- Αυστηρότερα μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας λαμβάνει φέτος η περιφέρεια Κ. Μακεδονίας, που άρχισε ήδη τους ψεκασμούς.
Τους υγειονομικούς κινδύνους με τους οποίους μπορεί να βρεθούν άμεσα αντιμέτωποι οι πρόσφυγες, χωρίς να μπορεί να... αποκλειστεί το ενδεχόμενο ότι δεν θα επηρεάσουν και τους μόνιμους κατοίκους της Κεντρικής Μακεδονίας, επισημαίνουν επιστήμονες και οι αρμόδιες υπηρεσίες της περιφέρειας. Εκτιμούν ότι το βασικό πρόβλημα που αναμένεται να παρουσιαστεί εντός του καλοκαιριού στους προσφυγικούς καταυλισμούς και τα κέντρα φιλοξενίας, που μόνο στη Θεσσαλονίκη φτάνουν τα δέκα και προσεχώς θα γίνουν 13, θα είναι τα μεταδιδόμενα λοιμώδη νοσήματα από τα κουνούπια.
Ήδη η περιφέρεια κλήθηκε να λάβει φέτος αυστηρότερα μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας, κυρίως λόγω των άθλιων συνθηκών που επικρατούν σε καταυλισμούς και κέντρα φιλοξενίας προσφύγων και μεταναστών, καθώς άρχισε τους ψεκασμούς από τις αρχές Απριλίου. Σήμερα το πρόγραμμα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη με 35 συνεργεία να βρίσκονται επί ποδός, πραγματοποιώντας ψεκασμούς σε όλους ανεξαιρέτως τους νομούς και ειδικότερα πέριξ των προσφυγικών κέντρων και καταυλισμών.
«Το πρόγραμμα είναι σε πλήρη εξέλιξη και καταβάλλουμε προσπάθειες για τον περιορισμό των κουνουπιών, παρότι η καταπολέμησή τους δεν είναι πάντα αποτελεσματική» τόνισε στη «ΜτΚ» ο γενικός διευθυντής της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας Σοφοκλής Κουρτίδης και πρόσθεσε ότι εκτός από τους ψεκασμούς, η υπηρεσία έχει επιστρατεύσει επόπτες και γιατρούς που επισκέπτονται κάθε εβδομάδα τους καταυλισμούς και τα κέντρα, προκειμένου να ελέγχουν την κατάσταση.
Από την πλευρά της η αντιπεριφερειάρχης Δημόσιας Υγείας Ιωάννα Τζάκη τόνισε ότι σε αυτήν τη φάση τα κουνούπια που ψεκάζονται είναι διαχειμάζοντα και εαρινά, και δεν αποτελούν διαβιβαστές ασθενειών, αλλά οι ψεκασμοί είναι αναγκαίοι τόσο για τον περιορισμό της όχλησης όσο και των ειδών των κουνουπιών που εμφανίζονται τους καλοκαιρινούς μήνες, Ιούνιο και Ιούλιο, και αποτελούν διαβιβαστές ασθενειών, που ενδημούν σε χώρες υψηλού υγειονομικού κινδύνου.
SOS για τα κέντρα κοντά σε ορυζώνες
Τον κίνδυνο μετάδοσης ασθενειών μέσω των κουνουπιών επισημαίνουν και οι επιστήμονες, οι οποίοι ζητούν από τη διοίκηση της περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας να είναι σε πλήρη ετοιμότητα το επόμενο διάστημα, κυρίως για να αντιμετωπιστούν τα είδη των κουνουπιών, που ευθύνονται για τη μετάδοση ασθενειών, όπως η ελονοσία.
Ήδη με επείγουσα επιστολή του προς τον περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολο Τζιτζικώστα ο εκπρόσωπος της εταιρείας Οικοανάπτυξη, η οποία υλοποιεί το πρόγραμμα καταπολέμησης κουνουπιών, Δρ. βιολογίας Σπύρος Μουρελάτος επισημαίνει τον κίνδυνο επανεμφάνισης της ελονοσίας στην Κεντρική Μακεδονία, εκφράζοντας παράλληλα την εντονότατη ανησυχία του για τη χωροθέτηση των κέντρων φιλοξενίας στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας σε θέσεις γειτνίασης με εκτεταμένες και παραγωγικές εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών και εν προκειμένω τους ορυζώνες της πεδιάδας της Θεσσαλονίκης.
«Η σχεδιαζόμενη χωροθέτηση και εγκατάσταση χώρων φιλοξενίας σε θέσεις πλησίον του εκβολικού συστήματος του Γαλλικού ποταμού και των ορυζώνων της δυτικής Θεσσαλονίκης, στις παρυφές του οικισμού του Καλοχωρίου του δήμου Δέλτα, εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους εμφάνισης κρουσμάτων ελονοσίας. Στην περιοχή παράγονται και παραμένουν μεγάλοι πληθυσμοί ανωφελών κουνουπιών λόγω της άμεσης γειτνίασης με πάνω από 200.000 στρέμματα ορυζώνων της πεδιάδας Θεσσαλονίκης (και μάλιστα του κατ’ εξοχήν φορέα μετάδοσης της ελονοσίας (Anopheles sacharovi)» επισημαίνει στην επιστολή του ο εκπρόσωπος της Οικοανάπτυξης. Η περιοχή, όπως λέει, παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες από πλευράς καταπολέμησης, ενώ η δυσκολία ή και αδυναμία πρόσβασης εστιών από εδάφους ή και από αέρος, και η ύπαρξη διάσπαρτων εγκαταλειμμένων εγκαταστάσεων που προσφέρουν καταφύγιο στα ανωφελή κουνούπια, καθιστούν την πλήρη εξάλειψή τους πρακτικά αδύνατη.
O κ. Μουρελάτος εξηγεί ωστόσο ότι η πλειονότητα των προσφύγων - μεταναστών δεν προέρχεται θεωρητικά από χώρες υψηλού κινδύνου ενδημίας - μετάδοσης μολυσματικών ασθενειών, παρ’ όλα αυτά επισημαίνει πως η προέλευση, η κατάσταση υγείας και το ιστορικό μετακινήσεων των ανθρώπων αυτών δεν είναι δυνατόν να ελεγχθούν αποτελεσματικά, έτσι ώστε να αποκλεισθεί η εισαγωγή, ή επανεισαγωγή, (αν πρόκειται για ελονοσία η δάγκειο πυρετό) και η μετάδοση μολυσματικών παραγόντων τόσο μεταξύ των προσφύγων όσο και στην ευρύτερη περιοχή και τη χώρα.
Γκόρντον Πάτερσον*: Υπάρχει πιθανότητα επανεμφάνισης της ελονοσίας
«Ιστορικά η Ελλάδα έχει αντιμετωπίσει την ελονοσία από την εποχή του Ιπποκράτη και αυτό σημαίνει ότι είναι τόσο… ελληνική όσο οτιδήποτε κλασικό σ’ αυτήν τη χώρα». Το σχόλιο του καθηγητή Ιστορίας στο πολυτεχνείο της Φλόριντας Γκόρντον Πάτερσον, ο οποίος ασχολείται εδώ και 25 χρόνια με το θέμα των κουνουπιών και της καταπολέμησής τους, ενισχύει κατά κάποιο τρόπο τους ισχυρισμούς των ελλήνων επιστημόνων σχετικά με τον κίνδυνο επανεμφάνισης της ελονοσίας, ειδικά την περίοδο αυτή που η χώρα μας φιλοξενεί μεγάλο αριθμό προσφύγων.
Ο κ. Πάτερσον, που επισκέφθηκε τη Θεσσαλονίκη προσκεκλημένος της εταιρείας "Οικοανάπτυξη", μιλώντας στη «ΜτΚ» επισήμανε ότι το κουνούπι είναι μια διαρκής απειλή για την ανθρώπινη ζωή, καθώς το είδος του υπάρχει στον πλανήτη εδώ και 250 εκατομμύρια χρόνια, ενώ ο άνθρωπος μετρά μόλις 100.000 χρόνια. Αναφερόμενος στις ανησυχίες των επιστημόνων σχετικά με την εμφάνιση κρουσμάτων ελονοσίας λόγω της παρουσίας των διαβιβαστών, που είναι τα ανωφελή κουνούπια που ευθύνονται για τη μετάδοση της νόσου, ο καθηγητής Ιστορίας τόνισε ότι τα κουνούπια που μπορεί να μεταδώσουν την ασθένεια είναι παρόντα στην Ελλάδα, καθώς υπάρχουν από την εποχή του Ιπποκράτη, που διέγνωσε τη νόσο από τις εκτάσεις με έλη.
«Δυστυχώς υπάρχει η πιθανότητα να σημειωθούν κρούσματα ελονοσίας στην Ελλάδα, γιατί μην ξεχνάτε ότι υπήρξαν και το 2011 σε περιοχή της Πελοποννήσου» τόνισε ο κ. Πάτερσον, προσθέτοντας ότι σε σχέση με τους προσφυγικούς πληθυσμούς ο κίνδυνος αυξάνει, γιατί είναι πολύ πιθανό πολλοί από αυτούς να είναι φορείς του ιού. «Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε αυτό το ενδεχόμενο, πόσο μάλλον όταν δεν ξέρουμε από πού προέρχονται αυτοί οι άνθρωποι» σημείωσε.
Ωστόσο διευκρίνισε ότι τα είδη των κουνουπιών που είναι γνωστά είναι ευκολότερο να αντιμετωπιστούν, σε αντίθεση, όπως είπε, με το άγνωστο κουνούπι που εγείρει ερωτήματα, σχεδόν στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα. «Ο λόγος είναι ότι δεν μπορούμε να προβλέψουμε πού θα εμφανιστεί, οπότε δεν μπορούμε να ξέρουμε τη σχέση του με τον κίνδυνο» υπογράμμισε ο καθηγητής.
Κληθείς πάντως να απαντήσει αν η Ελλάδα πρέπει να φοβάται μόνο για την ελονοσία, ο κ. Πάτερσον επισήμανε ότι «δεν υπάρχουν απαντήσεις, γιατί δεν ξέρουμε τις συνήθειες των προσφυγικών πληθυσμών που φιλοξενούνται σήμερα στη χώρα. Θεωρώ όμως ότι με την πρόκληση αυτή δεν είναι αντιμέτωπη μόνο η Ελλάδα, αλλά πολλές χώρες στον κόσμο». Υποστήριξε δε πως οριστική λύση για την εξαφάνιση της ελονοσίας δεν υπάρχει και πως οι λόγοι που την ευνοούν τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες είναι οι κακές συνθήκες διαβίωσης, η φτώχεια και η χαμηλή συνειδητοποίηση των κατοίκων για το πρόβλημα.
Το πρόβλημα ήρθε για να μείνει
Αναφερόμενος στο πρόβλημα με τα κουνούπια που απασχολεί την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, καθώς τα προηγούμενα είχαμε κρούσματα και από τον ιό του Δυτικού Νείλου, ο καθηγητής Ιστορίας τόνισε χαρακτηριστικά ότι το πρόβλημα αυτό δεν είναι σημερινό ούτε τωρινό. Ήρθε, όπως λέει, για να μείνει σχεδόν σε παγκόσμιο επίπεδο. Εκτίμησε μάλιστα ότι το επόμενο τέταρτο του αιώνα η μετακίνηση του πληθυσμού από τρίτες χώρες θα μεγαλώσει και τα έντομα, που αποτελούν διαβιβαστές ασθενειών, είναι παρόντα παντού.
«Θεωρώ ότι σήμερα έχουμε την επιλογή να κάνουμε ένα βήμα μπροστά και να προστατεύσουμε τη δημόσια υγεία, μέσω των προγραμμάτων καταπολέμησης των κουνουπιών, ή να πάρουμε το ρίσκο ότι θα έχουμε μόνιμα το πρόβλημα ακόμα και επιδημιολογική καταστροφή» υπογράμμισε ο κ. Πάτερσον, προσθέτοντας πως είναι ανάγκη, περισσότερο από ποτέ, οι αρχές να προστατεύσουν τους πολίτες. «Ως καθηγητής ενθαρρύνω τους μαθητές μου να είναι προετοιμασμένοι για το διαγώνισμα. Ως εκ τούτου τα κράτη, οι χώρες, θα πρέπει να προετοιμαστούν κατάλληλα για το διαγώνισμα δημόσιας υγείας, προστατεύοντας στο μέλλον τους πολίτες» σημείωσε, ενώ ανάφερε ότι στα 25 χρόνια της ενασχόλησής του με τα κουνούπια και την καταπολέμησή τους έμαθε δυο πράγματα: «μην αφήνεις τα κουνούπια να σε τσιμπήσουν. Υποστήριξε τους ανθρώπους που σε προστατεύουν, για να μην τσιμπηθείς».
*INFO: Ποιος είναι ο Γκόρντον Πάτερσον
Είναι αμερικανός επιστήμονας, που έχει πλήρη εικόνα για τα προβλήματα και για τις μεθόδους καταπολέμησης των κουνουπιών σε όλο τον κόσμο. Έχει γράψει δύο πολύ γνωστά βιβλία, το ένα είναι το «Οι πόλεμοι των κουνουπιών» το 2004 και το άλλο «Οι σταυροφορίες των κουνουπιών» το 2009. Έχει δώσει την εισαγωγική ομιλία στο προηγούμενο συνέδριο της AMCA (American mosquito control association) ενώπιον 1.000 συνέδρων και αυτήν την περίοδο ετοιμάζει ένα βιβλίο σε σχέση με την παγκοσμιοποίηση, τους κινδύνους και την καταπολέμηση σε σχέση με τα κουνούπια. Για τις ανάγκες του βιβλίου του, για την Ευρώπη επέλεξε να επισκεφτεί τη Γερμανία και την Ελλάδα.
Ρεπορτάζ: Φ.Σοβιτσλή
Πηγή: εφημερίδα "Μακεδονία"
