Οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών στρέφουν την προσοχή τους στο βαθύτερο πυρηνικό οχυρό του Ιράν, που θεωρείται σχεδόν απρόσβλητο από αεροπορικές επιδρομές.
Η κλιμάκωση της έντασης γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σενάρια στρατιωτικής επέμβασης στη Μέση Ανατολή: την εξουδετέρωση των βαθιά θαμμένων πυρηνικών εγκαταστάσεων της Τεχεράνης. Στο επίκεντρο των αναλύσεων δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών βρίσκεται πλέον ένα υπόγειο συγκρότημα που θεωρείται από τα πιο καλά προστατευμένα στον κόσμο.
Η εξουδετέρωση του βαθύτερου πυρηνικού οχυρού του Ιράν ενδέχεται να αποτελέσει το καθοριστικό σημείο για τον τερματισμό των πολεμικών επιχειρήσεων στην Ισλαμική Δημοκρατία. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές, ένα τέτοιο εγχείρημα δύσκολα θα μπορούσε να επιτευχθεί αποκλειστικά με αεροπορικές επιδρομές και πιθανότατα θα απαιτούσε ανάπτυξη ειδικών δυνάμεων στο έδαφος.
Οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εστιάζουν πλέον στο καταφύγιο με την κωδική ονομασία «Pickaxe Mountain» (Βουνό της Αξίνας), το οποίο βρίσκεται σε βάθος μεγαλύτερο των 100 μέτρων κάτω από ένα βουνό. Το υπόγειο αυτό συγκρότημα θεωρείται ακόμη βαθύτερο από την εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στο Φορντό, γεγονός που το καθιστά εξαιρετικά δύσκολο στόχο για συμβατικά όπλα διάτρησης καταφυγίων.
Σύμφωνα με την Andrea Stricker, αναπληρώτρια διευθύντρια του προγράμματος μη διάδοσης πυρηνικών στο Foundation for Defense of Democracies (FDD), οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ δεν μπορούν να θεωρήσουν επιτυχημένους τους στρατιωτικούς τους στόχους χωρίς την εξασφάλιση του συγκεκριμένου ιστότοπου. Όπως επισημαίνει, η εξουδετέρωση του Pickaxe Mountain και η κατάσχεση ή καταστροφή των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU) είναι κρίσιμης σημασίας ώστε να διασφαλιστεί ότι το υλικό δεν θα περιέλθει στα χέρια της ηγεσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας ή τρομοκρατικών οργανώσεων.
Παρά τις δηλώσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ το περασμένο καλοκαίρι, μετά τον λεγόμενο «Πόλεμο των 12 Ημερών», ότι το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης είχε καταστραφεί πλήρως από αεροπορικές επιδρομές, η Ισλαμική Δημοκρατία φαίνεται πως κατάφερε να ανασυγκροτήσει και να ενισχύσει τις υποδομές της. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το Ιράν διαθέτει πλέον περισσότερα από 400 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, ποσότητα που βρίσκεται πολύ κοντά στο επίπεδο που απαιτείται για την παραγωγή υλικού κατάλληλου για πυρηνικά όπλα.
Ο Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποστολής ειδικών δυνάμεων, διευκρινίζοντας ότι μια χερσαία επιχείρηση θα εξεταστεί μόνο εφόσον οι αμυντικές δυνατότητες του Ιράν υποχωρήσουν επαρκώς ώστε να καταστεί ασφαλής η ανάπτυξη στρατιωτών. «Κάποια στιγμή ίσως το κάνουμε. Δεν το έχουμε κυνηγήσει ακόμα, αλλά ίσως το κάνουμε αργότερα», δήλωσε χαρακτηριστικά σε δημοσιογράφους.
Το συγκρότημα στο Pickaxe Mountain εντοπίζεται περίπου ένα μίλι από την πυρηνική εγκατάσταση της Νατάνζ, ωστόσο ελάχιστες πληροφορίες έχουν γίνει γνωστές για το εσωτερικό του. Ενδεικτικό της μυστικότητας που το περιβάλλει είναι το γεγονός ότι, όταν ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), Rafael Grossi, επιχείρησε να ζητήσει διευκρινίσεις, έλαβε την απάντηση ότι οι εργασίες στο σημείο «δεν τον αφορούν».
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με δημοσίευμα της New York Post, η πρόσφατη επίθεση στην εγκατάσταση Taleghan 2 ενδέχεται να σηματοδοτεί μια νέα φάση των συγκρούσεων. Η Annika Ganzeveld, στέλεχος του American Enterprise Institute, εκτιμά ότι η αποδυνάμωση των ιρανικών συστημάτων αεράμυνας δημιουργεί πλέον προϋποθέσεις για πιο άμεσες επιθέσεις κατά πυρηνικών εγκαταστάσεων, στόχοι που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολοι.
