- Η διαφαινόμενη αλλαγή πολιτικής του νεοεκλεγέντα προέδρου των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ, «ανοίγει την όρεξη» της Κίνας που βλέπει τον εαυτό της ως ηγεμόνα στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται στον παγκόσμιο εμπορικό χάρτη.
Την ίδια ώρα το Πεκίνο «ξεφορτώνεται» αμερικάνικο χρέος θέλοντας να υποτιμηθεί ακόμη περισσότερο το γουάν. Οι κίνδυνοι πάντως στο.. ενδεχόμενο το Πεκίνο να συνεχίσει να πουλά χρέος πολλαπλασιάζονται για την οικονομία των ΗΠΑ.
Τον ρόλο του ηγεμόνα «προβάρει» η Κίνα με φόντο την πολιτική απομονωτισμού και προστατευτισμού που επιδιώκει να επιβάλει ο νέος Αμερικανός πρόεδρος με τη δημιουργία ισχυρών αναχωμάτων προς το ελεύθερο εμπόριο, όπως η επιβολή δασμών.
Επιδεικνύοντας μάλιστα την ισχύ τους, οι Κινέζοι ξεφορτώνουν με σταθερό ρυθμό αμερικανικό χρέος.
Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία για έκτο συναπτό μήνα το Νοέμβριο τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα στο χαρτοφυλάκιο της Κίνας μειώθηκαν και διαμορφώνονται πλέον στο 1,049 τρισ. δολάρια. Σε 12μηνη, όμως, βάση η πτώση φτάνει το 17% ή τα 215,2 δισ. Εάν δε το Πεκίνο συνεχίσει τη στρατηγική που αποσκοπεί στην περαιτέρω υποτίμηση του γουάν με αποτέλεσμα ένα ξεπούλημα ομολόγων τότε η αμερικανική οικονομία θα κινδυνεύσει με κατάρρευση με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την παγκόσμια οικονομία.
Οι πρώτες αποφάσεις του Ντόναλντ Τραμπ, με αποκορύφωμα την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από την εμπορική συμφωνία χωρών του Ειρηνικού (ΤΡΡ), έδωσαν... αέρα στο Πεκίνο που κατά τους ειδικούς δεν θα αφήσει ανεκμετάλλευτη την αμερικανική εσωστρέφεια. Ο προθέσεις έγιναν σαφείς μέσω της τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχε το βράδυ της Τετάρτης ο πρωθυπουργός Λι Κετσιάνγκ με την καγκελάριο της Γερμανίας Άγκελα Μέρκελ.
Χείρα φιλίας
Στη διάρκεια της συνομιλίας τους ο Λι Κετσιάνγκ έτεινε χείρα φιλίας προς την Ευρώπη της Μέρκελ, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα Κίνα και Γερμανία να παίξουν ηγετικό ρόλο, ώστε να εγγυηθούν τη σταθερότητα των διεθνών αγορών εν μέσω ενός «αβέβαιου» παγκόσμιου πολιτικού και οικονομικού κλίματος.
Η ΤΡΡ αρχικά είχε σχεδιαστεί ως αντίβαρο στην Κίνα. Σήμερα όμως οι υπόλοιπες χώρες που συμμετέχουν σε αυτήν στρέφονται στον Κίτρινο Δράκο προκειμένου να διασωθεί η συμφωνία. Το Πεκίνο προωθεί τη δική του ανταγωνιστική πολυμερή εμπορική συμφωνία, ονόματι RCEP (Ολοκληρωμένη Περιφερειακή Οικονομική Συνεργασία), που καλύπτει και χώρες-συμμάχους των ΗΠΑ που είχαν υπογράψει την TPP, όπως η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία.
Η ταραχώδης ανάληψη καθηκόντων του νέου πλανητάρχη έφερε, λοιπόν, την Κίνα δυναμικά στο προσκήνιο ως σταθεροποιητική δύναμη σε θέματα από το παγκόσμιο εμπόριο έως την κλιματική αλλαγή. Μάλιστα το Πεκίνο, με αλλεπάλληλες δηλώσεις ανωτέρων και ανωτάτων κυβερνητικών αξιωματούχων του διατυμπανίζει ότι η κινεζική ηγεμονία δεν θα θα είναι αποτέλεσμα των κινεζικών επιδιώξεων, αλλά θα προέλθει από την αδυναμία των ηγετών παραδοσιακών δυνάμεων να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της παγκοσμιοποίησης. «Φωτογραφίζει», δηλαδή, τον Ντόναλντ Τραμπ.
Εξάλλου, ως κεντρικός ομιλητής στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ επίσης υπεραμύνθηκε της παγκοσμιοποίησης και εκδήλωσε την επιθυμία του Πεκίνου να παίξει μεγαλύτερο ρόλο στη διεθνή σκηνή.
Ειδικότερα, υπενθύμισε ότι οι Κινέζοι «είναι οι ηγέτες της εποχής τους», καθώς είναι έτοιμοι να κάνουν την παγκοσμιοποίηση να λειτουργήσει για όλους, όχι μόνο για λίγους. «Οι άνθρωποι σε όλες τις χώρες δεν αναμένουν κάτι λιγότερο από εμάς, και αυτό ανεβάζει πολύ ψηλά τον πήχυ» υπογράμμισε ο Κινέζος πρόεδρος.
Ομόλογα
Η βαρύτητα των σινο-αμερικανικών σχέσεων διαφαίνεται, στο μεταξύ, μέσα από μια σειρά οικονομικών στοιχείων: Η Κίνα εκτός του ότι είναι ο μεγαλύτερος πιστωτής-κάτοχος αμερικανικών ομολόγων, αποτελεί έδρα εκατοντάδων αμερικανικών πολυεθνικών, το 8,95% των εισαγωγών της προέρχεται από τις ΗΠΑ και το 21,8% των εξαγωγών της κατευθύνεται στη χώρα του Ντόναλντ Τραμπ.
Με πληθυσμό 1,3 δισ. ψυχών, η Κίνα εμφανίζεται ως η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, συμβάλλοντας κατά 39% στο παγκόσμιο ΑΕΠ! Τα στοιχεία προέρχονται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και καταδεικνύουν ότι η διεθνής επιρροή της Κίνας αυξάνεται. Η ίδρυση της Ασιατικής Τράπεζας Επενδύσεων, ως αντίπαλο δέος προς την Παγκόσμια Τράπεζα, αποτελεί επίσης ισχυρή ένδειξη, αφού η νέα τράπεζα θα χρηματοδοτεί κυρίως έργα υποδομών.
Πρόσφατα ο Τζακ Μα, ιδρυτής του Alibaba Group που καλπάζει στον χώρο του ηλεκτρονικού εμπορίου, υπογράμμισε ότι «στην πραγματικότητα η άνοδος και η ακμή της Κίνας θα πρέπει να ιδωθεί ως θετικό γεγονός και για τις δύο πλευρές του Ατλαντικού, δίνοντας στις Ηνωμένες Πολιτείες την ευκαιρία να εξάγουν τα αγαθά τους σε μια ολοένα και πιο σταθερή οικονομία, όπως είναι η Κίνα».
Πώς όμως να γίνει πιστευτός όταν οι κινεζικές εταιρείες κλέβουν σταδιακά τα σκήπτρα των αμερικανικών; Για παράδειγμα, η Alibaba θεωρείται σήμερα ο μεγαλύτερος όμιλος του κλάδου, παγκοσμίως, ο οποίος το 2016 ξεπέρασε σε έσοδα τη WalΜart, η οποία επί σειρά ετών βρισκόταν στην πρώτη θέση...
Εντούτοις, δεν είναι μόνο το πολιτικό, οικονομικό και επιχειρηματικό αποτύπωμα της Κϊνας, το οποίο καθημερινά δυναμώνει. Είναι και ο ρόλος της στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με τον πρόεδρο να παροτρύνει τις άλλες χώρες να σεβαστούν ευλαβικά τον στόχο μείωσης εκπομπών ρύπων και να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα.
Είναι ενδεικτικό πως η Κίνα έχει σημειώσει τεράστια πρόοδο στο πεδίο της πράσινης ενέργειας την τελευταία δεκαετία, έχοντας επενδύσει περισσότερα από 100 δισ. δολάρια, έναντι 44,1 δισ. δολαρίων των ΗΠΑ και 48,8 δισ. δολαρίων της Ευρώπης. Κι ενώ την προηγούμενη δεκαετία τα αντίστοιχα κινεζικά κεφάλαια έφθαναν μόλις τα 3 δισ. δολάρια!
ΝΑ ΚΑΛΥΨΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ
Οι επόμενοι στόχοι του Πεκίνου
Επί προεδρίας Χου Ζιντάο (2002-2012), η εξωτερική πολιτική ήταν προτεραιότητα για την Κίνα. Αλλά οι φιλοδοξίες είναι πολύ μεγαλύτερες τώρα, με τον διάδοχό του. Η Κίνα δεν επιθυμεί πλέον απλά να συμμετέχει στην παγκόσμια διακυβέρνηση, αλλά θέλει να «πιλοτάρει» τη διαδικασία και να εξυπηρετεί τα συμφέροντά της. Η κινεζική ηγεσία πιστεύει ότι τώρα είναι η καλύτερη στιγμή για κάτι τέτοιο και επιταχύνει ραγδαία τον ρυθμό των θεσμικών της πρωτοβουλιών σε τρεις κατευθύνσεις παράλληλα:
Εισέρχεται στους μεγάλους υπάρχοντες θεσμούς, ενισχύει τους θεσμούς που ήταν αναποτελεσματικοί (π.χ. την Conference on Interaction and Confidence-Building Measures in Asia, την περιβόητη CICA, της οποίας θα έχει την προεδρία έως το 2018) και δημιουργεί νέους θεσμούς (όπως η Ασιατική Τράπεζα Επενδύσεων στις υποδομές).
Με άλλα λόγια σχεδιάζει να αναπληρώσει το κενό που απειλεί ο Ντόναλντ Τραμπ να αφήσει στο μέτωπο της παγκοσμιοποίησης.
Της κ.Κ.Κοσμά
