- Η έκδοση ελληνικού ομολόγου για πρώτη φορά ύστερα από 4 χρόνια, εξυπηρετεί προφανείς επικοινωνιακούς στόχους, αλλά παράγει και οικονομικές συνέπειες, αφού η επάνοδος στις αγορές ανοίγει το δρόμο για στήριξη από τον ESM.
Η κυβέρνηση θέλει να χρησιμοποιήσει την “επιστροφή στις αγορές” ως απόδειξη...επιτυχίας της πολιτικής της. Αλλά και η Γερμανίδα Καγκελάριος κυρία Άνγκελα Μέρκελ έχει κάθε λόγο να παρουσιάσει την “ελληνική επιτυχία” ως μια απόδειξη ότι η σκληρή πολιτική της λιτότητας αποδίδει, παρά την κριτική που δέχεται σχεδόν από παντού, αλλά και ότι η συνοχή της ευρωζώνης δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση, αφού είναι σε θέση να αντιμετωπίσει ακόμα και τα χειρότερα προβλήματα.
Η έκδοση πάντως του ελληνικού ομολόγου παρουσιάζει μια μεγάλη ιδιομορφία, αφού στην ουσία η χώρα δανείζεται σε μια στιγμή που το δημόσιο χρέος της δεν είναι βιώσιμο, με άλλα λόγια δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί. Η βιωσιμότητά του είναι το ζητούμενο και υποτίθεται ότι θα καλυφθεί στο μέλλον, με τη νέα ελάφρυνση του χρέους για την οποία έχουν δεσμευθεί οι εταίροι, από το Νοέμβριο του 2012.
Θεωρητικά, λοιπόν, το ελληνικό χρέος παρουσιάζει ακόμα ένα βαθμό αβεβαιότητας.
Βέβαια, μια διασφάλιση για τους αγοραστές των ομολόγων είναι ότι αυτά διέπονται από το αγγλικό δίκαιο, όπως άλλωστε και τα νέα ομόλογα που εκδόθηκαν μετά το πρώτο “κούρεμα” το PSI.
Φαίνεται, επιπλέον, ότι οι επενδυτές κλείνουν τα μάτια στους παράγοντες αβεβαιότητας, έχοντας προφανώς πειστεί από τις διαβεβαιώσεις του Βερολίνου και των Βρυξελλών ότι το PSI ήταν μια μοναδική περίπτωση η οποία δεν πρόκειται να επαναληφθεί.
Άλλωστε, η προοπτική νομισματικής χαλάρωσης από την ΕΚΤ πιέζει προς τα κάτω τις αποδόσεις των ευρωπαϊκών ομολόγων, την ίδια στιγμή που τα συνταξιοδοτικά ταμεία κυνηγούν “με το ντουφέκι” τις αποδόσεις για να καλύψουν τις αυξημένες απαιτήσεις που δημιουργεί η γενιά των baby boomers οι οποίοι συνταξιοδοτούνται μαζικά. Γιαυτό άλλωστε, το τελευταίο διάστημα βγαίνουν στην αγορά χώρες που έκαναν default στο παρελθον όπως το Πακιστάν και ο Ισημερινός.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η Ελλάδα προσφέρει ένα πολύ καλό επιτόκιο και μάλιστα σε ευρώ. Πολύ περισσότερο που υπάρχει, χωρίς να διατυπώνεται ξεκάθαρα, το “υποονομούμενο” από την πλευρά των εταίρων ότι τα επόμενα χρόνια η Ελλάδα θα βρίσκεται σε ένα κλοιό προστασίας, ο οποίος βέβαια θα συνοδεύεται και από αυστηρή -αλλά διακριτικότερη από το μνημόνιο- εποπτεία για την πορεία της οικονομίας της.
Πλέγμα προστασίας
Η έκδοση ομολόγων, πέρα από τον “επικοινωνιακό” θόρυβο, έχει και πρακτική σημασία για την Ελλάδα. Η πρόσβαση στην αγορά της δίνει το δικαίωμα να λαμβάνει στήριξη από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) με τη μορφή γραμμής προληπτικής πίστωσης (Precautionnary Conditionned Credti Line - PCCL). Η «γραμμή» αυτή μπορεί να πάρει τη μορφή δανείου ή αγοράς των κρατικών ομολόγων απευθείας από τον εκδότη (εν προκειμένω, το ελληνικό υπουργείο Οικονομικών). Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε εγγύηση για τη χώρα απέναντι στις διεθνείς αγορές και θα συμπίεζε περαιτέρω το επιτόκιο των ομολόγων, ενώ θα επέτρεπε στην κυβέρνηση να «στρώσει» ένα μακροχρόνιο πρόγραμμα χρηματοδότησης με ομόλογα έχοντας ως εγγύηση τη δυνατότητα στήριξης από τον ESM.
Βέβαια, η παροχή της γραμμής αυτής συνοδεύεται από όρους και προϋποθέσεις που αφορούν την μακροοικονομική και τη δημοσιονομική πολιτική, αλλά και τις διαρθρωτικές αλλαγές. Με λίγα λόγια ένα πλαίσιο “ενισχυμένης εποπτείας” το οποίο θα αντικαταστήσει το μνημόνιο.
Η ελληνική κυβέρνηση, βέβαια, προτιμά να καλύψει το σύνολο των αναγκών της μέσα από δανεισμό με έκδοση ομολόγων, αλλά ένα θέμα που προκύπτει είναι το κόστος του χρήματος, αφού όσο χαμηλά και να πέσει το επιτόκιο των ομολόγων που θα εκδίδει το ελληνικό υπουργείο Οικονομικών, δεν θα συγκρίνεται με το 1,5% που είναι πάνω-κάτω το κόστος των δανείων από τον ESM. Η γραμμή της ελληνικής κυβέρνησης πάντως είναι ότι είναι προτιμότερη η αυτόνομη χρηματοδότηση, έστω και με υψηλότερο κόστος.
Γ. Χ. Π.
