Σε θέση μάχης βρίσκονται τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα εν όψει των ευρωεκλογών του ερχόμενου Μαΐου, ενώ παράλληλα εντείνονται οι διεργασίες στο παρασκήνιο για την κούρσα διαδοχής στην προεδρία της Κομισιόν.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιθυμεί να διαδραματίσουν τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα στις ευρωεκλογές στις 22-25 Μαΐου 2014 ουσιαστικότερο και πιο... ορατό ρόλο. Η επιθυμία αυτή έχει κυρίως τον χαρακτήρα της πολιτικής και όχι της θεσμικής πίεσης.
Στο πλαίσιο αυτό είναι θετικό ότι ικανοποιήθηκε η θέση της Ευρωβουλής και τα κόμματα θα παρουσιάσουν τον υποψήφιό τους για τη θέση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και θα εξηγήσουν λεπτομερώς τις θέσεις τους για την Ευρώπη. Στόχος είναι οι υποψήφιοι να παρουσιάσουν έγκαιρα τις θέσεις τους ώστε να υπάρξει ευρύς δημόσιος διάλογος πριν από την εκλογή.
Ετσι λοιπόν, αυτό που συμφωνήθηκε είναι ότι κάθε κόμμα θα πρέπει να επιλέξει τον υποψήφιό του για την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρκετό χρόνο πριν από τις εκλογές προκειμένου να μπορέσει ο υποψήφιος να κάνει ολοκληρωμένη προεκλογική εκστρατεία στα κράτη-μέλη.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το όνομα και το λογότυπο κάθε ευρωπαϊκού κόμματος θα πρέπει να αναγραφεί στα ψηφοδέλτια των εθνικών κομμάτων που εντάσσονται σε αυτό, κάτι που ουδέποτε έχει γίνει στο παρελθόν. Επίσης, τα εθνικά πολιτικά κόμματα θα πρέπει να δηλώσουν σε ποιο ευρωπαϊκό κόμμα ανήκουν και ποιον στηρίζουν για πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Οι ευρωβουλευτές θεωρούν αυτονόητο ότι ο υποψήφιος του κόμματος που θα κερδίσει τις εκλογές θα είναι και εκείνος που πρώτον θα εξετάσουν οι κυβερνήσεις για το αξίωμα.
Επί αυτού του θέματος, ωστόσο, δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη η συναίνεση του Συμβουλίου και των χωρών - μελών. Πάντως, σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων θα αναγκαστούν αν όχι να σεβαστούν την ετυμηγορία των Ευρωπαίων πολιτών για το πρόσωπο που θα επικρατήσει, τουλάχιστον να συμμορφωθούν με την εντολή που θα δοθεί σε ό,τι αφορά την πρώτη πολιτική δύναμη.
Πρόκειται για την προσωποποίηση μιας εκλογικής αναμέτρησης, η οποία για δεκαετίες ήταν μάλλον αδιαφανής, αν όχι περιττή για πολλούς, και που εν τέλει προσφέρει μια πρώτης τάξης ευκαιρία για να προχωρήσει ο δημοκρατικός έλεγχος της Κομισιόν και να ενισχυθεί ο πολιτικός διάλογος.
Στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, την πρώτη πολιτική δύναμη στη σημερινή σύνθεση της Ευρωβουλής, ο υποψήφιος πρόεδρος θα επιλεγεί από το Συνέδριο του Κόμματος στις 6-7 Μαρτίου στο Δουβλίνο. Το ΕΛΚ επέλεξε να είναι η τελευταία πολιτική ομάδα που θα ορίσει τον υποψήφιό της, καθώς θεωρούν ότι ως «το μεγαλύτερο κόμμα και το κυβερνών κόμμα στην ΕΕ» με πλειοψηφία πρωθυπουργών και μελών της Κομισιόν θα πρέπει να έχει τον «τελευταίο λόγο».
Μάλιστα, εκτιμούν ότι διαθέτουν την πολιτική νομιμοποίηση για κάτι τέτοιο και καθιστούν σαφές ότι αν το ΕΛΚ αναδειχθεί και πάλι πρώτη δύναμη στις ευρωεκλογές, ο επόμενος πρόεδρος της Κομισιόν θα πρέπει να είναι ο υποψήφιος του ΕΛΚ.
Οι συσχετισμοί
Μια Σύνοδος Κορυφής, η οποία θα κληθεί να διαβουλευτεί και να αποφασίσει με ενισχυμένη πλειοψηφία. Σήμερα, από την πολιτική οικογένεια του ΕΛΚ προέρχονται 13 από τους 28 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων των χωρών της ΕΕ. Σε ό,τι αφορά το προφίλ του υποψηφίου, το ΕΛΚ υποστηρίζει ότι θα πρέπει να έχει «εκτελεστική εμπειρία», δηλαδή να είναι νυν ή πρώην πρωθυπουργός, υπουργός ή μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η ΝΔ θα επιθυμούσε έναν υποψήφιο που θα μπορούσε να απευθυνθεί με πειστικό τρόπο σε ακροατήριο μνημονιακής χώρας και μια ισχυρή υποψηφιότητα θα ήταν για την Αθήνα αυτή του Ιρλανδού πρωθυπουργού Εντα Κένι με πετυχημένη προεδρία της ΕΕ και αναμενόμενη έξοδο από το Μνημόνιο στα τέλη του 2013.
Μια νέα υποψηφιότητα Μπαρόζο δεν φαίνεται ιδιαίτερα πιθανή, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, καθώς παρά την υψηλή δημοτικότητά του εντός της οικογένειας του ΕΛΚ, η εικόνα του σημερινού προέδρου της Κομισιόν έχει φθαρεί -ίσως και ανεπανόρθωτα- από τη συνταγή και τα αποτελέσματα της οικονομικής λιτότητας που έχει επιβληθεί στην ευρωζώνη.
Δυναμικά στην κούρσα της διαδοχής έχει μπει η επίτροπος Βίβιαν Ρέντινγκ από το Λουξεμβούργο, ενώ ισχυρός υποψήφιος θεωρείται και ο επίτροπος εσωτερικής αγοράς Μισέλ Μπαρνιέ, που για πολλούς είναι ο κομισάριος με το μεγαλύτερο έργο στη σημερινή Κομισιόν, κυρίως σε ό,τι αφορά τις πρωτοβουλίες και τις αποφάσεις που λαμβάνονται για την τραπεζική ενοποίηση.
Αγνωστες παραμένουν οι προθέσεις του πρώην προέδρου του Eurogroup Ζαν - Κλοντ Γιούνκερ. To EΛΚ θα έχει κύριο αντίπαλο το ΕΣΚ, του οποίου η κοινοβουλευτική ομάδα έσπευσε να ορίσει ως υποψήφιο το σημερινό πρόεδρο της Ευρωβουλής Γερμανό Μάρτιν Σουλτς.
Η τυπική οριστικοποίηση της υποψηφιότητας Σουλτς αναμένεται από το Συνέδριο του κόμματος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών το Δεκέμβριο.
Ισχυρό ατού του Μ. Σουλτς είναι ότι θεωρείται ο μόνος Γερμανός που μπορεί να είναι αποδεκτός- εν καιρώ σκληρής πανευρωπαϊκής λιτότητας- από μια πλειοψηφία κρατών-μελών για το αξίωμα του προέδρου της Κομισιόν.
Ωστόσο, πρόσφατα ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν Γάλλος Ζακ Ντελόρ είχε προτείνει τον επίσης Γάλλο πρώην επίτροπο και μέχρι πρότινος γενικό διευθυντή του ΠΟΕ Πασκάλ Λαμί, ο οποίος εφόσον επιβεβαιωθεί, θα έχει τη στήριξη του Γάλλου προέδρου Φρανσουά Ολάντ.
Σε αυτή την περίπτωση η εκκρεμότητα θα πρέπει να επιλυθεί με γαλλογερμανικό συμβιβασμό. Την υποψηφιότητα Σουλτς θα στηρίξουν ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο τεράστιο ενδιαφέρον θα έχει η στάση της Ανγκελα Μέρκελ.
Μάλιστα, σύμφωνα με έντονη φημολογία και ανάλογα με το «ειδικό βάρος» και την εθνικότητα του υποψηφίου του ΕΛΚ, η Γερμανίδα καγκελάριος δύσκολα θα μπορέσει να μη στηρίξει τον Μ. Σουλτς. Ορισμένοι κάνουν λόγο ακόμη και για μυστική συμφωνία Σουλτς - Μέρκελ, ώστε το Βερολίνο να έχει τρόπον τινά αποφασιστική επιρροή στη νέα Κομισιόν.
Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να σημειωθεί και η ιδιαίτερη θετική χημεία που έχει αναπτυχθεί μεταξύ του Μ. Σουλτς και του επικεφαλής της ελληνικής αξιωματικής αντιπολίτευσης Α. Τσίπρα. Τόσο ο σημερινός πρόεδρος της Ευρωβουλής όσο και ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΕΣΚ Χάνες Σβόμποντα έχουν ικανοποιητικό επίπεδο συνεργασίας με τον Α. Τσίπρα. Η εξέλιξη αυτή αφήνει περιθώρια για μετεκλογική συνεργασία μεταξύ ΕΣΚ και Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστερας με ανοιχτό το ενδεχόμενο στήριξης της υποψηφιότητας Σουλτς.
Το Κόμμα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς θα κληθεί να ορίσει τον υποψήφιό του σε Συνέδριο τον Δεκέμβριο στη Μαδρίτη. Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν κόμματα που ανήκουν μεν σε αυτή την πολιτική ομάδα στην Ευρωβουλή, όπως το ΚΚΕ ή το Κομμουνιστικό κόμμα Πορτογαλίας, αλλά που διατυπώνουν σαφείς και διαφορετικές απόψεις σχετικά με το ενδεχόμενο της υποψηφιότητας Τσίπρα.
Επίσης, τις επόμενες ημέρες θα πρέπει να διευκρινιστεί αν θα υπάρξει ένας κοινός υποψήφιος, θέση την οποία πρότειναν και επιμένουν τα μέλη της ομάδας από τη Γαλλία και τη Γερμανία.
Οι διεργασίες
Κύριο μέλημα για τους Φιλελευθέρους και τους Πράσινους θα είναι να πετύχουν εκλογικά σκορ που θα διασφαλίσουν τη διατήρηση των εδρών που διαθέτουν σήμερα. Ο πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου και ισχυρή προσωπικότητα της Ευρωβουλής Γκι Φερχόφστατ δείχνει επικρατέστερος για υποψήφιος των Φιλελευθέρων, ενώ μετά την αποχώρηση του Ντανιέλ Κον Μπεντίτ, οι Πράσινοι είναι σε αναζήτηση ενός νέου ηγέτη. Αουτσάιντερ είναι ο Γάλλος Ζοζέ Μποβέ γνωστός για τις θέσεις του κατά της παγκοσμιοποίησης και δραστήριος στα ζητήματα αγροτικής πολιτικής, αν και δεν είναι λίγοι αυτοί που τον χαρακτηρίζουν εκκεντρικό.
Πάντως, η διαδικασία επιλογής υποψηφίων από τα πολιτικά κόμματα δεν βρίσκει απολύτως σύμφωνο τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν Φαν Ρομπάι, ο οποίος θεωρεί ότι με τον τρόπο αυτόν δεν μπορεί να αποκατασταθεί η αξιοπιστία της ΕΕ.
Βέβαια, ο κ. Ρομπάι θα πρέπει να λάβει υπόψη του την αγωνία των Ευρωπαίων πολιτών, που σύμφωνα με πρόσφατο ευρωβαρόμετρο, το 55% εξ αυτών δηλώνουν πρόθυμοι να συμμετάσχουν στις ευρωεκλογές υπό την προϋπόθεση ότι θα επηρεάσουν την εκλογή του νέου πρόεδρου της Κομισιόν. Η συμμετοχή στις ευρωεκλογές πάντως είναι σε φθίνουσα πορεία από το 1979.
Βρυξέλλες: Βαγγέλης Δεμίρης
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ
ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ
Η υποψηφιότητα Τσίπρα «κλείδωσε» την περασμένη Παρασκευή. Η επίσημη ανακοίνωση θα γίνει τον Δεκέμβριο στο συνέδριο του κόμματος στη Μαδρίτη.
ΛΑΪΚΟ ΚΟΜΜΑ
ΤΟ ΠΡΟΒΑΔΙΣΜΑ ΤΗΣ ΡΕΝΤΙΝΓΚ
Η επίτροπος έχει μπει δυναμικά στην κούρσα, ενώ ακούγονται και τα ονόματα του Ιρλανδού πρωθυπουργού Εντα Κένι και του επιτρόπου Μισέλ Μπαρνιέ.
ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ
ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ Ο ΜΑΡΤΙΝ ΣΟΥΛΤΣ
Ισχυρό του ατού είναι ότι θεωρείται ο μόνος Γερμανός που μπορεί να γίνει αποδεκτός από μία πλειοψηφία κρατών - μελών για το αξίωμα του προέδρου της Κομισιόν.
ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΙ
Ο ΦΕΡΧΟΦΣΤΑΤ ΣΕ ΚΟΥΡΣΑ ΓΙΑ ΕΝΑΝ
Ο πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου και ισχυρή προσωπικότητα της Ευρωβουλής δείχνει επικρατέστερος για υποψήφιος των Φιλελευθέρων.
•Σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων θα αναγκαστούν αν όχι να σεβαστούν την ετυμηγορία των Ευρωπαίων πολιτών για το πρόσωπο που θα επικρατήσει, τουλάχιστον να συμμορφωθούν με την εντολή που θα δοθεί σε ό,τι αφορά την πρώτη πολιτική δύναμη
