθησαν πολλές πρωτιές: Ο πρώτος ζωντανός οργανισμός στο διάστημα, η σκυλίτσα Λάϊκα (Σπούτνικ 2 στις 3 Nοεμβρίου 1957), η πρώτη φωτογραφία της Γης από το διάστημα (Explorer 6 το 1959), ο πρώτος άνθρωπος στο διάστημα, ο σοβιετικός Γιούρι Γκαγκάριν (Βοστόκ 1 το 1961), η πρώτη γυναίκα στο διάστημα, η σοβιετική Βαλεντίνα Τερέσκοβα (Βοστόκ 6 το 1963) και ο πρώτος άνθρωπος στη Σελήνη, ο αμερικανός Νιλ 'Αρμστρονγκ (Απόλλων 11 το 1969).

Ο «ψυχρός πόλεμος» στο διάστημα τελείωσε το 1975, με το κοινό πρόγραμμα «Απόλλων-Σογιούζ», όταν για πρώτη φορά Αμερικανοί και Σοβιετικοί συνεργάσθηκαν σε μια επιστημονική αποστολή.

Σήμερα πάνω από 1.400 εν λειτουργία τεχνητοί δορυφόροι βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη.
Σήμερα επίσης μπορεί να δει κανείς αντίγραφα του Σπούτνικ σε διάφορα μουσεία σε όλο τον κόσμο. Και βεβαίως, προς τιμή του, έχουν πάρει το όνομά του διάφορα πράγματα, με πιο χαρακτηριστικό πρόσφατο παράδειγμα το ομώνυμο μέσο ενημέρωσης της Ρωσίας.

Πηγή: http://www.skai.gr/news/technology/article/356699/exikosti-epeteios-tou-doruforou-spoutnik-pou-egainiase-to-diastima/#ixzz4uWwKjZag
Follow us: @skaigr on Twitter | skaigr on Facebook

Σε 728 εκτιμώνται οι καταγεγραμμένοι σεισμοί στον πλανήτη μας, οι οποίοι κατά τα τελευταία 150 χρόνια μπορεί να οφείλονται σε διάφορες ανθρώπινες δραστηριότητες και όχι σε καθαρά φυσικά αίτια. 
Από αυτούς, οι έξι φέρονται να έχουν συμβεί στην Ελλάδα, όλοι στο πλαίσιο δημιουργίας φραγμάτων και τεχνητών λιμνών.


Οι γεωεπιστήμονες που είναι υπεύθυνοι για τη «Βάση Δεδομένων Ανθρωπογενών Σεισμών» (HiQuake), την πιο πλήρη του είδους της διεθνώς, έκαναν τη σχετική ανακοίνωση στο περιοδικό Seismological Research Letters, της Σεισμολογικής Εταιρείας της Αμερικής.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, οι τρεις κυριότερες αιτίες πρόκλησης σεισμών είναι οι εξορυκτικές-μεταλλευτικές δραστηριότητες (37% - συχνά εξαιτίας της κατάρρευσης στοών), η δημιουργία μεγάλων φραγμάτων νερού (23%) και οι συμβατικές μέθοδοι άντλησης πετρελαίου και αερίου (15%).

Άλλες αιτίες είναι οι δραστηριότητες γεωθερμικής ενέργειας (8%), οι υπόγειες πυρηνικές εκρήξεις (3%), ακόμη και η ανέγερση μεγάλων ουρανοξυστών που ασκούν μεγάλο βάρος στο υπέδαφος (0,5%). Όχι αμελητέοι (4%) είναι επίσης οι σεισμοί εξαιτίας αντισυμβατικών μεθόδων άντλησης πετρελαίου και φυσικού αερίου με χρήση της τεχνικής της υδραυλικής ρωγμάτωσης (εισροή νερού με μεγάλη πίεση σε υπόγεια ρήγματα).

Η βάση δεδομένων Human-Induced Earthquake Database (HiQuake), αναπτύχθηκε το 2016 από βρετανούς επιστήμονες των Πανεπιστημίων Ντάραμ και Νιούκαστλ, με επικεφαλής τον υδρογεωλόγο Μάιλς Ουίλσον. Οι επιστήμονες βασίσθηκαν τόσο σε επιστημονικές μελέτες, όσο και σε αναφορές των μέσων ενημέρωσης. Ο παλαιότερος ανθρωπογενής σεισμός που περιλαμβάνει η βάση δεδομένων, είναι από το 1868 στην Αυστραλία και αποδίδεται σε εξορυκτική δραστηριότητα.

Οι περισσότεροι ανθρωπογενείς σεισμοί είναι μικροί της τάξης των τριών έως τεσσάρων βαθμών, αλλά ορισμένοι είναι πολύ ισχυροί. Ο ισχυρότερος σεισμός που περιλαμβάνεται στη βάση δεδομένων, είναι αυτός ισχύος 7,9 βαθμών, ο οποίος προκλήθηκε στην περιοχή Σιτσουάν της Κίνας το 2008 πιθανώς λόγω της δημιουργίας ενός μεγάλου φράγματος νερού σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων από το επίκεντρο. Αλλά και ο πιο πρόσφατος καταστροφικός σεισμός στο Νεπάλ ισχύος 7,8 βαθμών το 2015 αποδόθηκε από ορισμένους επιστήμονες στην άντληση υπόγειων υδάτων.

Συχνά, προϋπάρχει τεκτονικό στρες προερχόμενο από φυσικές γεωλογικές δυνάμεις και η ανθρώπινη δραστηριότητα αποτελεί την τελευταία σταγόνα στο ποτήρι, που «πυροδοτεί» το σεισμό. Εξίσου συχνή όμως είναι η διαφωνία ειδικών και μη κατά πόσο ένας σεισμός οφείλεται (και) στους ανθρώπους. Οι ίδιοι οι δημιουργοί της HiQuake αναγνώρισαν πως είναι πολύ δύσκολο να υπάρχει σαφής απόδειξη ότι όντως ένας σεισμός οφείλεται στους ανθρώπους, αν και αυτό, όπως είπαν, δεν πρέπει να μας καθησυχάζει.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη διεθνή βάση δεδομένων, έχουν πιθανώς γίνει έξι σεισμοί σχετιζόμενοι με την ανθρώπινη δραστηριότητα, όλοι στο πλαίσιο της δημιουργίας φραγμάτων και αντίστοιχων τεχνητών λιμνών που συγκρατούν μεγάλους όγκους νερού:
Μαραθώνα (1938 - 5,7 βαθμοί),
Κρεμαστών Αιτωλοακαρνανίας-Ευρυτανίας (1966 - 6,2 βαθμοί),
Καστρακίου Αιτωλοακαρνανίας-Αχελώου (1969 - 4,6 βαθμοί),
Πουρναρίου Άρτας-Αράχθου (1981 - 5,6 βαθμοί),
Ασωμάτων Βέροιας (1984 - 5,4 βαθμοί)
και Πολυφύτου Κοζάνης-Αλιάκμονα (1995 - 6,5 βαθμοί - ο ισχυρότερος ανθρωπογενής σεισμός στη χώρα μας).

«Όλες οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες επηρεάζουν τις δυνάμεις που δρουν στο φλοιό της Γης, για παράδειγμα προσθέτοντας ή αφαιρώντας μάζα, συνεπώς δεν πρέπει να μας εκπλήσσει ότι η Γη αντιδρά σε αυτές τις αλλαγές, μερικές φορές με πρόκληση σεισμών», δήλωσε ο Ουίλσον.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, θα πρέπει να αναμένεται αύξηση των ανθρωπογενών σεισμών στο μέλλον, καθώς οι πιέσεις στη Γη εκ μέρους των ανθρώπων θα αυξηθούν, π.χ. λόγω της εντεινόμενης αναζήτησης και αξιοποίησης της υπόγειας γεωθερμικής ενέργειας ή της μελλοντικής υπόγειας αποθήκευσης του διοξειδίου του άνθρακα, για να μην επιβαρύνει ως «αέριο του θερμοκηπίου» την κλιματική αλλαγή.

Επίσης, τα ορυχεία τείνουν να φθάνουν όλο και βαθύτερα και να είναι όλο και πιο εκτεταμένα, τα μεγάλα φράγματα νερού γίνονται όλο και συχνότερα, ενώ κτίζονται όλο και μεγαλύτερα κτίρια σε διάφορα μέρη του κόσμου λόγω της αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού.

Η ιστορία είναι γεμάτη από γεγονότα και εξελίξεις που, με βάση τα δεδομένα της σημερινής εποχής, προκαλούν ιδιαίτερη εντύπωση- όπως η κληρονομιά που άφησαν πίσω τους, σε μακρινά (σε σχέση με τη σημερινή Ελλάδα) σημεία της οικουμένης, οι κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου, οι ελληνικές ρίζες σημερινών μεγάλων πόλεων- καρπών του αποικισμού των ακτών της Μεσογείου από τους αρχαίους Έλληνες, η «περίεργη» προέλευση κάποιων τοπωνυμίων που χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα (πχ η σύνδεση του «Κορδελιού» με τον Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο- Coeur de Lion) και άλλα πολλά.


Σε αυτό το πλαίσιο, με τις εξελίξεις στην Καταλονία να βρίσκονται στην επικαιρότητα, αξίζει να αναφερθεί κανείς πως η ιστορία των Καταλανών σε κάποια φάση της διασταυρώθηκε με την ελληνική- και τα αποτελέσματα δεν ήταν καθόλου θετικά για τους κατοίκους του ελλαδικού χώρου.

Η Καταλανική Εταιρεία
Ο λόγος για την φοβερή και τρομερή Καταλανική Εταιρεία (compagnia), έναν εξαιρετικά ισχυρό μισθοφορικό στρατό του 14ου αιώνα: Η εταιρεία ιδρύθηκε από τον Ροζέ ντε Φλορ, πρώην μέλος του τάγματος των Ναϊτών Ιπποτών. Επρόκειτο για ένα μισθοφορικό σώμα από Καταλανούς και Αραγονέζους (Αλμογάβαρους, όπως ήταν γνωστοί συλλογικά), το οποίο προσέλαβε ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β' Παλαιολόγος μετά την ήττα του από τους Οθωμανούς στη μάχη του Βαφέως στη Μικρά Ασία.

Οι σκληροτράχηλοι Αλμογάβαροι πολεμιστές (σύμφωνα με τον Καταλανό χρονογράφο της Κομπανίας, Ραμόν Μουντανέρ, 1.500 ιππότες, 4.000 ελαφρύ πεζικό και άλλοι 1.000 πεζικάριοι) κατέφθασαν στη Μικρά Ασία και αποδείχτηκαν αποτελεσματικοί εναντίον των Οθωμανών εισβολέων, ωστόσο σύντομα τέθηκαν εκτός ελέγχου, με τον ντε Φλορ να σχεδιάζει τη δημιουργία δικού του πριγκηπάτου και τους πολεμιστές του να διαπράττουν λεηλασίες και βιαιότητες σε βάρος αυτοκρατορικών πληθυσμών. Επίσης ο Ανδρόνικος αδυνατούσε να τους πληρώσει, οπότε και οι Καταλανοί επιτέθηκαν στην Καλλίπολη για να τον αναγκάσουν να τους καταβάλει τα οφειλόμενα. Μετά από διαπραγματεύσεις, ο αυτοκράτορας έδωσε στον ντε Φλορ τίτλους και ο αρχηγός της Κομπανίας παντρεύτηκε Ελληνίδα- ωστόσο λίγο αργότερα, το 1305, δολοφονήθηκε στην Ανδριανούπολη.

Οι μισθοφόροι, ανεξέλεγκτοι, ρήμαξαν τη Θράκη και πέρασαν στη Μακεδονία (προσπαθώντας να καταλάβουν τη Θεσσαλονίκη, χωρίς επιτυχία) και μετέπειτα στη νότια Ελλάδα, ενώ επιτέθηκαν και στα μοναστήρια του Άθω.

Ο τελευταίος δούκας των Αθηνών, Γκωτιέ ντε Μπριέν, επιδιώκοντας να αποκτήσει εδάφη, προσπάθησε να τους πάρει στην υπηρεσία του και χρησιμοποίησε την Κομπανία για τους σκοπούς του, ωστόσο και αυτός δεν κατέβαλε την οφειλόμενη αμοιβή, οπότε και οι Καταλανοί στράφηκαν εναντίον του, τσάκισαν τον στρατό του και κατέλυσαν το κρατίδιό του, ιδρύοντας το δικό τους δουκάτο στην περιοχή των Αθηνών και Θηβών. Η καταλανική παρουσία διήρκεσε 77 χρόνια- το δουκάτο καταλύθηκε το 1388.

Οι μνήμες και η συγγνώμη
Παρά τη σχετικά μικρή του διάρκεια, το πέρασμα των Καταλανών μισθοφόρων από τον ελλαδικό χώρο χαρακτηρίστηκε από πρωτοφανή βαρβαρότητα: Στη μνήμη των ελληνικών πληθυσμών έμειναν ως άγριοι και βρώμικοι, όπως αποτυπώνεται σε εκφράσεις και τραγούδια που επιβίωναν για αιώνες μετά. Επίσης έμεινε ιδιαίτερα έντονη στις μνήμες του Αγίου Όρους, φτάνοντας μέχρι τη σημερινή εποχή: Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα της «Καθημερινής», στη δεκαετία του 1990 ο τροβαδούρος Τζουζέπ Τέρο δεν έγινε δεκτός από την αρχοντάρη κάποιας αγιορείτικης μονής επειδή ήταν Καταλανός.
Ο Τέρο διαπίστωσε πως για τους ελληνικούς προσκυνηματικούς οδηγούς οι Καταλανοί είχαν εξαιρετικά κακή φήμη- και όταν ο φίλος του, ποιητής Κάρλες Ντουάρτε, ανέλαβε την πολιτική θέση του γενικού γραμματέα της Τζενεραλιντάντ, ο Τέρο του εμπειρία, ρίχνοντας του, παρουσιάζοντας την ιδέα μιας καταλανικής επανόρθωσης, μέσω αναστήλωσης ενός αγιορείτικου μνημείου. Ο Ντουάρτε προώθησε την ιδέα στον τότε πρόεδρο Πουγιόλ και ακολούθησε νομοσχέδιο που υπερψηφίστηκε στο καταλανικό κοινοβούλιο. Οι τελευταίες λεπτομέρειες του σχεδίου, κόστους 240.000 ευρώ, που προέβλεπε τη χρηματοδότηση της αποκατάστασης ενός ιστορικού κτιρίου του 16ου αιώνα στη Μονή Βατοπαιδίου, ρυθμίστηκαν τον Νοέμβριο του 2003.

Οι δεσμοί με την Ελλάδα
Tο καταλανικό δουκάτο Αθηνών και Θηβών στην ελληνική ιστορία περνάει ως μία απλή παρένθεση, για τους Καταλανούς όμως αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο.
Στη συνείδηση των Καταλανών η εκλεκτική συγγένεια των δύο λαών αποκτά μια σαφέστερη μορφή μετά την κατάρρευση του φρανκικού καθεστώτος (1975), όταν με το δημοψήφισμα του 1979 η Καταλωνία ανακηρύσσεται αυτόνομη διοικητική περιοχή και αρχίζει να διεκδικεί την εθνική της ταυτότητα.
Χαρακτηριστικό της νέας εποχής είναι μία έντονη στροφή προς τη Μεσόγειο και ιδιαίτερα προς την Ελλάδα, ως αναβίωση και συνέχεια μιας σημαντικής πολιτιστικής κίνησης (τέλη 19ου - αρχές 20ου αιώνα) προσανατολισμένης στη μελέτη και τη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού.
Αλλωστε, στην Ελλάδα οι σημερινοί Καταλανοί εντοπίζουν τις δικές τους ρίζες, που τους διαφοροποιούν από τις υπόλοιπες ιβηρικές εθνότητες, θεωρώντας ότι η ίδρυση, περί το 600 π.Χ., του Εμπορίου (Empurias), αποικίας των μασσαλιωτών Φωκαέων βορειοανατολικά της Βαρκελώνης, μπόλιασε τον ντόπιο πληθυσμό με ελληνικό πνεύμα και αίμα..


Με πληροφορίες από:
Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού

Είναι μια αρχαία πόλη μέσα σε έναν φυσικό παράδεισο, σαν βαθίσκιωτο, δροσερό «νησί» στα νότια της ιόνιας ακτογραμμής της Αλβανίας, μισή ώρα δρόμος από τα σύνορα.




Στα χρόνια του μύθου, ο Έλενος, γιος του βασιλιά της Τροίας, Πρίαμου, κυνηγημένος πρόσφυγας μετά την κατάκτηση της πόλης του από τους Έλληνες, θυσίασε εδώ έναν ταύρο για να εξευμενίσει τους θεούς. Ο ταύρος, πληγωμένος βαριά, μουγκρίζοντας έτρεξε, αφιονισμένος κατρακύλησε προς τη θάλασσα. Το μέρος όπου ο άγριος «βους» ξεψύχησε, ο Έλενος- όπως μας διασώζει το γεγονός αναμιγνύοντας φαντασία και ιστορία ο μεγάλος Ρωμαίος ποιητής Βιργίλιος- το ονόμασε Βουθρωτό.

Οδοιπορικό στο μοναδικό Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της γείτονος χώρας

Χιλιάδες χρόνια μετά την πρώτη του κατοίκηση, από τα μεγαλοπρεπή ή ταπεινά του ερείπια αναδίδεται μια ζεστή, συγκινητική ανθρωπίλα»- εκατοντάδες γενιές διαδέχονταν σε κύματα χρόνου η μια την άλλη, λαοί και φυλές έμπλεκαν αρμονικά, όπως οι ψηφίδες στα εξαίσιας τέχνης ψηφιδωτά της πόλης, ή σκέπαζαν ο ένας τον άλλο, όπως το χώμα και τα χρόνια πλάκωσαν τις μυριάδες και μοναδικές, προσωπικές ιστορίες τους. Ανάλογα αν ήταν καιροί ειρήνης ή πολέμων, προγονοί μας έσμιγαν ή έχυναν τα αίματά τους σε αυτόν τον τόπο, τον σμικρυμένο μικρόκοσμο της κοινής μεσογειακής μας περιπέτειας.

Έλληνες, Ιλλύριοι, Ρωμαίοι, Βαλκάνιοι και Μεσόγειοι έμποροι και ταξιδευτές ή ορεσίβιοι χωρικοί μετανάστευσαν και ρίζωσαν στην πόλη του Βουθρωτού. Έκτισαν θεόρατα τείχη, με πύργους και πύλες, πρώτα οι αρχαίοι άνθρωποι και ύστερα, διαδοχικά, οι Βυζαντινοί, οι Βενετοί, οι Οθωμανοί - ανέγειραν δωδεκαθεϊστικούς ναούς και χριστιανικές βασιλικές αργότερα, θέατρα και λουτρά, αγορές, γυμναστήρια, υδραγωγεία και επαύλεις.

Οι δύο τους νεκροπόλεις, των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων, έχουν πλέον αποκαλυφθεί θραύσματα της παρελθούσας ζωής, οστά και αντικείμενα επιτελούν τον αρχικό σκοπό του ενταφιασμού, διασώζοντας τη μνήμη των νεκρών τους.

Ανάλογα αν ήταν καιροί ειρήνης ή πολέμων, προγονοί μας έσμιγαν ή έχυναν τα αίματά τους σε αυτόν τον τόπο, τον σμικρυμένο μικρόκοσμο της κοινής μεσογειακής μας περιπέτειας.Ο σημερινός επισκέπτης, πριν ακόμη εισέλθει στον αρχαιολογικό χώρο του Βουθρωτού, μπορεί εύκολα να συμπεράνει γιατί ήταν ανέκαθεν ένας τόπος όπου οι άνθρωποι επιθυμούσαν να ζήσουν. Κτισμένο στη δασωμένη απόληξη της χερσονήσου των Εξαμιλίων, εξασφάλιζε πολλά πλεονεκτήματα στους κατοίκους του: είναι φυσικό λιμάνι αλλά και μια φυσικά οχυρή τοποθεσία που σχεδόν περικλείεται απ’ τη θάλασσα, η κοντινή πεδιάδα της Βρίνας (αρχαία Κεστρίνη) εφοδίαζε την κοινότητα με αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα, ενώ η πλούσια λιμνοθάλασσα της εξασφάλιζε θαλασσινή τροφή και κυνήγι ακόμα και στις πιο δύσκολες περιστάσεις. Και, κυρίως, το Βουθρωτό αποτελούσε κομβικό σημείο των θαλάσσιων δρόμων. Από το Δυρράχιο προς την Αμβρακία και τη Νικόπολη και από εκεί στο Αιγαίο και όλη την ανατολική Μεσόγειο. Τόπος για να κάνεις εμπόριο αλλά και σημείο διαχρονικής γεωστρατηγικής σημασίας.

Ήδη τον 6ο π.Χ. αιώνα το Βουθρωτό ήταν μια ακμάζουσα πόλη με ιωνικούς ναούς, από τους οποίους ξεχώριζε αυτός του Ασκληπιού- καθ’ ολη τη διάρκεια της αρχαιότητας αποτελούσε λατρευτικό κέντρο του θεού της υγείας. Στο ζεστό νερό που ανάβλυζε από ρωγμή σε βράχο, οι άνθρωποι απέδιδαν θεραπευτικές ιδιότητες- το σημείο μετατράπηκε σε δωμάτιο, προσκυνητάριο της εποχής. Οι πιστοί πρόσφεραν δώρα και νομίσματα στους ιερείς του Ασκληπιού και διανυκτέρευαν στο ναό, προσδοκώντας σε κάποιο θεϊκό σημάδι, με την μορφή ονείρου ή οράματος, που θα ερμήνευαν οι ιερείς ώστε να δώσουν στον ασθενή το κατάλληλο γιατροσόφι. Τόπος μυστοκρατούμενος, ικεσίας κι ελπίδας, για αρρώστειες και κακά που σήμερα, φαντάζομαι πολλά, με μια αντιβίωση περνάνε.

Επισκέφτηκα το Βουθρωτό τέλη του Αυγούστου. Η ζέστη κόλλαγε πάνω σου αλλά με το που μπαίνεις στην ενδοχώρα» αυτού του μοναδικού αρχαιολογικού τοπόσημου- που αποτελεί και το μοναδικό Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO στην Αλβανία- το μικροκλίμα της πυκνής βλάστησης καταπραύνει κάθε προηγούμενο κάματο. Πολλοί τουρίστες, κυρίως Ιταλοί, πολλοί από βαλκανικές χώρες αλλά και Αμερικάνοι.
Έλληνες άλλους δεν συνάντησα, ούτε τις ώρες που έμεινα εκεί άκουσα ελληνικά να μιλιούνται, παρά μόνο τα είδα γραμμένα σε βάσεις αγαλμάτων, στήλες και ερείπια.

Προσεγμένος, δουλεμένος αρχαιολογικός χώρος

Ιταλοί αρχαιολόγοι στα μεσοπολεμικά χρόνια και μέχρι το 1940 και Αλβανοί συνάδελφοί τους μετά το 1960 έχουν εργαστεί συστηματικά και με εξαιρετικά αποτελέσματα. Το αρχαίο θέατρο της πόλης είναι απτό δείγμα της ακμής της αρχαιοελληνικής πόλης. Κτίστηκε μάλλον στις αρχές του 3ου αι. π.Χ. από τον Πύρρο, τον βασιλιά της Ηπείρου που εκστράτευσε εναντίον της Ρώμης, προς τα δυτικά αυτός, για να κατακτήσει τον (γνωστό) κόσμο που «περίσσεψε» από τον (συγγενή του μέσω της Ολυμπιάδας) Μέγα Αλέξανδρο.

Είναι ένα παγκόσμιο μνημείο με μια συγκινητική λεπτομέρεια ακόμα χαραγμένη πάνω του. Στους τοίχους των παρόδων του θεάτρου μπορείς ακόμα να διαβάσεις διατάγματα απελευθέρωσης σκλάβων...

«Η Λυσσώ απελευθερώνει, σύμφωνα με το νόμο των ανθρώπων που δεν έχουν τέκνα, την Αφροδισία, τον Αριστόνικο, τον Επικράτη... Αυτοί θα ζήσουν με τη Λυσσώ όσο αυτή είναι εν ζωή».

Οι Ρωμαίοι δεν θα μπορούσαν να μην ενδιαφερθούν για το Βουθρωτό, αυτοί που αποκαλούσαν τη Μεσόγειο θάλασσα “mare nostrum”, ήταν επόμενο να ορέγονται ένα σημείο τόσο κρίσιμο για τον έλεγχο της Αδριατικής, του «μαλακού υπογάστριου» τους. Ρωμαίοι εμπορεύονταν στην πόλη πολύ πριν την κατακτήσουν το 168 π.Χ., όταν οι λεγεώνες του ύπατου Αιμίλιου Παύλου λεηλάτησαν και ξεθεμέλιωσαν κυριολεκτικά την Ήπειρο. Το Βουθρωτό διασώθηκε γιατί είχε προλάβει να συμμαχήσει μαζί τους. Και στο ασφαλές, ειρηνικό εντέλει περιβάλλον της Pax Romana αναδείχτηκε σε σημαντικότερο αστικό κέντρο της περιοχής, μάλιστα με αρκετή αυτονομία από την κεντρική αυτοκρατορική εξουσία. Ρωμαϊκή αποικία ανακήρυξε το Βουθρωτό το 44 π.Χ., λίγο πριν το θάνατό του, ο Ιούλιος Καίσαρας- και περίπου έναν αιώνα αργότερα την πόλη, που πάντως παρέμεινε κυρίως ελληνόφωνη όπως δείχνουν οι αριθμοί των σωζώμενων επιγραφών, εποίκισαν πολλοί Ιταλιώτες.

Την κοινωνικοπολιτική ατμόσφαιρα του Βουθρωτού ως ρωμαϊκής αποικίας αλλά και την σημασία που του απέδιδαν οι Ρωμαίοι, απηχεί γλαφυρά η αλληλογραφία του Αττικού, πλούσιου γαιοκτήμονα της περιοχής, με τον Κικέρωνα. Ο Αττικός προσπαθούσε να πείσει τον Κικέρωνα να δράσει ως «μεσάζοντας» του και να ακυρώσει τον εποικισμό- φοβόταν ο αριστοκράτης τσιφλικάς της εποχής ότι η κτηματική του περιουσία θα απειλούνταν από τους ανέστιους νεοφερμένους. Η απάντηση του Κικέρωνα δεν ήταν ενθαρρυντική- «επέτρεψε μου να σου πω», έγραψε στον Αττικό, «ότι το Βουθρωτό είναι για την Κέρκυρα όπως το Antium για τη Ρώμη, η πιο ήσυχη, η πιο ευχάριστη και όμορφη περιοχή του κόσμου».

Τα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια η πόλη του Βουθρωτού θα βιώσει κι αυτή την αλλαγή του κυρίαρχου θρησκευτικού παραδείγματος- μέσα σε δύο αιώνες, από το 250 π.Χ. (περίπου), οπότε μαρτύρησε στο Βουθρωτό ο άγιος Θερινός, το 451 π.Χ. η πόλη έχει δικό της επίσκοπο. Κτίζονται πολλές εκκλησιές- η Μεγάλη Βασιλική του Βουθρωτού ορθώνεται αψιδωτή, ορθάνοιχτη προς τον ουρανό καταμεσής του δάσους. Και υπάρχουν ακόμη στους τοίχους της σημάδια που άφησαν, σαν θυμητάρια τους στον άπειρο χρόνο, οι άνθρωποι που δούλεψαν εκεί τεχνίτες και εργάτες.

Έχουν αρχίσει να κυλάνε, όμως, τα πρώιμα μεσαιωνικά - βυζαντινά χρόνια. Απανωτές εισβολές λαών από τα βόρεια αποδυναμώνουν την κρατική υπόσταση και υποβαθμίζουν την αστική ζωή. Οι πόλεις σε όλη την Ευρώπη συρρικνώνονται πληθυσμιακά, σκοτεινιάζουν πολιτισμικά, ευτελίζονται.

Το Βουθρωτό συνεχίζει να κατοικείται αλλά ως σκιά του εαυτού του. Η έκτασή του έχει μικρύνει και τα σπίτια του είναι πλέον ξύλινα κυρίως, ας στηρίζονται συχνά σε αποκαθηλωμένα μάρμαρα περασμένων μεγαλείων. Οι άνθρωποι έχουν φτωχύνει κι αυτοί, εξασθένησαν- το μαρτυρούν αυτό τα ταπεινά κτερίσματα των τάφων αυτής της περιόδου, όπως και οι σκελετοί των νεκρών, με σημάδια κακουχίας και ελλειμματικής διατροφής. Πάντως η πόλη παραμένει διοικητικό κέντρο- έχουν ανακαλυφτεί σφραγίδες Βυζαντινών διοικητών, ακόμη και του πρωτοσπαθάριου του παλατιού της Πόλης.

Στα τέλη του 11ου αι. η ευρύτερη περιοχή του Βουθρωτού, ολόκληρη η δυτική ακτογραμμή της Ηπείρου, ελληνική και αλβανική σήμερα, γίνεται θέρετρο άγριων μαχών μεταξύ του βυζαντινού αυτοκράτορα Αλέξιου Α΄Κομνηνού και του Ροβέρτου Γυισκάρδου, Νορμανδού ηγεμόνα της Σικελίας και νότιας Ιταλίας. Με τις ευλογίες του Πάπα για έναν πόλεμο εναντίον των σχισματικών Ελλήνων, ο Γυισκάρδος ήθελε να επεκτείνει την κυριαρχία του στην βυζαντινή επικράτεια, με απώτερο σκοπό τον αυτοκρατορικό θρόνο της Κωνσταντινούπολης. Στη θάλασσα του Βουθρωτού ναυμάχησαν στόλοι, στα χώματά του συγκρούστηκαν στρατοί. Ο Ροβέρτος Γυισκάρδος δεν τα κατάφερε.

Μετά το 1204, οπότε η Κωνσταντινούπολη γίνεται φραγκική κτήση, το Βουθρωτό υπόκειται στην εξουσία του Δεσποτάτου της Ηπείρου, μέχρι το 1386 που περνά στα χέρια της Βενετίας, σαν μέρος μιας ευρύτερης ανταλλαγής εδαφών μεταξύ των ιταλικών βασιλείων και πόλεων- κρατών.

Από την ένδοξη πόλη στους μεταγενέστερους αιώνες απέμεινε μόνο η γεωστρατηγική σημασία της τοποθεσίας και τα ερείπια της κοινωνίας των παλιότερων ανθρώπων εν μέσω φθαρμένων οχυρώσεων. Η Βενετία κράτησε από τους Τούρκους το Βουθρωτό μέχρι το 1796, ως προκεχωρημένο της φυλάκιο και ευρωπαϊκή «αγκίδα» στο δυτικό πλευρό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Στην απέναντι όχθη του Βουθρωτού στέκει ακόμη το φρούριο που έκτισε ο Αλή Πασάς. Εκεί διέμενε όταν επισκέπτονταν το Βουθρωτό για τα κυνήγια του στην λιμνοθάλασσα. Παρατηρώ τα μικρά στενά, του παράθυρα- πολεμίστρες: μου φέρνουν στο νου τα σχιστά, πονηρά μάτια του Αλή. Κάποτε θα είχε αγναντέψει το βασίλειό του, το πασαλίκι του απο ‘κει μέσα, φιλύποπτος σίγουρα. Δικαιολογημένα - σε έναν κόσμο όπου καμία ιστορία δεν εξελίσσεται πάντα γραμμικά και η πρόοδος, η βελτίωση της ανθρώπινης κατάστασης μόνο σίγουρη δεν είναι. Αν είχανε φωνή οι γενιές που έζησαν στο Βουθρωτό, για αυτό θα μας προειδοποιούσανε, νομίζω...




του κ.Αλέξη Γαγλία

Οι επιστήμονες Jeffrey Hall, Michael Rosbash και Michael Young τιμώνται με το Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής 2017 για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τους μοριακούς μηχανισμούς που ελέγχουν τα βιολογικά μας ρολόγια, ανακοίνωσε το Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Σουηδίας.

Οι ανακαλύψεις τους εξηγούν με ποιον τρόπο τα φυτά, τα ζώα και οι άνθρωποι προσαρμόζουν τον βιολογικό τους ρυθμό ώστε να συγκρονίζεται με τις κινήσεις της Γης, αναφέρεται στην ανακοίνωση του Ινστιτούτου.

Το Νόμπελ Ιατρικής είναι το πρώτο που ανακοινώνεται και εγκαινιάζει την εποχή των Νόμπελ.

Συμφωνία με απώτερο στόχο τη δημιουργία ενός διαστημικού σταθμού σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη υπέγραψαν η ρωσική διαστημική υπηρεσία (Roscosmos) και η NASA, στο πλαίσιο του προγράμματος Deep Space Gateway- σε μια εξέλιξη που προκαλεί εντύπωση δεδομένων των κακών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών τα τελευταία χρόνια, λόγω των εξελίξεων στην Ουκρανία, στη Συρία και των φημολογιών περί ρωσικής ανάμειξης στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ το 2016.


«Συμφωνήσαμε να μπούμε στο πρόγραμμα για την κατασκευή ενός νέου, διεθνούς διαστημικού σταθμού Deep Space Gateway σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη» είπε ο επικεφαλής της Roscosmos, Ίγκορ Κομάροφ, όπως ανέφερε το Russia Today, επικαλούμενο το πρακτορείο Interfax.

Ο Κομάροφ, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο περιθώριο του International Astronautical Congress, στην Αδελαΐδα της Αυστραλίας είπε πως το πρώτο στάδιο του προγράμματος θα περιλαμβάνει την κατασκευή του τροχιακού τμήματος του σταθμού, προσθέτοντας πως οι τεχνολογίες που θα αναπτυχθούν στο πλαίσιό του θα χρησιμοποιηθούν αργότερα στην επιφάνεια της Σελήνης και ενδεχομένως στον Άρη. Επίσης, ανακοίνωσε πως το πρόγραμμα είναι ανοιχτό για να μπουν και άλλες χώρες, όπως η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία και η Νότια Αφρική.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση της NASA, η συμφωνία που υπεγράφη με τη Roscosmos αντικατοπτρίζει το «κοινό όραμα που μοιράζονται οι δύο υπηρεσίες».
«Και οι δύο υπηρεσίες, καθώς και άλλοι εταίροι στο πρόγραμμα του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, βλέπουν το Gateway ως ένα στρατηγικό τμήμα της αρχιτεκτονικής επανδρωμένης εξερεύνησης του διαστήματος» σημειώνεται σχετικά- υπογραμμίζοντας πως το Deep Space Gateway είναι ακόμα σε στάδιο concept.
Όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα της NASA, η ιδέα του Deep Space Gateway είναι η δημιουργία ενός «επανδρωμένου διαστημολιμένα σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη...που θα λειτουργούσε ως πύλη προς το βαθύ διάστημα και την επιφάνεια της σελήνης».

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Fox News, ο Bill Gates παραδέχτηκε ότι χρησιμοποιεί smartphone με Android. Αυτό δεν θα αποτελούσε είδηση σε άλλη περίπτωση, όμως εδώ έχουμε να κάνουμε ...με έναν εκ των ιδρυτών της Microsoft.



Πάντως, ο Gates τόνισε ότι στη συσκευή του έχει εγκαταστήσει πλήθος εφαρμογών της Microsoft, όπως τις Teams, Word, Excel και PowerPoint.
 Εξήγησε επίσης ότι έκανε τη μετάβαση στο Android πρόσφατα, κάτι που υποδηλώνει ότι μέχρι και πριν λίγο καιρό είχε στα χέρια του κάποιο smartphone με Windows Phone.

Το MSPowerUser εκτιμά ότι ο Gates χρησιμοποιεί κάποιο Samsung Galaxy S8 ή S8 Plus "Microsoft Edition".
Οι συγκεκριμένες εκδόσεις των συσκευών διατίθενται με πολλές εφαρμογές της Microsoft προεγκατεστημένες.

• Ερευνητές του University of South Australia ανέπτυξαν drones τα οποία είναι ικανά να μετρούν τον καρδιακό παλμό και τον ρυθμό της αναπνοής από απόσταση. 

Όπως αναφέρει το BBC,συστήματα επεξεργασίας/ ανάλυσης εικόνας, σε συνδυασμό με εξειδικευμένους αλγορίθμους επιτρέπουν στα drones αυτά να ανιχνεύουν τα ζωτικά σημάδια πολλών ανθρώπων ταυτόχρονα, ενώ είναι εν κινήσει. Τέτοιου είδους drones θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε νοσοκομεία, οίκους ευγηρίας και εμπόλεμες ζώνες.

Αυτό που κάνει το σύστημα είναι να ανιχνεύει τις κινήσεις στα πρόσωπα και τους λαιμούς των ανθρώπων. Σε δοκιμές που έγιναν, τα drones προέβησαν σε μετρήσεις από απόσταση τριών μέτρων, αλλά εκτιμάται πως είναι δυνατή η περαιτέρω εξέλιξη ώστε αυτό να είναι δυνατόν και από πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις.

«Το drone ξεχωρίζει τον κάθε άνθρωπο αυτόματα και παρέχει ένα ίχνος για το κάθε άτομο, όπως το πού βρίσκεται ο καρδιακός παλμός και ο ρυθμός της αναπνοής του» είπε ο καθηγητής Τζαβαάν Τσαλ, επιβλέπων του προγράμματος. «Πολλά περιβάλλοντα είναι εχθρικά, οπότε ένα drone είναι η ασφαλέστερη επιλογή» συμπλήρωσε. «Επίσης υπάρχουν περιπτώσεις σε κλινικά περιβάλλοντα όπου δεν θα θεωρούσες καλή ιδέα να έχεις ηλεκτρόδια και όργανα για την παρακολούθηση ασθενών, αλλά αν έχεις απλά μια κάμερα να το κάνει, ίσως να μπορείς να χρησιμοποιήσεις εξοπλισμό εκεί που κανονικά δεν θα έβαζες».
Όπως σημειώνει το BBC, η έρευνα προέκυψε αρχικά λόγω της επιθυμίας για έναν ανέπαφο αισθητήρα προς αντικατάσταση των ηλεκτροδίων που χρησιμοποιούνται σε αναπτυσσόμενες χώρες για την παρακολούθηση ζωτικών ενδείξεων σε νεογέννητα- τα οποία (ηλεκτρόδια) μπορούν να προκαλέσουν μολύνσεις.

• Επιστήμονες από τη Βρετανία και τη Ρωσία, με επικεφαλής έλληνα επιστήμονα, αναπτύσσουν έναν νέο τύπο υπερυπολογιστή, ο οποίος θα βασίζεται σε μια μορφή «μαγικής σκόνης», που συνδυάζει φως και ύλη και η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επίλυση πολύπλοκων προβλημάτων.

Αν και οι σχετικές έρευνες βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο, η νέα υπολογιστική τεχνική θα μπορούσε τελικά να ξεπεράσει τις δυνατότητες ακόμη και των πιο ισχυρών σημερινών υπερυπολογιστών. Η λεγόμενη «μαγική σκόνη» αποτελείται από κβαντικά σωματίδια, τα πολαριτόνια, που είναι μισά φως-μισά ύλη, και τα οποία μπορούν να δείξουν το δρόμο για την απλούστερη και ταχύτερη λύση των πιο πολύπλοκων προβλημάτων.

Πρόκειται για μια καινοτόμο λύση, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για ένα πρωτοποριακό είδος υπερυπολογιστή, ικανού να λύνει προβλήματα που σήμερα θεωρούνται αδύνατο να λυθούν σε ποικίλα πεδία, όπως η βιοϊατρική, ο σχεδιασμός νέων υλικών, η χρηματοοικονομική και τα ρομποτικά διαστημικά ταξίδια,

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Παύλο Λαγουδάκη του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον και του ρωσικού Ινστιτούτου Επιστήμης και Τεχνολογίας Σκόλκοβο (Skoltech) και την καθηγήτρια Ναταλία Μπερλόφ του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ και του Ινστιτούτου Σκόλκοβο, όπου έγιναν τα σχετικά πειράματα, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Nature Materials". Στη μελέτη συμμετείχε ένας ακόμη Έλληνας, ο μεταδιδακτορικός ερευνητής Αλέξης Ασκητόπουλος, απόφοιτος του Πανεπιστημίου Κρήτης και συνεργάτης του Λαγουδάκη.

Η «μαγική σκόνη» από πολαριτόνια δημιουργείται, όταν ένα φως λέιζερ πέσει πάνω σε επιλεγμένα άτομα κάποιου χημικού στοιχείου, όπως γαλλίου, αρσενικού, ινδίου και αλουμινίου. Τα πολαριτόνια είναι δέκα χιλιάδες φορές ελαφρύτερα από τα ηλεκτρόνια και σχηματίζουν μια κατάσταση της ύλης γνωστή ως συμπύκνωμα Bose-Einstein.

Σε αυτήν, οι κβαντικές φάσεις των πολαριτονίων συγχρονίζονται και δημιουργούν ένα μακροσκοπικό κβαντικό αντικείμενο, ανιχνεύσιμο μέσω μετρήσεων φωτοφωταύγειας. Η δυνατότητα ανίχνευσης των πολαριτονίων, αν συνδυασθεί με την υπολογιστική διαδικασία, επιτρέπει την εύρεση της καλύτερης δυνατής λύσης σε ένα πολύπλοκο πρόβλημα.

«Είμαστε ακόμη στην αρχή της εξερεύνησης του δυναμικού των πολαριτονίων για την επίλυση πολύπλοκων προβλημάτων. Σε αυτή τη φάση, αυξάνουμε την κλίμακα της συσκευής μας, ενώ παράλληλα δοκιμάζουμε τη θεμελιώδη υπολογιστική ισχύ της. Ο απώτατος στόχος μας είναι ένας μικροεπεξεργαστής (τσιπάκι) κβαντικής προσομοίωσης που θα λειτουργεί σε συνθήκες περιβάλλοντος» δήλωσε ο Λαγουδάκης.

Ο έλληνας επιστήμονας αποφοίτησε από το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών το 2000, πήρε το διδακτορικό του στη Φυσική από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον το 2003 και πραγματοποίησε μεταδιδακτορική έρευνα στο γερμανικό Πανεπιστήμιο Λούντβιχ Μαξιμίλιανς του Μονάχου πάνω στις οπτοηλεκτρονικές ιδιότητες των οργανικών ημιαγωγών.

Από το 2013 είναι διευθυντής ερευνών του Τμήματος Φυσικής και Αστρονομίας και καθηγητής του Κέντρου Φωτονικής και Κβαντικών Υλικών του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον. Παράλληλα, στο Skoltech της Ρωσίας δημιούργησε και είναι επικεφαλής της Ομάδας Υβριδικής Φωτονικής. Ο Λαγουδάκης είναι πρωτοπόρος διεθνώς στο πεδίο της πολαριτονικής.

• Mια νέα τεχνολογία που επιτρέπει τη μετατροπή μιας φωτογραφίας «σέλφι» σε τρισδιάστατο (3D) ομόιωμα, ανέπτυξαν δύο Έλληνες ερευνητές στη Βρετανία.

Χάρη στη νέα τεχνική, καθίσταται πλέον εφικτή η παραγωγή μιας τρισδιάσταστης ανακατασκευής ενός προσώπου, με αφετηρία μια τυπική δισδιάστατη εικόνα, που μπορεί να είναι «σέλφι».

Η εφαρμογή, η οποία είναι και διαδικτυακή, επιτρέπει στους χρήστες να «ανεβάζουν» μια φωτογραφία και σε λίγα δευτερόλεπτα να παίρνουν ένα 3D μοντέλο της. Περισσότεροι από 443.000 χρήστες το έχουν ήδη δοκιμάσει μέσα στο Σεπτέμβριο.

Η σχετική έρευνα, με επικεφαλής τον επίκουρο καθηγητή Γιώργο Τζιμιρόπουλο του Εργαστηρίου Υπολογιστικής Όρασης της Σχολής Επιστήμης των Υπολογιστών του Πανεπιστημίου του Νότιγχαμ και τον δρα Βασίλη Αργυρίου της Σχολής Επιστήμης των Υπολογιστών και Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Κίνγκστον, θα παρουσιασθεί στη Διεθνή Συνδιάσκεψη Υπολογιστικής Όρασης (ICCV 2017) στη Βενετία τον Οκτώβριο.

Η τεχνολογία δεν έχει ακόμη τελειοποιηθεί, αλλά αναμένεται να βελτιωθεί στο μέλλον. Αποτελεί όμως ήδη σημαντική πρόοδο, η οποία κατέστη δυνατή χάρη στη χρησιμοποίηση των λεγόμενων «συνελικτικών νευρωνικών δικτύων», ενός πεδίου της τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιεί τη μηχανική μάθηση για να δίνει στους υπολογιστές την ικανότητα να μαθαίνουν, χωρίς να έχουν εκ των προτέρων προγραμματισθεί για το κάθε τί.

Με αυτό τον τρόπο, η ερευνητική ομάδα υπό τον Τζιμιρόπουλο «εκπαίδευσε» ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης μέσα από μια τεράστια βάση δεδομένων με 2D εικόνες και 3D μοντέλα προσώπου, έτσι ώστε τελικά το σύστημα να μάθει μόνο του να ανακατασκευάζει την τρισδιάστατη γεωμετρία του προσώπου, ξεκινώντας από μια απλή δισδιάστατη εικόνα. Μάλιστα, το σύστημα είναι σε θέση να μαντέψει με αρκετή ακρίβεια τα μη ορατά μέρη του προσώπου.

«Η βασική καινοτομία είναι η απλότητα της προσέγγισής μας, η οποία έτσι παρακάμπτει τις περίπλοκες μεθόδους που συνήθως χρησιμοποιούν άλλες τεχνικές. Αντίθετα, εμείς είχαμε την ιδέα να εκπαιδεύσουμε ένα μεγάλο νευρωνικό δίκτυο με 80.000 πρόσωπα, ώστε αυτό να μάθει απευθείας να δημιουργεί την τρισδιάστατη γεωμετρία του προσώπου από μια μόνο εικόνα δύο διαστάσεων» δήλωσε ο Τζιμιρόπουλος.

Κάτι τέτοιο ακούγεται απλό, αλλά στην πραγματικότητα είναι ένα πρόβλημα με τρομερό βαθμό δυσκολίας. Όπως είπε ο δρ Αργυρίου, «το πραγματικά εντυπωσιακό με αυτή την τεχνική είναι πώς έχει κάνει τόσο απλή τη διαδικασία δημιουργίας ενός τρισδιάστατου μοντέλου προσώπου».

Οι πρακτικές εφαρμογές της νέας τεχνολογίας μπορεί να είναι ουκ ολίγες. Από την ταυτοποίηση και την αναγνώριση προσώπων και των συναισθημάτων σε αυτά για λόγους ασφαλείας, έως τα ψυχαγωγικά βιντεοπαιχνίδια (π.χ. δημιουργία ψηφιακού «αβατάρ» από το πρόσωπο του χρήστη), τη βελτίωση της επαυξημένης πραγματικότητας και τις ιατρικές εφαρμογές (π.χ. στην πλαστική χειρουργική ή στην καλύτερη κατανόηση διαταραχών όπως ο αυτισμός και η κατάθλιψη).

*Δείτε το σχετικό βίντεο εδώ.

• Πρώιμες ενδείξεις ζωής στη Γη βρήκαν Iάπωνες επιστήμονες σε καναδικά πετρώματα ηλικίας 3,95 δισεκατομμυρίων ετών.

Αν όντως πρόκειται για ίχνη ζωής - και αυτό είναι κάτι που πρέπει να επιβεβαιωθεί από άλλους επιστήμονες που ήδη μελετούν τα στοιχεία και εκφράζουν αμφιβολίες για την ακρίβεια της χρονολόγησης και των συμπερασμάτων των ιαπώνων ερευνητών - αντιπροσωπεύουν ίσως τους αρχαιότερους μικροοργανισμούς που έχουν ποτέ βρεθεί πάνω στον πλανήτη μας.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Τσουγιόσι Κομίγια του Πανεπιστημίου του Τόκιο, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Nature", πραγματοποίησαν ισοτοπική ανάλυση άνθρακα από ιζηματογενή πετρώματα στην περιοχή Σαγκλέκ Μπλοκ στο βόρειο Λαμπραντόρ.

Αφού έκαναν μια λεπτομερή γεωλογική ανάλυση και χρονολόγηση των πετρωμάτων, εκτιμώντας ότι έχουν ηλικία σχεδόν τεσσάρων δισεκατομμυρίων ετών, ανέλυσαν γραφίτη (μια ορυκτή μορφή του άνθρακα) από αυτά τα πετρώματα και συμπέραναν ότι αυτός έχει βιολογική προέλευση. Αυτό το συμπέρασμα προέκυψε, επειδή οι αναλογίες των ισοτόπων άνθρακα σε αυτά τα πετρώματα είναι παρόμοιες με τις αναλογίες στους έμβιους οργανισμούς.

Οι μικροοργανισμοί ευνοούν την ελαφρύτερη μορφή άνθρακα (άνθρακας-12) έναντι της βαρύτερης (άνθρακας-13) και, όταν πεθαίνουν, μπορεί να ορυκτοποιηθούν και να σχηματίσουν πετρώματα, τα οποία φέρουν τα ίχνη της βιολογικής προέλευσής τους, γι' αυτό λέγονται βιογενή. Παραμένει πάντως άγνωστο τι είδους μικροοργανισμοί άφησαν το γεωχημικό αποτύπωμά τους, κάτι που μπορεί να αποκαλύψουν οι μελλοντικές έρευνες.

Η Γη σχηματίσθηκε πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια και οι ωκεανοί δημιουργήθηκαν πριν από 4,3 δισ. χρόνια. Το πότε ακριβώς «έσκασε μύτη» η ζωή, παραμένει άγνωστο και σημείο επιστημονικής διαμάχης.

Οι ενδείξεις για την ύπαρξη ζωής στην αρχέγονη Γη είναι πολύ σπάνιες, καθώς είναι πολύ δύσκολο να βρεθούν σήμερα πάνω στον πλανήτη μας -και μάλιστα σε καλή κατάσταση- αρχαία πετρώματα ηλικίας 3,6 έως 4 δισεκατομμυρίων ετών.
Τα αρχαιότερα έως τώρα ίχνη γραφίτη πιθανής βιολογικής προέλευσης έχουν ανακαλυφθεί σε ιζηματογενή πετρώματα ηλικίας 3,7 έως 3,8 δισ. ετών στην περιοχή Ιζούα της νοτιοδυτικής Γροιλανδίας. Σε ακόμη παλαιότερα πετρώματα περίπου τεσσάρων δισεκατομμυρίων ετών στον Καναδά και στη Γροιλανδία στο παρελθόν δεν είχαν βρεθεί ίχνη ζωής, όπως αυτά που τώρα πιστεύουν ότι βρήκαν οι ιάπωνες ερευνητές.

Μετά και τα νέα ευρήματα, ορισμένοι επιστήμονες θεωρούν πλέον πιθανό ότι η αρχέγονη ζωή αναπτύχθηκε στη Γη πριν από τουλάχιστον τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια, σε μια κατακλυσμική περίοδο στη διάρκεια της οποίας ο πλανήτης μας βομβαρδιζόταν από αστεροειδείς και κομήτες (ο λεγόμενος «Ύστερος Βαρύς Βομβαρδισμός» που κράτησε έως πριν από 3,8 δισ. έτη), σε βαθμό που η επιφάνεια του πλανήτη μας μάλλον θα ήταν λιωμένη. Ακραίες εποχές ακόμη και για σκληροτράχηλα βακτήρια...

Αν όμως όντως τα κατάφεραν στην τότε εχθρική Γη, μπορεί κάλλιστα να τα έχουν καταφέρει προ καιρού και σε άλλους εχθρικούς πλανήτες και αυτό δημιουργεί βάσιμες προσδοκίες στους αστροβιολόγους ότι είναι θέμα χρόνου να βρουν εξωγήινους έμβιους οργανισμούς.